Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 441, սյունակ 1
ՀԱՄԱՌՕՏ
(-ի, -ից)
«համառոտ, կարճ, վճռական, համառոտություն, վճիռ, համառոտ կերպով»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
իրանական փոխառություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համառօտ,
համառօտախնդիր,
համառօտագրութիւն,
համառօտախօս
Էջ 448, սյունակ 1
Էջ 448, սյունակ 1
ՀԱՍ
I
(-ի, -ից)
«հասնելը, հասունություն, հասակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *enek-
«հասնել»
բայց կան հնչիւնական կողմի մեկնաբանութեան դժուարութիւններ. թերեւս պէտք է ենթադրել կոկորդային նախաձեւ եւ հայերենի *-ne- ներածանցով ձեւ, այլապէս կապը հասանեմ-ի եւ հ. հնդկ. asnoti «հասնում է» բառի հետ անհաւանական է (Mayrhofer-ը, KEWA 1, 66, ժխտում է այդ կապը):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հասանել,
հասակ,
հասակակից,
հասակաչափ,
հասուն,
հասու,
հասույթ,
հասկանալ,
բարեհասակ,
անհասակ,
երագահաս,
տհաս,
ձեռնհաս,
վերահաս,
կարճահասակ,
վաղահաս,
վաղահասակ,
հասութաբեր,
հասունություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
asnoti
«հասնում է»
Մատենագիտություն
KEWA 66
Տե՛ս նաեւ
Էջ 449, սյունակ 1
ՀԱՍՏՈՒ
«կարճավճիռ»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Հավանաբար հստու բառն է, որ բացատրված է «սուր կամ կարճավճիռ»:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 464, սյունակ 1
ՀՈԳԻ
-ւոյ, -ւոց, -եաց
(ոգի)
«հոգի, շունչ, ոգի, եռանդ, ոգի, ուրվական»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pouiiō-
«փչել, ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pəu-, *pau-)
հմմտ. հայ. հետ, փութս, փչել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոգեխառն,
հոգեմարտ,
հեզահոգի,
դառնահոգի,
երկայնահոգի,
կարճահոգի,
ոգեխառնիլ,
ոգեկորույս,
ոգեշունչ,
ոգեւորութիւն,
կաթոգի(ն),
կաթոգինիկ,
կարճոգի,
հոգեբաժին,
հոգեբան,
հոգեբանական,
հոգեբանութիւն,
հոգեզմայլ,
հոգեպարար,
հոգեցունց,
հոգեւորական,
հոգեւորականութիւն,
ոգելից,
ոգեւորութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
p(h)uphusu-
«թոք»
լատ.
pussula
«պղպջակ»
ռուս.
пухнуть
«ուռչել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 107-108
Էջ 509, սյունակ 1
ՄԱՆՉ
«տղա»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *men-
«փոքր, փոքրացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mṇkio-)
Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 256) համեմատում է լատ. mās «տղամարդ, տղա» բառի հետ, որը հնդեւրոպական այլ զուգահեռներ չունի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանչուկ,
մանչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
manāk
«մի քիչ»
մ. վ. գ.
manc
«պակասութիւն, կարիք»
լիտվ.
meñkas
«թոյլ, սուղ, քիչ, աննշան»
բոխս. B
mänk-
«ստոր լինել, ենթարկուել»
խեթ.
maninku-
«կարճ, մօտ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 138;
Աճառեան (ՀԱԲ) 256
Տե՛ս նաեւ
Էջ 528, սյունակ 1
ՄԻՏՔ
(-ի, -աց)
«միտք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *med-
«չափել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mēd-)
«չափել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մտաբերել,
մտածին,
մտախաբ,
մտաւոր,
անմիտ,
երկմտիլ,
ծածկամիտ,
բարեմիտ,
զազանամիտ,
կարճամիտ,
թեթեւամիտ,
խղճամիտ,
միամիտ,
պարզամիտ,
մտագբաղ,
մտածելակերպ,
մտածողութիւն,
մտային,
մտածմունք,
մտայնութիւն,
մտապատկեր,
մտավախ,
մտավախութիւն,
մտացիր,
մտորում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μήδος
«միտք, մտադրություն, հոգու տագնապ»
լատ.
meditāri
«մտածել, խորհել»
հ. իռլ.
midiur
«դատողություն անել»
Մատենագիտություն
H. AG 474;
Աճ. ՀԱԲ 325
Էջ 592, սյունակ 1
ՇՈՂՈՔՈՐԹ
(շողոաթորթ, շողոքորդ)
«կեղծաւոր, քծնող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kel-
«գայթակղեցնել, խաբել, շողոքորթել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skholo-)
*s-ով եւ կարճ ձայնաւորով ձեւից (*skholo->շողո-)
Առաջին մասը շողոմ-ի հետ միասին կարող է գալ հնդեւրոպական արմատից: Բայց ի՞նչ է -քորթ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շողոքորթել,
շողոքորթանք,
շողոքորթութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 617, սյունակ 1
ՊԱՀ
I
(պարհ)
(-ու)
«պահում, պահպանություն, պահպանության մեկ հերթ, երեք ժամ, պահ, ժամանակամիջոց, կարճ ժամանակ, մեկ ժամ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *pahr
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պահել,
պարհել,
պահունք,
պահայոյզ,
պահանորդ,
պահարկել,
պահեստ,
պահնակ,
անպահ,
գիշերապահ,
շաբաթապահ,
դժուարապահ,
տեղապահ,
գանձապահ,
ժամապահ,
խորհրդապահ,
կողմնապահ,
թիկնապահ,
դռնապահ,
անասնապահ,
անասնապահութիւն,
անվերապահ,
անվերապահօրէն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
pahr
«պահպանութիւն»
մ. պ.
pās
«պահակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 9;
Ջահ. ՀԼՊ 539
Տե՛ս նաեւ
Էջ 627, սյունակ 1
ՊԱՏՄԵԼ
(-պատում)
«պատմել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
թերեւս փոխառութիւն իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատմել,
պատմագիր,
պատմիչ,
պատմութիւն,
ճշմարտապատում,
անպատում,
աստուածապատում,
դժուարապատում,
դիւրապատում,
ըղձապատում,
կարճապատում,
բազմապատում,
ազգապատում,
հացապատում
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։