Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«կիր» որոնման արդյունք՝ 126 բառահոդված · Էջ 4 / 13
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 179, սյունակ 1 Էջ 179
ԴԱԳԱՂ (-ի, -աց) (դագեղ) «դագաղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dheguh- «այրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhogu-) o-ձայնդարձ
դագաղ-ն սկզբնապես պիտի նշանակեր «աճյունի հետ կապված»։ ... բայց աճյունի գաղափարի հետ կապված լինելը դարձնում է այս ստուգաբանությունը անհավանական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դագաղատր, դագաղակիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. τεφρα «մոխիր, աճյուն»
լատ. fuvilla «տաք մոխիր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 610
Էջ 192, սյունակ 1 Էջ 192
ԴԵՀ I (ուշ՝ նաեւ դիհ) «կողմ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. deh «երկիր. քաղաք. գյուղ»
Աղբյուր՝ պ. dih, deh «գյուղ»
Մատենագիտություն
H. AG 139; Աճ. ՀԱԲ 646
Էջ 193, սյունակ 1 Էջ 193
ԴԵՄԱՒՆ (դեմաւ, դեմառ, գեմառ) ««գավառ» (այլեւ գեմառ «գավաթ» եւ գեմաւ «գավիթ») (ԲՀ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. δήμω «երկիր, գավառ»
«երկիր, գավառ» (այլեւ՝ «ժողովուրդ»)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 193, սյունակ 1 Էջ 193
ԴԵՄԵՏԵՐ դեմետր, -ի «երկրի աստվածուհին»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. Δημήτηρ
«երկիր, հող»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեմետրաժին
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 652
Էջ 197, սյունակ 1 Էջ 197
ԴԺՈՒԱՐ (-ի, -աց) (բրբ. դժար) «դժվար, ոչ հեշտ. դժվարանցանելի տեղ (լեռներում) (հզն. գործածությամբ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *dužvar
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժուարանալ, դժուարանք, դժուարութիւն, դժուարագիւտ, դժուարալուր, դժուարամատոյց, դժուարապահ, դժուարակամ, դժուարալոյծ, դժուարամիտ, դժուարակիրթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ. dižvār
մ. պ. dašxvar
պ. dušvār
Մատենագիտություն
H. AG 143; Աճ. ՀԱԲ 665
Էջ 198, սյունակ 1 Էջ 198
ԴԻԶԱԿԻՐ ««մրցություն» (ԲՀ)»
Անստույգ (թերեւս)
հունարեն δι «երկ-» բաղադրիչով ինչ-որ բառի (աղավաղվա՞ծ) տառադարձություն:
Էջ 204, սյունակ 1 Էջ 204
ԴՈՒՐ II ««հողի չափ (՞)» կամ «հարթ» (երեք դուր երկիր արտահայտության մեջ)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Առաջին իմաստի դեպքում ծագումն անհայտ է. երկրորդի դեպքում նույնն է դիր բառի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 206, սյունակ 1 Էջ 206
ԴՐԱՇ (դրոշ), -ու, -ի, -ից «դրոշ, դրոշակ, մի զորամաս. կպարճան, կուռք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ավ. drafša
Աղբյուր՝ մ. պ. drafš
Աղբյուր՝ պ. drafš
«կուռք» իմաստով՝ դրաշել, դրաշած, դրաշուած, քարադրաշ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դրաշակիր, դրովշակիր, խաչադրաշ, աղաւնադրաշ, դրոշազարդ, դրոշախօսութիւն, դրաշել, դրաշած, դրաշուած, քարադրաշ
Մատենագիտություն
H. AG None
Էջ 220, սյունակ 1 Էջ 220
ԵՐԱԽՏ «երախտիք»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ իրանական *raxti (՞) (ամբողջական փոխառութիւ՞ն)
եւ այլն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երախտիք, երախտագործ, երախտակորոյս, երախտաւոր, երախտառու, ապերախտ, բազմերախտ, աներախտիք, երախտել, երախտանք
Նոր՝
երախտագէտ, երախտաճանաչ, երախտապարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. raktá «բարեհաճ, համակիր»
Մատենագիտություն
H. AG 510; Աճ. ՀԱԲ 36; Mayrhofer, KEWA 36
Էջ 227, սյունակ 1 Էջ 227
ԵՐԿԻՆ (-ի, -ից, ուշ՝ -աց) «երկինք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dei- «փայլել, շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *d(i)ui-n-) *-u աճականով՝ «շողացող երկինք»
Կան հնչիւնական դժուարութիւններ: Հնարաւոր է երկիր բառի համաբանական ազդեցութիւնը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկնաբերձ, երկնագէտ, երկնագոյն, երկնակեաց, երկնահայեաց, երկնահար
Նոր՝
երկնասլաց, երկնաւոր, յերկնուստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. *dyau «երկինք»
հ. հնդկ. divām «օր»
հայ. տիւ
հ. սլավ. dьnь
լիտվ. diena «օր»