Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 553, սյունակ 1
ՅԻՒՐՆՈՒԱԾ
«հորինուածք, կազմութիւն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
յաւրինուած-ի աղաւաղուած գրութիւնը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 401
Էջ 555, սյունակ 1
ՅՈՎԱԶ
(յաւազ, ովազ)
«հովազ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *yavaz
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յովազառիւծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
yōz
Մատենագիտություն
H. AG 199;
Աճ. ՀԱԲ 406-407
Էջ 557, սյունակ 1
Էջ 557, սյունակ 1
Էջ 557, սյունակ 1
ՅՕՐԱՆՋ
(յաւրանջ, յորանջ, յորոնջ, յորաջ, յորոջ)
«հորանջ, հորանջում»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
պատկերաւոր-բնաձայնական կազմութիւն՝ յաւր արմատական ձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւրանջել,
յաւրանջտիլ
Էջ 605, սյունակ 1
Ո(Վ)
(վ), սեռ. ոյր, տր. ում
«ով»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Ո-ի տարբերակը՝ ձայնաւորից առաջ վ-ի յաւելմամբ (ո՞վ իցէ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոմն,
որ,
ով
Էջ 638, սյունակ 1
ՊԻԹ(Ի)ՈՆ
««դելֆեան պատգամախօս» (ԲՀ` պիթոն «յաւիտենական բերան»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. πύθιον (πύθων)
պիթոն-ի նոյնացման մասին տե՛ս Ջահ. ՊԲՀ 1963, 4, 94
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պիթագիր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 86
Տե՛ս նաեւ
Էջ 724, սյունակ 1
ՏԱՐԻ
-ոյ, -եաց
«տարի»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. daritu(m)
«տեւողութիւն, յաւիտենութիւն»
Հազիւ թէ ակկադ. daritu(m) «տեւողութիւն, յաւիտենութիւն» բառից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տարեկան,
տարեմուտ,
տարեգլուխ,
տարետոր,
տարեգիրք,
տարեգրութիւն,
տարեցոյց
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 490
Էջ 795, սյունակ 1
-ԱՅՆ
«ամենայն, արկայն (հմմտ. երկար), միայն, որովայն, ոստայն, ունայն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-ino-
*ā/ə-ով վերջացող բառերի վրայ *-ino ածանցի յաւելմամբ
*ā/ə-ից ծագող ա-ն հետագայում գիտակցուել է որպէս ածանցի տարր, իսկ i-ն ձայնաւորից յետոյ վերածուել է յ-ի:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
δηρόν
հմմտ. dwā-ro->երկար
հուն.
άνθινος
«ծաղկային»
άνθος «ծաղիկ»
Էջ 796, սյունակ 1
-ԱՅՔ
«իշխանայք, աշխարհայք, ագոնիստայք, արդե(ս)տայք, հերեսիո(վ)տայք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀγωνισταί
«մարտիկներ»
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀθληταί
«աթլետներ, ըմբիշներ»
փոխատու լեզու՝ հուն. αἱρησιῶται
«հերետիկոսներ»
փոխատու լեզու՝ ասոր. -ā
«status emphaticus»
Այս ածանցի մէջ միաւորուող ձեւերը կազմուած են -այ տարրից՝ -ք հոգնակերտով, ընդ որում -այ-ը հաւանաբար գալիս է տարբեր աղբիւրներից. 1) եպիկուրայք, պիւթագորայք ձեւերում -այ-ը գալիս է Եպիկուր, Պիւթագոր(աս) հատուկ անունների սեռական-տրականի ձեւից (Եպիկուր, -այ, -այ-ք). 2) ագոնիստայք, արդե(ս)տայք, հերեսիո(վ)տայք ձեւերում այն գալիս է հունական այ-ով հոգնակի ձեւերից. 3) իրանական փոխառյալ հիմքերով աշխարհայք, իշխանայք ձեւերում թերեւս պահպանուել է հիմքային -ա-ով ձեւը (հմմտ. աշխարհ-ա-ց, իշխան-ա-ց, այլեւ զճանապարհայն). 4) ասորական փոխառյալ հիմքերով խանութայք, հռիտորայք, պրակտատայք ձեւերում հաւանաբար ասոր. -ā-ն հայերենի համար սովորական յ-ի յաւելումով եւ -այք-ի համաբանական տարածմամբ: Հնարաւոր է, թերեւս, մի շարք ձեւերի համար ենթադրել կանայք ձեւի համաբանական ազդեցութիւնը: Նկատի ունենալով հայերենի շեշտի բնոյթը՝ շեշտահաջորդ վանկերի անկումով՝ պատահական պետք է համարել եւ ձագումնաբանօրէն չմեկնել նմանութիւնը հուն. α-ով հիմքերի հոգն. ուղղ. θεαί «աստուածուհիներ» ձեւի հոգնակիի հետ: Պատահական պետք է համարել նաեւ -այ-ի նմանութիւնը միջ. պրսկ. -āy ածանցի հետ՝ հակառակ Գրեպինի կարծիքի:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իշխանայք,
աշխարհայք,
ագոնիստայք,
արդե(ս)տայք,
հերեսիո(վ)տայք,
եպիկուրայք,
պիւթագորայք,
խանութայք,
հռիտորայք,
պրակտատայք,
կանայք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
deae
Մատենագիտություն
Greppin 1975, 66
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։