Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 41, սյունակ 1
ԱՃԱՐ
(-ոյ)
(հաճար)
«մի հացաբոյս` ճոճ, մնն, Triticum spelta L»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ades-
«աճար»
(անմիջական նախաձեւ՝ *adio-)
(*ades/-os «աճար» ձեւի կողքին)
Քիչ հավանական է կովկասյան ծագման վարկածը։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 15-16
Տե՛ս նաեւ
Էջ 41, սյունակ 1
ԱՃԻՒՆ
(-եան, -ի, -ոյ)
«մոխիր, մարմնի մնացորդ, փոշի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *as-
«վառ(վ)ել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *azgi-(°))
*-g- ածականով
Իմաստով մոտ են հ. բ. գ. asca, թերեւս նաեւ հ. իսլ. aska, հ. անգլ. aesce, գերմ. Asche «մոխիր», այլեւ` հ. հուն. άσβολος (*ασφ-βολος) «մոխրաթափոն»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աճիւնանալ,
աճիւնացուցանել,
աճիւնախառն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. բ. գ.
asca
հ. իսլ.
aska
հ. անգլ.
aesce
գերմ.
Asche
«մոխիր»
հ. հուն.
άσβολος (*ασφ-βολος)
«մոխրաթափոն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 141;
Pok. IEW 69;
Solta 239
Տե՛ս նաեւ
Էջ 42, սյունակ 1
ԱՄԱՍԵԼ
(ԲՀ)
«արկանել կամ քարշել»
(լեզվաբանական (կեղծ բառ))
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կեղծ բառ, որ ստացվել է ամասցես «արկցես կամ ձգեսցես» (բուն՝ «կցես») ձեւից՝ ամալ բայից։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 43, սյունակ 1
ԱՄԱՏՏԱՐԱ
«նշանակետ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. Ἀματτარი
փոխատու լեզու՝ եբր. lə-mattārā
«հողով»
այլ ձեւագիր՝ λααρματταραί
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 147
Էջ 43, սյունակ 1
ԱՄԲԱՍՏԱՆ
(-ի, -աց)
«ամբաստանող, ամբաստանություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. hambastan
«ձեւավորել, կազմել, հերյուրել»
հմմտ. մ. պ. hambastan «ձեւավորել, կազմել, հերյուրել»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամբաստանել,
ամբաստանութիւն,
ամբաստանագիր,
ամբաստանական,
ամբաստանիչ,
ամբաստանեալ
Էջ 43, սյունակ 1
ԱՄԲԱՐԻՇՏ
(ամպարիշտ, անբարիշտ)
«անհավատ, անաստված, չարագործ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական պարիշտ
Կազմված է ան- ժխտականով՝ իրանականից փոխառյալ պարիշտ ձեւից՝ ն-ի եւ պ-ի հետագա առնմանական փոփոխությամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամբարշտել,
ամբարշտանալ,
ամբարշտագոյն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 149
Էջ 45, սյունակ 1
ԱՄԵՆ
I
(-ի, -ից)
(ամենի, ամենից, ուշ` ամինո ձեւերով)
«բոլոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sem-
«մեկ, միասին, հետ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *smto-)
-ն ածանցով
որպէս գերադրականի մասնիկ` ամենամեծ, ամենալաւ, ամենամաքուր, ամենաբազում եւ այլն, գոյականների հետ «ամենից աւելի ունեցող» իմաստով` ամենաբախտ, ամենագիշեր, ամենաճառագայթ, ամենաբանտ, ամենագլուխ, ամենահառաչ, ամենահայր եւ այլն: (ա-մէն-` սխալ գրութեամբ)` ամենիմաստ, ամենողորմ եւ այլն (ուշ` ամենի-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամենայն,
ամենագետ,
ամենաբժիշկ,
ամենազատ,
ամենաբար,
ամենացոյց,
ամենաշնորհող,
ամենամեծ,
ամենալաւ,
ամենամաքուր,
ամենաբազում,
ամենաբախտ,
ամենագիշեր,
ամենաճառագայթ,
ամենաբանտ,
ամենագլուխ,
ամենահառաչ,
ամենահայր,
ամենիմաստ,
ամենողորմ,
ամենեքեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
samá
«մեկը»
հուն.
άμο-
«միասին»
գոթ.
sums
«մեկը»
Մատենագիտություն
H. AG 416;
Աճ. ՀԱԲ 154
Էջ 46, սյունակ 1
ԱՄՈՒՐ
(-ոյ, -ի, -աց)
«ամուր, պինդ, ամուր տեղ, ամրոց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mei-
«ամրացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *moi-ro-)
«փայտի կառույց»
ձայնավորի՝ առայժմ անբացատրելի փոփոխությամբ եւ ա-ի հավելմամբ (*o-°). հայ. ամուր-ի եւ վեդ. հնդկ. āmur բառերի նմանությունը պատահական է.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամրախիթ,
ամրանալ,
ամրաձածուկ,
ամրական,
ամրակողմն,
ամրաշէն,
ամրասրահ,
ամրապարիսպ,
ամրոց,
ամրութիւն,
անամրութիւն,
մենամուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
mūrus
«պատ, պարիսպ, պատնեշ, պաշտպանություն»
(հին՝ moiros)
լատ.
moe-nia
«պարիսպ, ամրություններ, ամրացված տեղ, քաղաք, քաղաքասահման, շենք, բնակարան, պալատ»
(այլ ածանցով)
գերմ.
*mairja
«(սահմանա)գիծ, (սահմանա)սյուն»
հայ.
մոյթ
անբացատրելի ձայնավորմամբ
Մատենագիտություն
Pok. IEW 709;
Mayrhofer, KEWA 673
Տե՛ս նաեւ
Էջ 48, սյունակ 1
ԱՅԲ
(-ի, -ից)
«հայկական այբուբենի առաջին տառը»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. άλφα
«ալփ»
ձեւափոխությամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այբ(ու)բեն,
այբեբեն,
այբ(բ)ենաւոր,
այբաթարց,
այբբենարան,
այբ(ու)բենական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 165
Էջ 48, սյունակ 1
ԱՅԵՆԱԿ
«օրինակ»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. āy(ī)nak
փոխատու լեզու՝ պ. āyīn
այս բանի համար հմմտ. Horn, GnE 15
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 167
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։