Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 41 բառահոդված (էջ 4/5)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 612, սյունակ 1 Էջ 612
ՉԱՐ I (-ի, -աց) «չար, վատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Pok. 1, 56 (չեն ընդունում Հյուբշմանը եւ Աճառյանը)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
չարագործ, չարալլուկ, չարակնել, չարաձայն, չարաճճի, չարաշար, չարի, չարութ, չարել, զչարիլ (զչարանալ), ընդչարիլ, չարչարիլ, չարչարիչ, չարչարանք, հիշաչար, նախաչար, չարաբաստիկ, չարագույժ, չարամտաբար, չարանենգ, չարախսինդ, չարախնդաց, չարախնդութիւն
Էջ 636, սյունակ 1 Էջ 636
ՊԵՍ «պես, նման»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *pēs
գործածվում է որպես վերջածանց` իսկապես, խաչապես, զուգապես, վերջապես, քաջապես, ընդհանրապես, այլապես եւ այլն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պեսգունակ, պեսպես, այսպես, այդպես, այնպես, որպես, նույնպես, այսպիսի, այդպիսի, այնպիսի, որպիսի, զինչպիսի, որոյնպես, որպիսութիւն, իսկապես, խաչապես, զուգապես, վերջապես, քաջապես, ընդհանրապես, այլապես
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
paēsa-
«զարդարանք»
հ. հնդկ.
pēsa-
«կերպարանք, ձեւ, գույն»
Մատենագիտություն
H. AG 230; Աճ. ՀԱԲ 79
Տե՛ս նաեւ
Էջ 645, սյունակ 1 Էջ 645
ՊՍԱԿ (-ի, -աց) (ԲՀ՝ պտակ) «թագ, պսակ, գլխազարդ, պսակում, պսակ, շրջանակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *pusāk
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պսակել, պսակակալ, պսակահաս, պսակաւոր, քարապսակ, նորապսակ, խաչապսակ, լուսապսակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
pusā-
պրթ.
pwsg
սողդ.
'psik
Մատենագիտություն
H. AG 232; Աճ. ՀԱԲ 110; Ջահ. ՀԼՊ 542
Էջ 670, սյունակ 1 Էջ 670
ՍԱՏՆԱՍՈՒՐ «Քրիստոսի խաչափայտի չորրորդ բեւեռ» (կրոն.)
Ստուգաբանություն (բաղադրական)
Ծագում է սատանատուր բառից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 181
Էջ 675, սյունակ 1 Էջ 675
ՍԵՂԱՆ (-ոյ, -աւք) «սեղան, հացկերույթ, զոհասեղան, խաչ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *k'el- «ծածկել, պատել կամ թեքել, հակել»
հազիվ թե բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'el- «ծածկել, պատել» կամ *k'el- «թեքել, հակել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սեղանաւոր, սեղանակից, սեղանայարդար, սեղանագերծ, համասեղան, սեղանապետ, սեղանատամ, սեղանատուն
Էջ 683, սյունակ 1 Էջ 683
ՍԿԵՒՈՒՆ «խաչը պարունակող արկղը»
Ստուգաբանություն ()
Էջ 698, սյունակ 1 Էջ 698
ՍՓԻՌ (սփիտ) «սփռուած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sp'hēr-s «ցրել»
արմատից, որտեղից նաեւ փոշի (փիռ)։ Աճառեանը (ՀԱԲ 4, 287) բխեցնում է փիռ-ից՝ ս- սաստկականով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սփռել, սփռիչ, լուսասփռիչ, համասփիռ, ընդհանրասփիռ, լայնասփիռ, խաչասփռել, հագագասփիռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σπείρω
«ցրել, ցանել»
հ. վ. գ.
sprint
«ցանել, շաղ տալ, մաղել»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 287
Տե՛ս նաեւ
Էջ 726, սյունակ 1 Էջ 726
ՏԱՓ «տափակ, տափարակ տեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *deph- «ծեծել, տրորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *doph-)
որտեղից նաեւ տոփել: Զահուկյանը (ՀԼՊ) կասկածով հնարավոր է համարում իրանական ծագումը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տափել, տափան, տափափուշ, տափարակ, տափարակել, գետնատափ, տափակ, տափակութիւն, տափաստան, Տափերական կամուրջ, Խաչատափ, Կամրջատափ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σέρφω
«տրորել»
հուն.
σέριγω
«տրորել»
սերբ.
depati
«խփել, բոթել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 736, սյունակ 1 Էջ 736
ՏՐԵԽ (-ի, -աց) «կաշուէ կոշիկ, տրեխ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. tirāq «կոշիկի կաշի, փայտուճից կազմուած կաշուաթերթ, վահանապատուած կաշի»
Աճառեանը (ՀԱԲ 4, 435) հիշատակում է արաբ. tirāq բառը, բայց հարաբերութիւնը չի պարզում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տրեխատրրի, տրեխատոր, տրեխամեջ, տրեխաչուան, տրեխացու, անտրեխ
Մատենագիտություն
Աճառեան (ՀԱԲ) 435
Էջ 757, սյունակ 1 Էջ 757
ՓԱՅՏ (-ի) «փայտ, ծառ, կախաղան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *phət-di-
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *phət-di- արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փայտաբեր, փայտագործ, փայտակերտ, փայտակույտ, փայտակոփ, փայտատ, փայտեղեն, փայտանալ, խաչափայտ, լաստափայտ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 149