Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 234 բառահոդված
(էջ 4/24)
Էջ 142, սյունակ 1
ԲՐՈՐ
«պղտոր, խմորված, գինու նստվածք, դիրտ»
ԲՐՈՐ «պղտոր, խմորված, գինու նստվածք, դիրտ»: Բաղադրություն՝ բրբ. բրոր(վ)ել: Բնիկ հնդեւրոպական՝ *bhūur- (-որ ածանցով, ինչպես՝ բեկոր, բոլոր, գլոր բառերում)՝ *bher- «ալեկոծվել, եռալ, խմորվել» արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. bhurati «արագ շարժվում է, ցնցվում է թպրտում է», հուն. φύρω «խառնել, խառնշտորել», πορφύρω «ալեկոծել», լատ. fermentum «խմորում, խմորիչ», թերեւս նաեւ հայ. բուռն «ուժգին, սաստիկ», որ բաղարկվել է բուռն «բուռ. բռունցք, իշխանություն, զորություն» բառի հետ: - Ջահ. ՀԼՊ 116:
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«ալեկոծվել, եռալ, խմորվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhū<sup>u</sup>r-)
-որ ածանցով
-որ ածանցով, ինչպես՝ բեկոր, բոլոր, գլոր բառերում։ թերեւս նաեւ հայ. բուռն «ուժգին, սաստիկ», որ բաղարկվել է բուռն «բուռ. բռունցք, իշխանություն, զորություն» բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրբ. բրոր(վ)ել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhurati
«արագ շարժվում է, ցնցվում է թպրտում է»
հուն.
φύρω
«խառնել, խառնշտորել»
հուն.
πορφύρω
«ալեկոծել»
լատ.
fermentum
«խմորում, խմորիչ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 116
Քննարկումներ «ԲՐՈՐ» բառահոդվածի մասին
Քննարկմանը մասնակցելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Առաջարկել շտկում․ Ձեր առաջարկած շտկումները կուղարկվեն վարիչների եւ մոդերատորների ստուգմանը եւ կհաստատվեն ստուգումից հետո։
Բառահոդվածում շտկում առաջարկելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Էջ 145, սյունակ 1
ԳԱԿՆՈՒԼ
«հպատակվել»
ԳԱԿՆՈՒԼ «հպատակվել»։ Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *ueg- (*uag - «թեքված, կորացած լինել») արմատից՝ *uen- նույնիմաստ արմատի կողքին («կորանալ» > «ենթարկվել, հպատակվել») իմաստային զարգացմամբ. հմմտ, լատ. vago «թափառել, տարածվել», հ. իռլ. fan (<*uāg-no-) «զառիվայր, շեղ»։ -Ջահ.։
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ueg-
«թեքված, կորացած լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uag-)
արմատից՝ *uen- նույնիմաստ արմատի կողքին
իմաստային զարգացմամբ. հմմտ, լատ. vago «թափառել, տարածվել», հ. իռլ. fan (<*uāg-no-) «զառիվայր, շեղ»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
vago
«թափառել, տարածվել»
հ. իռլ.
fan
«զառիվայր, շեղ»
<*uāg-no-
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Քննարկումներ «ԳԱԿՆՈՒԼ» բառահոդվածի մասին
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։
Քննարկմանը մասնակցելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Առաջարկել շտկում․ Ձեր առաջարկած շտկումները կուղարկվեն վարիչների եւ մոդերատորների ստուգմանը եւ կհաստատվեն ստուգումից հետո։
Բառահոդվածում շտկում առաջարկելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Էջ 147, սյունակ 1
ԳԱՂՏ
«գաղտնի»
ԳԱՂՏ «գաղտնի»։
Բաղադրություններ՝ գաղտաբար, գաղտագնաց, գաղտագողի, գաղտակեր, գաղտանոց, գաղտիկուր (գաղտկուռ, գաղտակուռ, գաղտավոր, գաղտնակոր, կիստըկուր), գաղտամետս (-մետս, -մեաց, -պէս), գաղտնի, գաղտնիք, գաղտնագործ, նոր՝ գաղտնապահ, գաղտնիութիւն, անգաղտնապահ եւ այլն։
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ul-d-՝ *uel/r- «փակել, ծածկել» արմատից։ Ներկայացնում է գաղ-ել բայի արմատի տ (*
Բաղադրություններ՝ գաղտաբար, գաղտագնաց, գաղտագողի, գաղտակեր, գաղտանոց, գաղտիկուր (գաղտկուռ, գաղտակուռ, գաղտավոր, գաղտնակոր, կիստըկուր), գաղտամետս (-մետս, -մեաց, -պէս), գաղտնի, գաղտնիք, գաղտնագործ, նոր՝ գաղտնապահ, գաղտնիութիւն, անգաղտնապահ եւ այլն։
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ul-d-՝ *uel/r- «փակել, ծածկել» արմատից։ Ներկայացնում է գաղ-ել բայի արմատի տ (*
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«փակել, ծածկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ul-d-)
արմատի տ (*
ներկայացնում է գաղ-ել բայի արմատի տ (*
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաղտաբար,
գաղտագնաց,
գաղտագողի,
գաղտակեր,
գաղտանոց,
գաղտիկուր,
գաղտկուռ,
գաղտակուռ,
գաղտավոր,
գաղտնակոր,
կիստըկուր,
գաղտամետս,
գաղտնի,
գաղտնիք,
գաղտնագործ,
գաղտնապահ,
գաղտնիութիւն,
անգաղտնապահ
Տե՛ս նաեւ
Քննարկումներ «ԳԱՂՏ» բառահոդվածի մասին
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։
Քննարկմանը մասնակցելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Առաջարկել շտկում․ Ձեր առաջարկած շտկումները կուղարկվեն վարիչների եւ մոդերատորների ստուգմանը եւ կհաստատվեն ստուգումից հետո։
Բառահոդվածում շտկում առաջարկելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Էջ 148, սյունակ 1
ԳԱՅԼ
(գայդ, գել, գէլ), -ոյ
«գայլ (կենդանի), ձիու կոշտ սանձ»
ԳԱՅԼ (գայդ, գել, գէլ), -ոյ «գայլ (կենդանի), ձիու կոշտ սանձ»։
Բաղադրություններ՝ գայլանալ, գայլենի, գայլախազ, գայլակորիւն, գայլառ (գալառ), գայլագռաւ, գայլահալած, մարդագայլ, շնագայլ, բուսանուններ՝ գայլխոտ, գայլախոտոր, գայլասոխ, գայլթաթ, գայլուկ, գայլվիզ, այլեւ՝ գայլականջ (գայլու ականջ), գայլաթուր (գայլու թուր)։
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ulkʷio- «գայլ» հիմքից. հմմտ. հ. հնդկ. vṛka, հուն. λύκος, լատ. lupus, գոթ. wulfo, հ. սլավ. vlьkъ «գայլ»։ - H. AG 431: Աճ. ՀԱԲ 1, 512: Նկատի ունենալով հնչյունական դժվարությունները՝ ոմանք համեմատում են կելտական բառերի հետ (հ. իռլ. fdel, գալլ. vailo (անձնանուն) որպես հայ-կելտ. զուգաբանություն՝ *uailo-՝ *uai- ձայնարկությունից)։ - Pok. IEW 1, 1111:
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ulkʷo-
«գայլ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ulkʷio-)
հիմքից
Նկատի ունենալով հնչյունական դժվարությունները՝ ոմանք համեմատում են կելտական բառերի հետ (հ. իռլ. fdel, գալլ. vailo (անձնանուն) որպես հայ-կելտ. զուգաբանություն՝ *uailo-՝ *uai- ձայնարկությունից)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գայլանալ,
գայլենի,
գայլախազ,
գայլակորիւն,
գայլառ,
գալառ,
գայլագռաւ,
գայլահալած,
մարդագայլ,
շնագայլ,
գայլխոտ,
գայլախոտոր,
գայլասոխ,
գայլթաթ,
գայլուկ,
գայլվիզ,
գայլականջ,
գայլու ականջ,
գայլաթուր,
գայլու թուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vṛka
հուն.
λύκος
լատ.
lupus
գոթ.
wulfo
հ. սլավ.
vlьkъ
«գայլ»
Մատենագիտություն
H. AG 431;
Աճ. ՀԱԲ 512;
Pok. IEW 1111
Քննարկումներ «ԳԱՅԼ» բառահոդվածի մասին
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։
Քննարկմանը մասնակցելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Առաջարկել շտկում․ Ձեր առաջարկած շտկումները կուղարկվեն վարիչների եւ մոդերատորների ստուգմանը եւ կհաստատվեն ստուգումից հետո։
Բառահոդվածում շտկում առաջարկելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԵՐՓԵԼ
(գերբել)
«կորզել, շորթել, կողոպտել, քայքայել, ավերել»
ԳԵՐՓԵԼ (գերբել) «կորզել, շորթել, կողոպտել, քայքայել, ավերել»։ Բաղադրություններ՝ գերփանք, գերփումն։ Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *uerp(h)- «կողոպտել» (<*uer- «գտնել, վերցնել») արմատից. հմմտ. հ. ռուս. воропъ, наворопъ «հարձակում, կողոպտում», հ. սլ. наворапъ «կողոպուտ» (հայ.-սլավ. զուգաբանություն)։ -Աճ. ՀԱԲ 1, 546:
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«կողոպտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uerp(h)-)
<*uer- «գտնել, վերցնել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերփանք,
գերփումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. ռուս.
воропъ
«հարձակում, կողոպտում»
հ. ռուս.
наворопъ
«հարձակում, կողոպտում»
հ. սլ.
наворапъ
«կողոպուտ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 546
Քննարկումներ «ԳԵՐՓԵԼ» բառահոդվածի մասին
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։
Քննարկմանը մասնակցելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Առաջարկել շտկում․ Ձեր առաջարկած շտկումները կուղարկվեն վարիչների եւ մոդերատորների ստուգմանը եւ կհաստատվեն ստուգումից հետո։
Բառահոդվածում շտկում առաջարկելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԶԵՌԵԼ
«շորթել, կորզել»
ԳԶԵՌԵԼ «շորթել, կորզել»։ Ծագումն անհայտ է։ Հազիվ թե որեւէ կապ կա հնդեւրոպական *ueg'h- «շարժել, քաշել, տանել» արմատի հետ, որ պիտի տար *գեզ եւ նորից, թերեւս, հայերենի միջնորդությամբ, փոխառված է թաթվ. gza- «ճանապարհ» բառը։
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *ueg'h-
«շարժել, քաշել, տանել»
փոխատու լեզու՝ թաթվ. gza-
«ճանապարհ»
որեւէ կապ կա հնդեւրոպական *ueg'h- «շարժել, քաշել, տանել» արմատի հետ, որ պիտի տար *գեզ եւ նորից, թերեւս, հայերենի միջնորդությամբ, փոխառված է թաթվ. gza- «ճանապարհ» բառը։
Քննարկումներ «ԳԶԵՌԵԼ» բառահոդվածի մասին
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։
Քննարկմանը մասնակցելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Առաջարկել շտկում․ Ձեր առաջարկած շտկումները կուղարկվեն վարիչների եւ մոդերատորների ստուգմանը եւ կհաստատվեն ստուգումից հետո։
Բառահոդվածում շտկում առաջարկելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Էջ 162, սյունակ 1
ԳԻՐ
(-ոյ)
«տառ, գիր, գրվածք, գրություն, գիրք, նկար, վերագրում»
ԳԻՐ, -ոյ «տառ, գիր, գրվածք, գրություն, գիրք, նկար, վերագրում»:
Բաղադրութիւններ՝ գրել, գրիչ, գրագետ, գրագիր, գրաձեւ, գրեղեն, գրապան, գրչություն, արագագիր, մեհենագիրք, որդեգիր, բնագիր, գեղագրել, նշանագիր, համագրել, ձեռագիր, երկաթագիր, տարագիր, նոր՝ գրադարան, գրախանութ, գրականագետ, գրամանաչ, գրասենեակ, գրավաճառ, գրատուն, գրչածայր, գրչակոթ, գրչահատ, կենսագիր, կենսագրութիւն, բողոքագիր, անդորրագիր, վաւերագիր, տպագիր, բեւեռագիր, սեպագիր եւ այլն:
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *uēro- *uer- «պատռել, քերել, ճղել» արմատից, որ այլ լեզուներում առկա է միայն ածականներով. հմմտ. հայ. գերծուկ, պրուս. zedo «ակոս», շվեդ. բրբ. zota «փորփրել», հ. հնդկ. vrháti «շորթում է, կորզում է, խլում է», vrscati «քերթում է, հերձում է, ճեղքում է», գոթ. writs «գիծ», հ. անգլ. writ «գիր», wrītan «գծել, գրել»: - Աճ. ՀԱԲ 1, 561: Ջահ. ՀԼՊ 151:
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պատռել, քերել, ճղել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uēro-)
արմատից, որ այլ լեզուներում առկա է միայն ածականներով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրել,
գրիչ,
գրագետ,
գրագիր,
գրաձեւ,
գրեղեն,
գրապան,
գրչություն,
արագագիր,
메հենագիրք,
որդեգիր,
բնագիր,
գեղագրել,
նշանագիր,
համագրել,
ձեռագիր,
երկաթագիր,
տարագիր,
գրադարան,
գրախանութ,
գրականագետ,
գրամանաչ,
գրասենեակ,
գրավաճառ,
գրատուն,
գրչածայր,
գրչակոթ,
գրչահատ,
կենսագիր,
կենսագրութիւն,
բողոքագիր,
անդորրագիր,
վաւերագիր,
տպագիր,
բեւեռագիր,
սեպագիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
գերծուկ
պրուս.
zedo
«ակոս»
շվեդ. բրբ.
zota
«փորփրել»
հ. հնդկ.
vrháti
«շորթում է, կորզում է, խլում է»
հ. հնդկ.
vrscati
«քերթում է, հերձում է, ճեղքում է»
գոթ.
writs
«գիծ»
հ. անգլ.
writ
«գիր»
հ. անգլ.
wrītan
«գծել, գրել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 561;
Ջահ. ՀԼՊ 151
Քննարկումներ «ԳԻՐ» բառահոդվածի մասին
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։
Քննարկմանը մասնակցելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Առաջարկել շտկում․ Ձեր առաջարկած շտկումները կուղարկվեն վարիչների եւ մոդերատորների ստուգմանը եւ կհաստատվեն ստուգումից հետո։
Բառահոդվածում շտկում առաջարկելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Էջ 162, սյունակ 1
ԳԻՐԿ
(-ի, -աց)
«գիրկ, գոգ, ծոց, մեկ գրկաչափ»
ԳԻՐԿ, -ի, -աց «գիրկ, գոգ, ծոց, մեկ գրկաչափ»:
Բաղադրութիւններ՝ գրկալիր, գրկախառն, գրկախառնիմ, գրկատարած, ընդգրկեմ:
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *ue-gro-` *ueig- «ծռել, կորացնել, թեքել, ոլորել» արմատից (իմաստային հարաբերութիւնը նոյնն է, ինչ գոգ եւ *ghegh- «ծռել, թեքել»). հմմտ հ. իսլ. veikja «ծռել, կորացնել, թեքել» եւ vik «ծովածոց, ծովախորշ»: կազմության համար՝ հմմտ. լիտվ. vigrús «առույգ, աշխույժ, դյուրադարձ»: - Ջահ.:
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ueig-
«ծռել, կորացնել, թեքել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ue-gro-)
իմաստային հարաբերությունը նույնն է, ինչ գոգ եւ *ghegh- «ծռել, թեքել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրկալիր,
գրկախառն,
գրկախառնիմ,
գրկատարած,
ընդգրկեմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
veikja
«ծռել, կորացնել, թեքել»
հ. իսլ.
vik
«ծովածոց, ծովախորշ»
լիտվ.
vigrús
«առույգ, աշխույժ, դյուրաշարժ»
կազմության համար՝ հմմտ.
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Քննարկումներ «ԳԻՐԿ» բառահոդվածի մասին
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։
Քննարկմանը մասնակցելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Առաջարկել շտկում․ Ձեր առաջարկած շտկումները կուղարկվեն վարիչների եւ մոդերատորների ստուգմանը եւ կհաստատվեն ստուգումից հետո։
Բառահոդվածում շտկում առաջարկելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Էջ 163, սյունակ 1
ԳԼՈՒԽ
-ոյ, ուշ՝ -աւթ
«գլուխ»
ԳԼՈՒԽ, -ոյ, ուշ՝ -աւթ «գլուխ»։
Բաղադրություններ՝ գլխազարդ, գլխազերծ, գլխադիր, գլխանի, գլխապարտ, գլխատել, գլխարկել, գլխաւոր, գլխիբաց, գլխովին, գլխել, զգլխել, բազմագլուխ, երկգլխի, բարձրիգլուխ, գահագլուխ, մերկագլուխ, մարդագլուխ, դարագլուխ, կորագլուխ, նոր՝ գլխաբաց, գլխագին, գլխածածկ, գլխապաստառ, գլխատառ, գլխատոր, գլխարկ, գլխացաւանք, դրամագլուխ, իշագլուխ, հաստագլուխ, սեւագլուխ, քաղաքագլուխ եւ այլն։
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ghōlu-kho- «գլուխ» արմատից։ հմմտ. լիտվ. galvă, հ. ս. glava «գլուխ» (հայ-բալթիկ-սլաւոնական զուգաբանություն)։ - Աճ. ՀԱԲ 1, 565 (կասկածով)։ Ջահ. ՀԼՊ 127: Պոկոռնին (Pok. 1, 350) բալթիկ-սլաւոնական ձեւերը բերում է *gal- «մազատ» արմատի առնչությամբ (galuā- «գլուխ») եւ կասկածով հիշատակում նաեւ հայերենի ձեւը։
Բաղադրություններ՝ գլխազարդ, գլխազերծ, գլխադիր, գլխանի, գլխապարտ, գլխատել, գլխարկել, գլխաւոր, գլխիբաց, գլխովին, գլխել, զգլխել, բազմագլուխ, երկգլխի, բարձրիգլուխ, գահագլուխ, մերկագլուխ, մարդագլուխ, դարագլուխ, կորագլուխ, նոր՝ գլխաբաց, գլխագին, գլխածածկ, գլխապաստառ, գլխատառ, գլխատոր, գլխարկ, գլխացաւանք, դրամագլուխ, իշագլուխ, հաստագլուխ, սեւագլուխ, քաղաքագլուխ եւ այլն։
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ghōlu-kho- «գլուխ» արմատից։ հմմտ. լիտվ. galvă, հ. ս. glava «գլուխ» (հայ-բալթիկ-սլաւոնական զուգաբանություն)։ - Աճ. ՀԱԲ 1, 565 (կասկածով)։ Ջահ. ՀԼՊ 127: Պոկոռնին (Pok. 1, 350) բալթիկ-սլաւոնական ձեւերը բերում է *gal- «մազատ» արմատի առնչությամբ (galuā- «գլուխ») եւ կասկածով հիշատակում նաեւ հայերենի ձեւը։
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghōlu-
«գլուխ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghōlu-kho-)
հայ-բալթիկ-սլաւոնական զուգաբանություն: Պոկոռնին (Pok. 1, 350) բալթիկ-սլաւոնական ձեւերը բերում է *gal- «մազատ» արմատի առնչությամբ (galuā- «գլուխ») եւ կասկածով հիշատակում նաեւ հայերենի ձեւը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլխազարդ,
գլխազերծ,
գլխադիր,
գլխանի,
գլխապարտ,
գլխատել,
գլխարկել,
գլխաւոր,
գլխիբաց,
գլխովին,
գլխել,
զգլխել,
բազմագլուխ,
երկգլխի,
բարձրիգլուխ,
գահագլուխ,
մերկագլուխ,
մարդագլուխ,
դարագլուխ,
կորագլուխ,
գլխաբաց,
գլխագին,
գլխածածկ,
գլխապաստառ,
գլխատառ,
գլխատոր,
գլխարկ,
գլխացաւանք,
դրամագլուխ,
իշագլուխ,
հաստագլուխ,
սեւագլուխ,
քաղաքագլուխ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
galvă
«գլուխ»
հ. ս.
glava
«գլուխ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 565;
Ջահ. ՀԼՊ 127;
Pok. 350
Քննարկումներ «ԳԼՈՒԽ» բառահոդվածի մասին
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։
Քննարկմանը մասնակցելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Առաջարկել շտկում․ Ձեր առաջարկած շտկումները կուղարկվեն վարիչների եւ մոդերատորների ստուգմանը եւ կհաստատվեն ստուգումից հետո։
Բառահոդվածում շտկում առաջարկելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Էջ 163, սյունակ 1
ԳՁՈՒՁ
(գձուժ)
«անարգ, նվաստ, համեստ, խոնարհ»
ԳՁՈՒՁ (գձուժ) «անարգ, նվաստ, համեստ, խոնարհ»։
Բաղադրություններ՝ գձձել, գձձիլ, գձձութիւն, գձձասէր։
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *guhdio- *guhdei- «անհետանալ, կործանվել» արմատից՝ կրկնությամբ եւ կծիծ արմատից ազդված։ հմմտ. հ. հնդկ. ksināti «ոչնչացնում է, կործանում է», հուն. φθίνω «ոչնչացնել, կործանել (անանց.), ոչնչանալ, կործանվել»։ ընդհանրապես այս արմատի տակ միավորվող ձեւերի հնչյունական փոխհարաբերությունը պարզ չէ, եւ հայերենի գձուժ-ի միացումը կասկածելի է։
Բաղադրություններ՝ գձձել, գձձիլ, գձձութիւն, գձձասէր։
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *guhdio- *guhdei- «անհետանալ, կործանվել» արմատից՝ կրկնությամբ եւ կծիծ արմատից ազդված։ հմմտ. հ. հնդկ. ksināti «ոչնչացնում է, կործանում է», հուն. φθίνω «ոչնչացնել, կործանել (անանց.), ոչնչանալ, կործանվել»։ ընդհանրապես այս արմատի տակ միավորվող ձեւերի հնչյունական փոխհարաբերությունը պարզ չէ, եւ հայերենի գձուժ-ի միացումը կասկածելի է։
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *guhdei-
«անհետանալ, կործանվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *guhdio- *guhdei-)
կրկնությամբ
կրկնությամբ եւ կծիծ արմատից ազդված։ ընդհանրապես այս արմատի տակ միավորվող ձեւերի հնչյունական փոխհարաբերությունը պարզ չէ, եւ հայերենի գձուժ-ի միացումը կասկածելի է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գձձել,
գձձիլ,
գձձութիւն,
գձձասէր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ksināti
«ոչնչացնում է, կործանում է»
հուն.
φθίνω
«ոչնչացնել, կործանել (անանց.), ոչնչանալ, կործանվել»
Քննարկումներ «ԳՁՈՒՁ» բառահոդվածի մասին
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։
Քննարկմանը մասնակցելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
Առաջարկել շտկում․ Ձեր առաջարկած շտկումները կուղարկվեն վարիչների եւ մոդերատորների ստուգմանը եւ կհաստատվեն ստուգումից հետո։
Բառահոդվածում շտկում առաջարկելու համար խնդրում ենք
մուտք գործել կամ
գրանցվել:
«կոր» որոնման արդյունք՝ 234 բառահոդված
· Էջ 4 / 24
Բառարանի եւ ծրագրի մասին
Գեւորգ Ջահուկյան (1920–2005) — ականավոր հայ լեզվաբան, ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս։ «Հայերեն ստուգաբանական բառարանը» (հրատարակված 2010 թ․, Երեւան, ՀՀ ԳԱԱ Հ․ Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ, 821 էջ) ամփոփում է հայոց լեզվի բառապաշարի պատմահամեմատական հետազոտության բազմամյա արդյունքները։
Թվային շտեմարան եւ համակարգչային ծրագիր՝ Ռուբեն Թարումյան (tarumian.am):
Շտեմարանի առանձնահատկությունները՝
- Յուրաքանչյուր բառահոդվածի համար հասանելի է տպագիր բնօրինակ էջի սանդղացվող պատկերը (nayiri.com)։
- Բազմամակարդակ որոնում՝ ըստ գլխաբառի, իմաստի, հ.-ե. արմատների, փոխատու լեզուների եւ բաղադրությունների։
- Բոլոր տեքստերը ներկայացված են դասական ուղղագրությամբ («եւ»):
- Վիքի սկզբունքով WYSIWYG համայնքային սրբագրման եւ քննարկումների համակարգ՝ շտեմարանի ինքնաշխատ պահուստավորմամբ (backup):
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։