Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 62 բառահոդված (էջ 4/7)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 486, սյունակ 1 Էջ 486
ՃԱՀԻՃ «ճահիճ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կապված է ճախ եւ ճակ հոմանիշների հետ՝ -իճ վերջածանցով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճահճուտ, ճահճային
Տե՛ս նաեւ
Էջ 491, սյունակ 1 Էջ 491
ՃԵՂ «ճաղատ, հերաթափ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կապ ունի՞ ճաղատ հոմանիշի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 493, սյունակ 1 Էջ 493
ՃԻՊՈՏ (ճպոտ, ճպատ, ջիպոտ) «ճիպոտ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Աճառեանը կցում է ղպտ. šbot (եգիպտ. šbd) հոմանիշներին, որ քիչ հաւանական է:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 201
Էջ 503, սյունակ 1 Էջ 503
ՄԱՂՁ (-ոյ, -ի, -ից) «մաղձ, լեղի, դառնություն, բարկություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *melg'h- «ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mlg'h-) որպես «ուռած բան»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 240) կասկածելի է համարում։ Աւելի կասկածելի է միացնել (մաղաս-ի հետ միասին) գոյնանիշ (մփին, կեղտոտ գոյների համար) *mel արմատին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաղձատել, մաղձայոյզ, մաղձախառն, մաղձութիւն, բազմամաղձ, մաղձոտ, մելամաղձիկ, մելամաղձոտ, մելամաղձութիւն
Մատենագիտություն
Pok. IEW 723; Աճ. ՀԱԲ 240
Տե՛ս նաեւ
Էջ 509, սյունակ 1 Էջ 509
ՄԱՆՈՒՇԱԿ (-ի, -աց) (մանիշակ, մանեմշակ) «մանուշակ (ծաղիկ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. vanafsak
փոխատու լեզու՝ ասոր. maniškā
այստեղից մանիշկա ձեւը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանիշակագոյն, մանուշակաբեր
Մատենագիտություն
H. AG 191, 311; Աճ. ՀԱԲ 256
Էջ 514, սյունակ 1 Էջ 514
ՄԱՏՆ I (-ին, -ունք, -անց) «մատ, աստիճան, մատնութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mət- *t-ն ն-ի մոտ մնացել է տ, ինչպէս *k-ն ակն բառում, չի շնչեղացել
հ.-ե. արմատ՝ *mē- «չափ» կասկածով հատկացւում են *mē- «չափ» արմատին (որպէս չափ)
Համեմատւում է հ. կիմր. maut, ն. կիմր. bawd, մ. բրետ. meut (<*mə-to) «բութ մատ» բառերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատնանշան, մատն(ա)ցոյց, մատնահատ, մատնեք, հնգամատնեան, սանդղամատն, վարդամատն, շալակամատն, անձնամատն, մատանել, մատանի, մատնիչ, մատնանշել, մատնեմատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. կիմր.
maut
ն. կիմր.
bawd
մ. բրետ.
meut
«բութ մատ» <*mə-to
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 270
Էջ 533, սյունակ 1 Էջ 533
ՄՈՂԵՍ (մողեզ, մոդիզ, մոսղես, մուզեզ, մուղիզ, մուղուզ, մայլաղեզ) «մողես»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մանրել, փշրել, փշուր; գոյնանիշ (մթին, կեղտոտ գոյնէր նշանակող)» (անմիջական նախաձեւ՝ *mel-, *mol-)
կամ համեմատւում է յատկապէս *mel- «մանրել, փշրել, փշուր» արմատից ծագող հ. վ. գ. moll, molle «սալամանդր», հայ. մլուկ բառերի (Pok. IEW), կամ միեւնոյն գ. բառերի հետ միասին գոյնանիշ (մթին, կեղտոտ գոյնէր նշանակող) *mel-, *mol- արմատի հետ։ Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 342) փոխառեալ է համարում մ. պ. մի ձեւից՝ նկատի ունենալով պ. mālūs (mālōs) «կանաչ մողես» բառ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
moll, molle
«սալամանդր»
հայ.
մլուկ
պ.
mālūs (mālōs)
«կանաչ մողես»
Մատենագիտություն
Pok. IEW None; Աճ. ՀԱԲ 342
Էջ 538, սյունակ 1 Էջ 538
ՄՈՒՂՁ II «սեւ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մթին, սեւ, կեղտոտ» գույնանիշ արմատից,
որից մլար։ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 332) միացնում է մղձուկ «շնչահեղձում» բառի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մղձուկ, մղձկութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 332
Տե՛ս նաեւ
Էջ 568, սյունակ 1 Էջ 568
ՆԻՇ «նիշ, նշան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հին իրան. nišān «նշան»
փոխատու լեզու՝ իրան. nišānak «նշանակ»
փոխատու լեզու՝ ասոր. nisā-
Ավելի քիչ հավանական է անմիջական փոխառություն համարել ասոր. nisā-ից, որ իրանական փոխառություն է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նշել, նշաւորել, վարժնականիշ, բոցանիշ, խաչանիշ, կայծանիշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հին իրան.
nišān
«նշան»
իրան.
nišānak
«նշանակ»
Մատենագիտություն
H. AG 204, 312; Աճ. ՀԱԲ 452
Էջ 568, սյունակ 1 Էջ 568
Ն(Ի)ՇՈՒԱ (նեշու) «ալոճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. nīšu «ալոճ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 453