Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 87 բառահոդված (էջ 4/9)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 293, սյունակ 1 Էջ 293
ԼԵԱՐԴ (-ուշ՝ -ոյ, -ի, -ից) «լյարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *iekwr-t- «լյարդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *leprt-) հիմքերի բաղարկմամբ
հիմքերի բաղարկմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լերդաբեկել, լերդաբոյթ, լերդակողմն, լերդահմայ, լերդացաւ, լերդորակ, 메ծալեարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
yakrt
հուն.
ηπαρ, -ατος
լատ.
iecur
հուն.
λιπαρός
«ճարպոտ»
հ. վ. գ.
libera
«ճարպոտ (լյարդի անվան մակդիր)»
հ. իսլ.
lifr
«լյարդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 270; Pok. IEW 204; Ջահ. ՀԼՊ 130
Էջ 296, սյունակ 1 Էջ 296
ԼԻԶԵԼ (լիզուլ, լիզանել, լեզուլ, լեզ-, -լեզ, լէզ-, -լէզ) «լիզել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *leigh- «լիզել»
Բնիկ հնդեւրոպական` *leigh- «լիզել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լիզաջինջ, առլեզ, յարալեզ, պնակալեզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
lihati
«լիզում է»
հուն.
λείχω
լատ.
lingō
հ. սլավ.
lizati
«լիզել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 278; Pok IEW 668
Էջ 317, սյունակ 1 Էջ 317
ԽԱՊՈՒՆ «կամար»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրութիւն՝ խապունայարկ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խապունայարկ
Էջ 338, սյունակ 1 Էջ 338
ԽՈԿԵԼ ««լկել, հալածել, քշել» (ԲՀ` «լկել կամ հալածել. կամ յար անդր առնել»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
խոլել բայի սխալագրությունը: տե՛ս ԲՀ 380:
Էջ 353, սյունակ 1 Էջ 353
ԽՐԱԽ -ի, -ից «ուրախ, ուրախություն, խնջույք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *skr- «ցատկել, ցատկոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skr-es-)
փոխատու լեզու՝ իրանական *xrāx
Աճառյանը բխեցնում է ուրախ-ի սաստկական *հուրախ ձեւից՝ խուրախ > խրախ անցումով. այս դեպքում դժվար բացատրելի է խրախճան-ը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրախանալ, խրախամոտ, խրախանք, խրախունք, խրախութիւն, խրախարար, յարախճան
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 476; Աճ. ՀԱԲ 429
Տե՛ս նաեւ
Էջ 357, սյունակ 1 Էջ 357
ԾԱԾՈՒԿ «ծածուկ, գաղտնի, անիմանալի, խորին»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կազմուած է կամ անծանօթ *ծած- արմատից՝ -ուկ վերջածանցով, կամ, թերեւս, կրկնութեամբ՝ ծա-ծուկ (հմմտ. մամուլ, մամուռ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծածկել, ծածկոյթ, ծածկոց, ծածկութիւն, ծածկաբար, ծածկանութ, ծածկապէս, ծածկատես, ծածկելի, ծածկիչ, յարկածածուկ, քողածածուկ, ամրածածուկ, գետնածածկոյթ, գլխածածկել, թեւածածուկ, խրթնածածուկ, ծածկագիր, ծածկագրութիւն, ծածկալեզու, ծածկանուն
Էջ 368, սյունակ 1 Էջ 368
ԾՈՒՓ (ծուպ) «ծփանք, ալեծածանություն, ներքին անհանգստություն, խուզարկություն, քննություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'eub- «ծփալ, ալեկոծվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'ub-)
եթե ճիշտ է համեմատությունը ռուս. зыбь «ալեծածանություն, ծփանք» բառի հետ։ Հնարավոր է պատկերավոր-բնաձայնական կազմություն լինելը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծփել, ծփանք, ծփանի, ծփալի, ծփալից, ծփական, ծփին, ծփումն, ծփոց, անծուփ, բազմածուփ, գեղածփիլ, երկրածուփ, յարածուփ, հեղեղածուփ, ծովածփանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
зыбь
«ալեծածանություն, ծփանք»
Մատենագիտություն
Սարաջեւա, ԱՍԼՍՊ 24
Էջ 372, սյունակ 1 Էջ 372
ԿԱԹՍԱՅ (-ի, -ից, -անք) (կատսայ) «կաթսա, պղինձ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. qadsā
փոխատու լեզու՝ հուն. κάδος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաթսայատուն, կաթսայարան, կաթսա(յ)վար
Մատենագիտություն
H. AG 306; Աճ. ՀԱԲ 482-483
Էջ 379, սյունակ 1 Էջ 379
ԿԱՅ (-ի, -ից) «կայան, տեղ, վիճակ»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կայան, կայանալ, կայանանալ, կայանաւոր, կայարան, կայեան, կայուն, կայկայել, կակայիլ, կայական, մշտակայ, հարակայ, չկայ, արեւկայ, պարզկայ, ոտնկայ, մերձակայ, մատտակայ, նաւակայք, ջրկայ, բացակայ, ներկայ, ենթակայ, երեւակայել, գերակայ, դիմակայ
Էջ 380, սյունակ 1 Էջ 380
ԿԱՅԱՆ «տուն, կայարանապետ, անկայուն, կիսակայարան եւ այլն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷā- «գնալ, գալ» նաեւ` *gʷem-
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տուն, կայարանապետ, անկայուն, կիսակայարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
βάσις
«քայլ, ընթացք. հիմք, կայունություն» <*gʷmtis-
հ. հնդկ.
gatí
«քայլ, շարժում, պատճառ, հիմք, վիճակ»