Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 198 բառահոդված (էջ 4/20)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 144, սյունակ 1 Էջ 144
ԳԱԶՐ (գազար, գազօր) «մի ծառ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
ԲՀ՝ թափիչ բառի բացատրության մեջ՝ սեռ. գազրի։ Ծագումն անհայտ է։
Էջ 156, սյունակ 1 Էջ 156
ԳԵՐ II «վեր, բարձր, ավելի քան» (գործածված որպես նախդիր եւ հունաբան երկերում որպես նախածանց՝ հուն ὑπέρ-ի իմաստով)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «բարձրացնել» արմատից
ըստ ձեւի եւ իմաստի ընդհանրության՝ հայ-հուն-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերահրաշ, գերագոյն, գերակատար, գերապայծառ, գերապատիւ, գերբնապէս, գերիմաստ, գերուհի, գերբնական, գերմարդ, գերմարդկային, գերիշխան, գերիշխանութիւն, գերակշիռ, գերակշռել, գերադաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αείρω, αίρω
«բարձրացնել»
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԴԱՍՏԱՆ (-ի, -աց) «ծառաների եւ գերիների ամբողջութիւն, ինչք, կալուածք, ընտանիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gher- «ցանկապատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gher-dh-) -(ա)ստան ածանցով
իրանական միջնորդութեամբ՝ արմատից։ (սխալ ստուգաբանութեամբ՝ գերդաստուռն)։ (իրանական միջնորդութեան վարկածը հեղինակինն է) :
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերդաստակական, գերդաստանիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
փռյուգ.
gordum
«քաղաք»
հուն.
κορθίς
«կոյտ. բազմութիւն»
գոթ.
gards
«տուն»
հ. անգլ.
geard
«բակ»
հ. սաքս.
gard
«բնակարան» հզն.
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 541
Էջ 158, սյունակ 1 Էջ 158
ԳԵՐՄԱՍՏ -ի (գերամաստի) «ամրափայտ մի ծառ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հայերեն բարբառային կազմություն՝ գարմիր մասրի (կարմիր մասուրի) կամ գիլի մասրի կապակցությունից. թյուրք. germešid ձեւը հավանաբար բնիկ չէ (թյուրքական այլ լեզուներում զուգահեռներ չունի)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 546
Էջ 165, սյունակ 1 Էջ 165
ԳՈԹԻ (-գոդի) «-պաշտ, պաշտող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *guhedh- «խնդրել, տենչալ, պահանջել» (անմիջական նախաձեւ՝ *guhodhiio-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծառագոդի, ծառագոբի, ծառաց գոբի
Էջ 174, սյունակ 1 Էջ 174
ԳՈՀՃ (-ի, -աց, -ից) (գոռհ, գոհի, գոեխ) «փողոց, բանուկ ճանապարհ, հրապարակ, քաղաքամեջ, աղբ, ցեխ, գյուղ», գռեահ «ռամիկ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հավանաբար կապ չունի (իրանական միջնորդությամբ) հ. հնդկ. grha- «տուն, բնակարան», հ. պ. gard «ծառա» (որպես *«տնային») բառերի հետ, որոնք գալիս են *gherdh- «ցանկապատել, պատել» արմատից եւ որից (իրանական միջնորդությա՞մբ) ծագում է գերդաստան բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գռեհիկ, գռեհի-ք, գռեհկութիւն, գռեհկաբար
Էջ 188, սյունակ 1 Էջ 188
ԴԱՐԱՍՏԱՆ «ծառաստան, պարտեզ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. dāristān
Փոխառություն իրանական աղբյուրից։
Մատենագիտություն
H. AG 137; Աճ. ՀԱԲ 635
Էջ 194, սյունակ 1 Էջ 194
ԴԵՐ- «փոխ(ա)-. հակա-», դեր «դեր, գործառոյթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dher- «պահել»
արմատից, որտեղից` հայ. դարել, դադար, այլեւ հ. հնդկ. dhar- «պահել, տանել, հաստատել», հուն. θρᾶνος «աթոռ, նայելու տեղ», լիտվ. darýti «անել»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դերանուն, դերաքրիստոս, դերայ, դերասան, դերասանական, դերակատար, դերաբաժանում, դերբայ, դեր(ա)կոմս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
դարել
հայ.
դադար
h. հնդկ.
dhar-
«պահել, տանել, հաստատել»
հուն.
θρᾶνος
«աթոռ, նայելու տեղ»
լիտվ.
darýti
«անել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 202, սյունակ 1 Էջ 202
ԴՈՃ «խեժաբեր մի ծառ» (տոջ «զաք»)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. dōž «dōža»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 678
Էջ 206, սյունակ 1 Էջ 206
ԴՐԱԽՏ (դրաստ), -ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից «պարտեզ, դրախտ, եդեմ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. draxt «ծառ»
փոխատու լեզու՝ պ. diraxt «ծառ»
փոխատու լեզու՝ ասոր. (< պ.) drhxt «պարտեզ (գերեզմանի առջեւ)»
հմմտ. մ. պ. draxt, պ. diraxt «ծառ», ասոր. (< պ.) drhxt «պարտեզ (գերեզմանի առջեւ)»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դրախտաբաց, դրախտապան, դրախտատունկ, դրախտանուն, դրախտանալ, դրախտաբնակ, դրախտային, դրախտանման, դրախտավայր
Մատենագիտություն
H. AG 145; Աճ. ՀԱԲ 691