Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 140, սյունակ 1
ԲՈՒՐԴ(-)
(բուրդ, -ոյ)
«մաս, կտոր, պատառ», «բուրդ, գեղմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bherdh-
«կտրել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրդել,
բրդոն,
ջարդ(ու)բուրդ,
բրդեայ,
բրդեղէն,
բրդագործութիւն,
բրդ(ա)գզել,
բրդեղ,
բրդոտ,
բրդոտել,
բուրդիկ,
բրդալի,
բրդաճանճ,
բրդակալել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bardhaka
«կտրելուկ, խուզելուկ»
հուն.
πέρθω, πορθέω
«քանդել, ավերել, ամայացնել»
հ. իռլ.
bard
«եզր»
Էջ 143, սյունակ 1
ԳԱ
(բրբ. գո-)
«գալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uadh-
«քայլել, գնալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uadh-mi)
dh-ի անկմամբ
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 500) *dh-ն համարում է աճական եւ գտնում, որ հայերենը պահպանել է մաքուր արմատ, սակայն նրա բերած խեթ. wai- «գալ» զուգահեռը հետազոտողները ավելի հակված են դիտելու որպես բաղադրյալ կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գալուստ,
արեւագալ,
զգալ,
զգայուն,
զգաստ,
զգաւն,
ապագայ,
անգայ,
բացագայայլ,
յառաջագայայլ,
շրջագայայլ,
պարագայայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
vadō
«գնալ, ուղեւորվել»
հ. անգլ.
wadan
«ճանապարհորդել, առաջանալ, ծանծաղուտով անցնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 500
Էջ 143, սյունակ 1
ԳԱԲ
II
«կեռ, ճանկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghabh-
«բռնել, վերցնել»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gabhásti-
«ձեռք, բազուկ»
լատ.
habeō
«պահել, ունենալ»
լատ.
habēna
«փոկ, սանձ»
սլով.
gabati
«բռնել»
Էջ 145, սյունակ 1
ԳԱՀՆԱՄԱԿ
«նախարարների աստիճանացուցակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *gāhnāmak
իրանական աղբյուրից. հմմտ. հայ. (<իրան.) գահ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 147, սյունակ 1
ԳԱՂՁ
(գաղճ)
«գոլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«տաք, գոլ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ul-dhio- կամ *ul-g'h-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաղջանալ,
գաղճանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
գոլ
հ. իսլ.
ylja
«տաքություն, տաքացնել»
հ. վ. գ.
vali
«տաքություն»
լիտվ.
vilditi
«գոլացնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 506;
Solta, AKIS 298-299
Էջ 147, սյունակ 1
ԳԱՄ
(-ու)
«ելք, հնար, կովան, հենարան, հենակետ, սեպ, մեխ, անգամ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. gāma
«քայլ»
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gām
«քայլ»
իրանական բառը կարող էր ունենալ հայերենին մոտ իմաստ։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 508-509) նախնական իմաստը համարում է «ոտքի կովան» եւ իրանական փոխառության վարկածը՝ կասկածելի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գամագիտ,
գամագիտ,
գամագտանել,
գամագտական,
գամագամ,
երկաթագամ,
պղնձագամ,
գամել
Մատենագիտություն
H. AG 126;
Աճ. ՀԱԲ 508-509
Էջ 152, սյունակ 1
ԳԱՐԻԿՊԵՏ
«պարսկական պետական մի աստիճան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 522) հնարավոր է համարում նույնացնել կողպետ բառի հետ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 522
Էջ 154, սյունակ 1
ԳԴԱԿ
-ի, -աց (՞)
(գտակ, քդակ)
«գլխարկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *goudak
փոխատու լեզու՝ իրան. goud
«ծածկել»
որտեղից նաեւ՝ վրաց., ճան., մեգր. kudi, այլեւ՝ հայ. գուտի (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գտակակարոց,
գդակագործ,
գդակակար,
գդակավաճառ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 529-530;
Գ. Ասատրյան, «Իրան-Նամե» 42
Տե՛ս նաեւ
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԶԵՌԵԼ
«շորթել, կորզել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *ueg'h-
«շարժել, քաշել, տանել»
փոխատու լեզու՝ թաթվ. gza-
«ճանապարհ»
որեւէ կապ կա հնդեւրոպական *ueg'h- «շարժել, քաշել, տանել» արմատի հետ, որ պիտի տար *գեզ եւ նորից, թերեւս, հայերենի միջնորդությամբ, փոխառված է թաթվ. gza- «ճանապարհ» բառը։
Էջ 161, սյունակ 1
ԳԻԾ
ուշ՝ -ի, -աց, -ից, -ոյ
«գիծ, գիր, գրվածք, հետք, սպի, ուղիղ շարք, տող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ui-g'-
«ուղիղ գնալ, ընթանալ, ուղղություն վերցնել, ուղիղ, շարք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ui-g'- (*uei-, *ueie-, *ui-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գծել,
գծած,
գծագրել,
նախագիծ,
նկարագիծ,
ուղղագիծ,
անգծելի,
գծագրիչ,
գծաւոր,
օրինագիծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
uita
«շարք»
հ. հնդկ.
vīthī, vīthī
«շարք, ուղիղ, ճանապարհ»
լատ.
via
«ուղիղ, ճանապարհ»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։