Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«խաւ» որոնման արդյունք՝ 65 բառահոդված · Էջ 4 / 7
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 324, սյունակ 1 Էջ 324
ԽԱՒԻՂ «պարտեզ, բանջարանոց»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 324, սյունակ 1 Էջ 324
ԽԱՒԼ (-ի, -աց) (խօլ, խուլ, բրբ. ղօլ) ««հիմար, խենթ. խեղճ» (բրբ. «տգեղ, անպըռգ, շատ կարճ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skēu-(t)- «կտրել, անջատել, քերել, քրքրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khəu-l-)
Իմաստով մոտ է *(s)k(h)el- «ծռել» արմատից ծագող խեղ, խուլ բառերի հետ, բայց հնչյունական առումով ունի այլ ձայնավորում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաւլանալ, խաւլութիւն, խաւլառատ, խաւլաբանութիւն, խաւլաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. skānti «փսխում է, քրքրում է»
լիտվ. kiãuras «ծակուծկեն»
մ. վ. գ. schiel «բեկոր»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 324, սյունակ 1 Էջ 324
ԽԱՒՇ (խտւշ-, խոշ-, խորշ-) «խշշոց, տխրության լռություն»
Բնաձայն
Բնաձայնական կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաւշիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 433
Էջ 324, սյունակ 1 Էջ 324
ԽԱՒՍ-Ք (խօս), -ից «խոսված բան, խոսք»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաւսիլ, խաւսակից, խաւսարան, խաւսելի, խաւսնակից, խաւսնայր, խաւսող, անխաւս, բարեխաւս, բազմախաւս, խաւսումն, զարդախաւս, երկխաւս, ընդունայնախաւս, ընդվայրախաւս, թոթովախաւս, լաւախաւս, խառնախաւս, խորախաւս
Նոր՝
հայախօս, տաճկախօս, վրացախօս, ռուսախօս, համախօսական, խօսակցական
Էջ 330, սյունակ 1 Էջ 330
Խ(Ի)ԼԱՅ (ղիլայ, խլ(ղ)աթ, խիշայ) «նուիրատրուած թանկագին զգեստ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. *xīlā
Աղբյուր՝ արաբ. xilat
հմմտ. արաբ. xilat
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խլատեռ, խ(ի)լայել, խ(ի)լաթել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 372
Տե՛ս նաեւ
Էջ 347, սյունակ 1 Էջ 347
ԽՈՒԽ (խոխ, խօխ, խատղ, խօղ), -ոյ «խուխ»
Բնաձայն (թերեւս)
պատկերավոր-բնաձայնական կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խօխաբերել, խաւղամաղձական
Էջ 347, սյունակ 1 Էջ 347
ԽՈՒՂ II (մառախուղ «մեգ, մշուշ» բառում)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *s(k)eu- «ծածկել, փաթաթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khu-lo-)
«ծածկել, փաթաթել» արմատից, որտեղից՝ հայ. խուղ: Հայ. մառախուղ բառը բուն նշանակում է «մշուշապատ, մշուշածածկ»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. obscūrus «մութ, խավար» («ծածկված»)
հ. անգլ. scio «ամպ»
հ. իսլ. skumi «մթնշաղ»
հնտ. — «կիսախավար, կիսամութ»
Էջ 355, սյունակ 1 Էջ 355
ԽՕԶ (*խաւզ, ղօզ) «ջրիմուռ»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 359, սյունակ 1 Էջ 359
ԾԱՆՐ -նու, -նունք, -նանց «ծանր, ծանրաշարժ, դանդաղաշարժ, սաստիկ, խիստ, դաժան, հղի»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ վրացական con- (թերեւս) «կշռել»
Քիչ համոզիչ է ըստ հոլովական ձեւաւորման, որ հիշեցնում է հնդեւրոպական ծագման մանր, փոքր բառերի հոլովումը, եւ ըստ ձայնաւորման (անբացատրելի է ա-ն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծանրանալ, ծանրութիւն, ծանրանաւել, ծանրաբուն, ծանրաբան, ծանրախաւս, ծանրանդամ, ծանրաբեկ, ծանրաբեռն, ծանրագին, գլխածանրիլ
Նոր՝
ծանրաբարոյ, ծանրակշիռ, ծանրաչափ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 445
Տե՛ս նաեւ
Էջ 382, սյունակ 1 Էջ 382
ԿԱՆՈՒԽ -ոյ, -ի, -աց «վաղ, վաղեմի, հին, վաղ առավոտյան»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կանխել, կանխի, կանխագետ, կանխախաւսութիւն, կանխածանաւթ, կանխակալ, կանխահաս, կանխասաց, կանխարկ
Նոր՝
կանխադրութիւն