Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 267, սյունակ 1
ԹԻՌ
«թռիչք թռչելը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pet-
«տապալել, թռչել, ընկնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pter-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *pter- ձեւից՝ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թռչիլ,
թռչուն,
թռչան,
թռիչ-ք,
երկնաթռիչ,
երկրաթռիչ,
երագաթռիչ,
թրթռել,
թրփռել,
թռթռալ,
թրթռումն,
թրթռական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pátra
«թեւ, փետուր»
հ. հնդկ.
patará
«թռչուն»
հուն.
πτερόν
«փետուր, թեւ, տերեւ»
հուն.
πτέρυξ
«թեւ, թռչուն, լողակ, տերեւ»
հ. վ. գ.
fedara
«փետուր»
խեթ.
pattar
«թեւ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 185
Տե՛ս նաեւ
Էջ 283, սյունակ 1
Ի
(հի-), սեռ. է՞ր, տր. ի՞մ, հյց. զի՞, բցռ. յիմէ՞ (զմէ՞, առ իմէ՞), գրծ. ի՞ւ
«ինչ, մի բան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kʷi-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իմն,
ինչ,
իր իք,
հիբար,
հիպես,
հիզան,
հիկեն,
անի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kém
«ով»
հ. հնդկ.
-ki-
«ոք»
հ. հնդկ.
cid
«էլ, իսկ, նույնիսկ»
հուն.
τίς
«ով»
լատ.
quid
«ինչու, ինչ, ով, որ»
խեթ.
kuiš
«ով, որ»
Մատենագիտություն
H. AG 450;
Աճ. ՀԱԲ 235
Էջ 286, սյունակ 1
ԻՇԽԱՆ
(-ի, -աց)
«իշխան, իշխող, տեր, պետ, կառավարիչ, զօրաւոր մարդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական աղբիւր *xšān(a)
փոխատու լեզու՝ պրթ. xšayant (xšynd)
«իշխան»
Հաճախակի համեմատւում է խեթ. išha «տեր» բառի հետ, որ աւելի քիչ հաւանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իշխանական,
իշխանաբար,
իշխանութիւն,
անիշխանութիւն,
ինքնիշխան,
իշխանավայել,
անիշխանական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
xšayant (xšynd)
«իշխան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 246
Էջ 301, սյունակ 1
Էջ 302, սյունակ 1
ԼՈՒԾ
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց, -ից)
«լուծ, կշեռքի թե, Կշիռ կենդանակերպ, զոյգ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ieu-
«կապել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *iugo-)
բաղարկված լուծանել բայի արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լծել,
լծակ,
լծակից,
լծակռիւ,
լծակցութիւն,
լծաբարձ,
լծընկեց,
լծկան,
լծորդ,
եզնալուծ,
ծանրալուծ,
միալուծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
yugá
հուն.
ζυγόν
լատ.
jugam
խեթ.
iuga
«լուծ»
Մատենագիտություն
H. AG 454;
Աճ. ՀԱԲ 301;
Pok. IEW 509
Էջ 303, սյունակ 1
ԼՈՒՑԱՆԵԼ
(լոյց-)
«վառել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *leuk-
«լուսավորել, լուսավոր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *louks կամ *leuk-k'-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուցկի,
լուցուն,
լուցումն,
ճրագալոյց,
կրակալոյց,
ջահալուցութիւն,
լուցափայտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
lougazzen, lohazzen
«բոցավառվել, այրվել»
խեթ.
lukkāi
«վառել, կացնել»
Մատենագիտություն
H. AG 455;
Աճ. ՀԱԲ 296
Տե՛ս նաեւ
Էջ 311, սյունակ 1
ԽԱՂ
I
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ու, -ի, -ից)
«խաղ, ծաղր, կատակ, թատրոն, երաժշտական մի ձայնանիշ, հող, շարժում, ընթացք, վազք, արշաւ, խայտալը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kel-
«քշել, արագ շարժել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khl- (կամ *khəl-))
Կապ ունի՞ արդյոք խեթ. kalai «շարժել» բայի հետ։ Խաղալիք-ի խաղ-ը թերեւս կապուած է *(s)k(h)el- «ծռել, հենել, ծուռ» արմատի հետ, որտեղից կան մարմնի մասերի զանազան անուանումներ, որտեղից ծագում է խեղ արմատը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղալ,
խաղալիկ,
խաղալիք,
խաղարար,
խաղազուրկ,
խաղատակ,
խաղաց,
արագախաղաց,
ծանրախաղաց,
բազմախաղաց,
թատերախաղք,
լարախաղացութիւն,
խաղագնդակ,
խաղաթուղթ,
խաղամոլ,
խաղասրահ,
խաղատոմս,
խաղարկութիւն,
թղթախաղ,
նարդախաղ,
խաղտուտ,
խաղտուտիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kaladati
«ստիպում է, քշում է, տանում է, համարում է»
ալբ.
gil
«բերել, տանել»
հուն.
κελλω
«ափ քշել (նաւը)»
հուն.
κολεα, κολια
«մի պար»
հուն.
κλονος
«իրարանցում, արագ շարժում»
հուն.
κλονεω
«քշել, արագ հալածել»
լատ.
celer
«արագ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 318, սյունակ 1
ԽԱՌՆ
(-ի, -ից)
«խառն, անմիատարր, խառնակ, պիղծ, միասին, (հգն.) զուգավորություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ խեթ. harna
«շարժել, խառնել, խռովել, գրգռել»
բառից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խառնել,
խառնելիք,
խառնաբանջար,
խառնագնաց,
խառնախումբ,
խառնակ,
խառնակել,
խառնուած,
գիրկընդխառն,
ընդխառնել,
երկախառնել,
ոգեխառնել,
գիշերախառն,
նոր-խառնակից,
խառնակչութիւն,
խառնակեցութիւն,
խառնաշփոթ,
խառնաշփոթութիւն,
խառնճուկ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 314
Տե՛ս նաեւ
Էջ 324, սյունակ 1
ԽԱՒԹ
(խօթ, հաւդ, հօդ)
«հիվանդ. ծույլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)khai-t-
«խփել, հրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khait-)
որից՝ խայթ, խէթ, խեթ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաւթանալ,
խաւթամիտ,
խաւթութիւն,
խաւթասիրտ,
խաւթապատճառ,
խաւթակից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 432
Տե՛ս նաեւ
Էջ 325, սյունակ 1
ԽԵԹ
(խէթ) (խեթալ)
«խեթ, խժոռ (խեթել «խփել, խթել, հրել»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *s(k)h(i)ai-d/t-
«խփել, հրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khet-)
այլ ձայնավորմամբ
Արմատի կողքին (այլ ձայնավորմամբ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խեթահար,
խեթի,
խեթումն,
առխեթել,
խեթկել,
խեթկիչ,
խեթկումն,
անխեթկելի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 355
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։