Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 2396 բառահոդված (էջ 4/240)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 29, սյունակ 1 Էջ 29
ԱԿԱԴԵՄԻԱ (նոր բառ) «ակադեմիա, կաճառ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ’Ακαδημία
փոխատու լեզու՝ հուն. Ακαδήμεια
Էջ 29, սյունակ 1 Էջ 29
ԱԿԱՆ (ակքան, աքցան, այլեւ ակաթբագիկ) «բորկոտնիմ (մի փուշ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. άκανθα
Աճ. ՀԱԲ 1, 105 (միայն ակաթբագիկ -ի համար)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 105
Էջ 29, սյունակ 1 Էջ 29
ԱԿԱՆԴՈՒԿ (ակնդուկն) «մի բույս՝ կաղնշան կամ ականթ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ հուն. άκανθα
Թերեւս ականջուկ-ի աղավաղված ձեւ կամ փոխառություն հուն. άκανθα-ի որեւէ տարբերակից։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 29, սյունակ 1 Էջ 29
ԱԿԱՍՏԱՆ «ապաստան. ապահովություն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *pǝg- «մարմնամասի անվանում» (անմիջական նախաձեւ՝ *pōg-) հետագա վերաիմաստավորմամբ
Կազմված է այլուստ անծանոթ *ակ արմատից՝ իրանական ծագման -ստան ածանցով։ Եթե հայկական կազմություն է, ապա հնարավոր է ծագումը հնդեւրոպական *pǝg- (*pōg-) մարմնամասի անվանումից՝ հետագա վերաիմաստավորմամբ։
Էջ 29, սյունակ 1 Էջ 29
ԱԿԱՏ I (ուշ՝ ագաթես, ագադես, յակաթ) «թանկագին մի քար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. άχάτης
Մատենագիտություն
H. AG 339; Աճ. ՀԱԲ 105
Էջ 30, սյունակ 1 Էջ 30
ԱԿԱՊԹԱԶԻԿ «մի տեսակ փուշ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կեղծ բառ, որ ստացվել է հուն. ἀκανθαλευκη-ի ականթաղիկ (-է) տառադարձության աղավաղումից
Տե՛ս նաեւ
Էջ 30, սյունակ 1 Էջ 30
ԱԿԻՏՐԱՓՈՆ «՞»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἄκυρος «անիրավազոր, անվավեր»
փոխատու լեզու՝ հուն. -φόρος «-բեր»
հմմտ. հուն. ἄκυρος «անիրավազոր, անվավեր» (՞) եւ -φόρος «-բեր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 106
Էջ 30, սյունակ 1 Էջ 30
ԱԿՆ (հգն. աչ-ք, այլեւ -ունք, -անթ) «աչք, հույս, փոս, ական, աղբյուրի ակ, թանկագին քար, բողբոջատեղ, խաչափայտի միջնակետ, ձովաժժմակ», նոր՝ «անիվ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *okʷ- (անմիջական նախաձեւ՝ *okʷ-n-) ակն
հ.-ե. արմատ՝ *okʷ- (անմիջական նախաձեւ՝ *okʷi-) երկակի թիվ -> աչք
-n-ով հիմքի համար հմմտ. հ. հնդկ. սեռ. aksnak երկակի ձեւի - kṷi > չ անցման համար հմմտ. սլավ. oči (ռուս. очи):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ականել, յականել, զականել, ականողիք, ականատես, ականաւոր, ականի, միականի, ակնհար, ակնածու, ակնահաճոյ, ակնակայիճ, ակնարկել, ակնդի, ակնիտ, ակնկոր, զիջակն, խայտակն, կորակնել, չարակն, ակնկալութիւն, անակնկալ, ակնահաւատ, ակնանմամ, ականոց, ականատ, ակնատ, աղբերակն, ակնաղբիւր, ականակապ, ականակերպ, ականակիտ, ակնագործ, ականագոյն, ոսկեակն, ակնապիշ, ակնաբոյժ, ակնաբուժութիւն, ակնոց, ակնոցաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
aksnak
սեռ.
համագերմ.
augō(n)
պրուս.
agins
սլավ.
oči
ռուս.
очи
Մատենագիտություն
H. AG 413; Աճ. ՀԱԲ 107-108
Էջ 31, սյունակ 1 Էջ 31
ԱԿՈՒՄԻՏ (ակիմիտ) «կրոնավորական մի կարգ» (կրոն.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ακοιμητος
Մատենագիտություն
H. AG 339; Աճ. ՀԱԲ 110
Էջ 31, սյունակ 1 Էջ 31
ԱԿՏՈՆ «կտտկենի, բանբրվենի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ακτέος
փոխատու լեզու՝ հուն. ακτεα
արհեստական՝ նորակերտում. Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 111) «մեկնում է «մի տեսակ ծառի ծաղիկ» առանց հուն. աղբյուրը նշելու»:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 111