Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 151 բառահոդված (էջ 4/16)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԴԱՍՏԱՆ (-ի, -աց) «ծառաների եւ գերիների ամբողջութիւն, ինչք, կալուածք, ընտանիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gher- «ցանկապատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gher-dh-) -(ա)ստան ածանցով
իրանական միջնորդութեամբ՝ արմատից։ (սխալ ստուգաբանութեամբ՝ գերդաստուռն)։ (իրանական միջնորդութեան վարկածը հեղինակինն է) :
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերդաստակական, գերդաստանիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
փռյուգ.
gordum
«քաղաք»
հուն.
κορθίς
«կոյտ. բազմութիւն»
գոթ.
gards
«տուն»
հ. անգլ.
geard
«բակ»
հ. սաքս.
gard
«բնակարան» հզն.
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 541
Էջ 162, սյունակ 1 Էջ 162
ԳԻՇՏ «արեգակական մաշկազգեստ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ues- «հագնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uēs-kh-ti-)
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զշտիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
զ-գենում
(*ues-un-)
հայ.
զգեստ
ալբ.
vesh
«հագնում եմ»
հուն.
εςuος
լատ.
vestis
«հագուստ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 162, սյունակ 1 Էջ 162
ԳԻՒՂ (-ի, -ից, գեղջ, ի գեղջէ) (գեղ, գեաւղ, գեօղ, բրբ. գեղ) «գյուղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ueik'- «տուն-բնակատեղ, աւան» (անմիջական նախաձեւ՝ *ueik'li-)
Կան վերակնգնման հնչիւնական դժուարութիւններ, բայց *k'h>ւղ անցման համար հմմտ. *smak'hru> մաւրու-ք. գեղջ ձեւի համար կարելի է թերեւս ենթադրել *ueik'li-as>գեղջ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղաքաղաք, գյուղատնտեսութիւն, գիւղեան, գյուղախումբ, գեղեան, գյուղաբնակ, գեղաստանեայք, գյուղական, գեղորեք, գյուղանկար, գեղջեայ, գեղջկական, գեղջաւագ, գեղջկուհի, անգեղ, քաղաքագիւղ, լեռնագիւղ, գիւղացի, գիւղատնտես, գիւղատնտեսական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
vīlla
«քաղաքից դուրս գտնվող տուն, գյուղական տուն, ամառանոց» <*uoik-slā-
հ. հնդկ.
viś-
«բնակատեղ, տուն»
հուն.
οἶκος (Ϝοῖκος)
«տուն»
լատ.
vicus
գոթ.
weihs
«գյուղ»
Էջ 167, սյունակ 1 Էջ 167
ԳՈՅԻԲՈՒԱԿ (գոյիբուսակ) «հնդկական մի խունկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
bōyāk
«բուրավետ, հոտավետ»
Էջ 172, սյունակ 1 Էջ 172
ԳՈՒՄԱՐՏԱԿ (-ի, -աց) «խումբ, բազմություն, բանակ, համախումբ, մարդարտաշար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gumārtak «լիազոր, հանձնակատար, կուսակալ»
Բաղադրություն՝ գումարտակել. -ակ-ի հանումով կազմվել են գումարտ, գումարտակական ձեւերը: Փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց մ. պ. gumārtak «լիազոր, հանձնակատար, կուսակալ» բառը իմաստով զգալիորեն տարբերվում է. ենթադրելի է սկզբնական այլ իմաստ, որ պահպանել է հայերենը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գումարտակել, գումարտ, գումարտակական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 592
Տե՛ս նաեւ
Էջ 175, սյունակ 1 Էջ 175
ԳՈՌՈԶ I (բրբ. *գոռոճ < կոռոճ) «գանգուր, գանգրահեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պտտել, ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *u(ē)rong'h) *r > n - սաստկական անցմամբ
հ.-ե. արմատ՝ *uer-g'h- «պտտել, նեղացնել, սեղմել, խեղդել» աճականով
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *u(ē)rong'h (> գոռոճ > գոռոզ *r > n - սաստկական անցմամբ) *uer- «պտտել, ծռել» (աճականով` *uer-g'h- «պտտել, նեղացնել, սեղմել, խեղդել») արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
wrengan
«ոլորել, սեղմել»
հ. իսլ.
rangr
հ. շվեդ.
wranger
«ծուռ, շրջված»
դան.
wringle
«ոլորել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 177, սյունակ 1 Էջ 177
ԳՐՏԱՊՈԶ «հնդկական մի կենդանի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. girda «կլոր»
փոխատու լեզու՝ պ. pūz (pōz) «ռունչ»
Փոխառություն` թերեւս պ. girda «կլոր» եւ pūz (pōz) «ռունչ»:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 607
Էջ 186, սյունակ 1 Էջ 186
ԴԱՏԱՒՈՐ (-ի, -աց) «դատավոր, կառավարիչ, իշխան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական dātvar
փոխատու լեզու՝ իրանական dātobar
հմմտ. մ. պ. dātvar, dātobar (-var վերջածանցը հայ. -աւոր ածանցի հետ բաղարկվել է եւ ստացել հայկական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դատաւորանոց, դատաւորարան
Էջ 193, սյունակ 1 Էջ 193
ԴԵՆ «պարսկական կրոն, հավատ, աղանդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. dēn
փոխատու լեզու՝ պ. dīn
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դենադարձ, դենակորույս, պարսկադեն
Մատենագիտություն
H. AG 139; Աճ. ՀԱԲ 653
Տե՛ս նաեւ
Էջ 193, սյունակ 1 Էջ 193
ԴԵՆԻՄԱԶԴԵԶՆ (դենիմազդեն, դենիմազդէք) «պարսկական (մազդեզական) կրոն»
Ստուգաբանություն ()