Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 43 բառահոդված (էջ 4/5)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 585, սյունակ 1 Էջ 585
ՇԵՂԲ «դանակի մետաղյա մաս, դանակի բերան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skhel- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)kel-p-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 508) բխեցնում է ասոր. selpa «դանակ» բառից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեղբիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
scalpe
«կտրիչ, հատիչ»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 127; Աճ. ՀԱԲ 508
Էջ 585, սյունակ 1 Էջ 585
ՇԵՂՋ (շեաղջ, շիղջ, սեղջ), -ոյ «կույտ, դեզ, (ցորենի, արմտիքների)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ խեթ. šeli- «հացահատիկի կույտ»
Կապ ունի՞ խեթ. šeli- «հացահատիկի կույտ» բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեղջել, շեղջաշեղջ, շեղջակոյտ, ջրշեղջ, ջրշիղջ, շեղջանակ
Էջ 585, սյունակ 1 Էջ 585
ՇԵՂՏԱՄԵՂՏ «ցոփ, խենեշ, թույլ, մեղկ, ծույլ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կրկնավոր կազմություն՝ անծանոթ շեղտ բաղադրիչով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 509
Էջ 586, սյունակ 1 Էջ 586
ՇԵՐՏ (-ի, -ից) «շերտ, երկար եւ տափակ կտոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)ed- «ճեղքել, ցրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhed-ri-)
Աճառյանը համարում է կասկածելի։ Ավելի քիչ հավանական է բխեցնել *skerd- «կտրել» արմատից (*skherd- >շերտ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շերտակոտոր, շերդակոտոր, շերտափակ, շերտաւոր, շերտաւորում, շերտաւորութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
skhadatē
«ճեղքել»
հուն.
σκεδάννυμι
«ցրել, կոտորել»
լիտվ.
škedėns
«կտոր, տաշեղ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 919; Աճ. ՀԱԲ 511-512
Էջ 586, սյունակ 1 Էջ 586
ՇԷՐ (շեղ) «ժողովրդական երգ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 587, սյունակ 1 Էջ 587
ՇԻԹԵԼ «խայթել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
խայթ, խիթ եւ շիթ- ձեւերի յարաբերութեամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շիթող, շիթոց, շիթ(ա)ցաւ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 587, սյունակ 1 Էջ 587
ՇԻԼ I (-ի, -աց) «շիլ, շիլական, ծռաչք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skel- «ծռել, հենել, ծուռ» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhel-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շլամիտ, շլութիւն, շլանալ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 587, սյունակ 1 Էջ 587
ՇԻՂ (-ոյ) (շեղ, շիտ) «շիւղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhel-)
որտեղից նաեւ ցելուլ (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շղաբեր, շիղաբեր, շղաբերել, շիղադէտ, շիղահան
Տե՛ս նաեւ
Էջ 589, սյունակ 1 Էջ 589
ՇԼՆԻ (հգն. շլին-ք) «պարանոց, վիզ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skel- «ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhel-niio-)
այս արմատից կան մարմնի մասերի շատ ածանցներ, եւ «պարանոց» իմաստը հաճախ է արտահայտվել «ծռել» իմաստի միջոցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շլնետակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
kulni
«կրունկ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 589, սյունակ 1 Էջ 589
ՇԼՏԻԼ «խլրտալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skhel- «քշել, շարժել, արագ շարժման մեջ դնել»
շ-խ հերթագայությամբ (հմմտ. շեղ-խեղ)՝ ծագում է հնդեւրոպական արմատից
Տե՛ս նաեւ