Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 31, սյունակ 1
ԱԿՈՒՄԲ
(-ի, -ից)
«նստելու տեղ, հավաք, հավաքույթ, ժողով, բազմություն, հանդես, ճաշկերույթ, նստատեղ եւ ուտելիք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ակմբահոյլ,
ակմբիլ,
եռակմբաբանոց,
բազմակմբանոց
Էջ 31, սյունակ 1
ԱԿՐԱ(Յ)ԲԱԴԻՆ
(ավելի ուշ՝ ախրապատին)
«դեղագիրք»
(բժշկ.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. aqrābādīn
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 111
Էջ 32, սյունակ 1
ԱՂ
(ալ-), -ի, -ից
«աղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sal-
«աղ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sal-, *sali-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *sal-, *sali- «աղ» արմատից. հմմտ. հնդկ. sal-ilá «աղոտ», հուն. αλς, լատ. sal, ռուս. соль, «աղ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղաջուր,
անաղ,
անալի,
ալանահամ,
աղկեր,
յաղել,
աղահար,
աղահատ,
աղի,
աղութիւն,
աղադել,
աղաղող,
աղիկ,
աղուհաց,
աղուհացք,
աղդմի,
աղապետ,
աղպետ,
աղարտ,
աղարտել,
աղու,
աղուտամագ,
աղուանալ,
աղուաղ,
աղաւաղ,
աղվաղ,
աղաղ,
աւաղաղ,
աղուդ-մաղուդ,
աղուտոր,
աղուտորութիւն,
աղէկ,
աղուեակ,
աղածրի,
աղարծի,
աղեբար,
աղալեզու,
աղեգոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
sal-ilá
«աղոտ»
հուն.
αλς
«աղ»
լատ.
sal
«աղ»
ռուս.
соль
«աղ»
Մատենագիտություն
H. AG 414;
Աճ. ՀԱԲ 116;
Pok. 878
Տե՛ս նաեւ
Էջ 33, սյունակ 1
ԱՂԱԼ
II
«աղալ, ալյուր դարձնել, մանրել, փշրել, որոճալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al-
«մանրացնել, աղալ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղարի,
աղան,
աղուն,
խնկաղաց,
ջրաղաց,
ջրաղացպան,
հողմաղաց,
մլաղաց,
սրճաղաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀλέω
«աղալ»
հուն.
ἄλευρον
«ալյուր»
Մատենագիտություն
H. AG 414;
Աճ. ՀԱԲ 118
Տե՛ս նաեւ
Էջ 33, սյունակ 1
ԱՂԱԽԻՆ
(-ի, -աց, -անց, -այց, -եաց)
«աղախին, կին ծառա»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կասկածելի են համեմատությունները ակկադ. alāhinnu(m) «ջրաղացպան» (< խուռ.) եւ ուրարտ. alahhi «տիրային» բառերի հետ։ Հնարավո՞ր է արդյոք կապը աղխ «ցեղ, զարմ, ժողովուրդ» բառի հետ, որ սեմական ծագում ունի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղախնութիւն,
աղախնել,
աղախնայել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ակկադ.
alāhinnu(m)
«ջրաղացպան»
խուռ.
ուրարտ.
alahhi
«տիրային»
Էջ 34, սյունակ 1
ԱՂԱՄՈՂ
«ծուռ, շեղ, ոլորուն, ցրուած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al-
«թափառել, մոլորվել»
կրկնությամբ կամ մող (=մոլ(որ) արմատի հետ բարդվելով
Կազմուած է բնիկ հնդեւրոպական աղ արմատի կրկնութեամբ կամ մող (=մոլ(որ) արմատի հետ բարդուելով։ Աղ-ի աղբիւրն է հնդեւրոպական *al- «թափառել, մոլորուել» արմատը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղամողիլ,
աղամողել,
աղամողումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
álaomai
«թափառել, մոլորվել, շեղվել»
հուն.
ále
«թափառում, խռովք, ցնդվածություն, խելագարություն»
հուն.
ály-o
«հուզված լինել, շփոթված լինել, խուճապի մատնվել»
հուն.
álé(u)omai
«շեղվել, խուսափել»
լատ.
ambulo, -āre
«շրջել, ման գալ»
լատվ.
aluot
«թափառել, շրջել, մոլորվել»
թոխ. A, B
al
«անջատել, բաժանել հեռանալ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 111
Տե՛ս նաեւ
Էջ 34, սյունակ 1
ԱՂԱՆԴԵՐ
(աղընդեր, աղանդեր)
«դեսերտ, հետուտելիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«ալյուր, փոշի, ալյուրից շիլա»
(անմիջական նախաձեւ՝ *polnt-)
*-n ածանցով
արմատից։ հմմտ. (*-n ածանցով) լատ. pollon «ալյուր, փոշի», polenta «գարու ձավար»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
pollon
«ալյուր, փոշի»
լատ.
polenta
«գարու ձավար»
հ. հնդկ.
palala-
«տորորած բունջութ»
հուն.
póltos
«ալյուրից շիլա»
Էջ 35, սյունակ 1
ԱՂԱՉԵԼ
«խնդրել, աղերսել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«բնաձայնական»
(անմիջական նախաձեւ՝ *olək-iō-)
բնաձայնական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղաչանք,
աղաչելի,
աղաչաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
աղաւթ-ք
հայ.
ողոքել
հուն.
ελεγος
«ողբերգ»
արեւել. ֆրիզ.
ulken
«ճչալ, ծաղրել»
շվեդ. բրբ.
alken
«սկսել փնթփնթալ, քրթմնջալ»
Էջ 35, սյունակ 1
ԱՂԱՏԵԼ
««դառն ողբալ» (բրբ. «աղերսել»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«բնաձայնական»
բնաձայնական *el- արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
աղաւթ-ք
հայ.
աղաչել
լիտվ.
nu-aldėti
«հնչել»
Մատենագիտություն
Աղայեան, ԲՍՀ 17
Էջ 35, սյունակ 1
ԱՂԱՓԱՂ
(-ի, -աց)
(աղեւաղ)
«աղաւաղուած, խեղաթիւրուած, փչացած, ապականուած, տկար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al-
«թափառել, մոլորվել»
կրկնաւոր ձեւ
կրկնաւոր ձեւ՝ բնիկ հնդեւրոպական *al- «թափառել, մոլորուել» արմատից։ Աւելի քիչ հաւանական է դիտել որպէս այլայլ-ի տարբերակ (Աճ. ՀԱԲ 1, 122)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղաւաղել,
աղեւաղել,
աղաւաղութիւն,
անաղաւաղելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
աղանդ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 122;
Աղայեան, ԲՍՀ 18-19
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։