Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 117 բառահոդված (էջ 4/12)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 210, սյունակ 1 Էջ 210
ԵԼԵԿՏՐ(Ի)ՈՆ -ի, -ից, -աց (ելեկտռոն, ելեքտռոնի, ելէքտռոիոն, ելեքտռիոն, էլեքտռիոն, իլեքտռոն, իլիքտռիոն, իղիկտռիոն, ղեկտռորոն) ««դեղին սաթ» (նոր՝ էլեկտր- հիմքով նշանակում է «էլեկտրականություն»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
նոր՝ էլեկտր- հիմքով նշանակում է «էլեկտրականություն»
Էջ 211, սյունակ 1 Էջ 211
ԵԼԻՔ «պտուտակայծակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἑλικίας
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 11
Էջ 227, սյունակ 1 Էջ 227
ԵՐԿ-Ն «վախ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *duei- «վախենալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *dui-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկնչիլ, երկնչոտություն, երկչոտ, երկիւղ, երկեղ, երկիղ, երկիւղած, երկիւղուկ, երկեղուկ, երկեղոտ, աներկիւղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
dvaēθa
«սպառնալիք»
հուն.
δείδω
«վախենալ»
հուն.
δεος
«վախ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 65; Pok. IEW 227
Էջ 247, սյունակ 1 Էջ 247
ԸՄՊԵԼ ((ըմբել, ըմպել), ումպ-) «խմել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pi-be- «խմել, ըմպել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pōi-pī-) կրկնաւոր
ումպ ձեւը ը-ի երկրորդական համաբանական վերականգնման արդիւնք է. հմմտ. լատ. bi-bō (<*pi-bō), -ere, հ. իտլ. ibid (<*piberti) «խմում է». ոչ կրկնաւոր ձեւերից՝ հ. հնդկ. pāti, հուն. πινω, հ. սլաւ piti: - Ջահ. ՀԼՊ 144: Հիւբշմանը (AG 108) ընդունում է կասկածով. Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 599-600) բերում է ումպ ձեւի տակ՝ առանց հաւաստի հնդեւրոպական վերականգնման:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ըմպելի, ըմպան, ըմբան, ըմպանակ, ըմպիկ, գինըմպելիք, գինըմպութիւն, ըմբոց, ըմպաման, ըմպարան, նախըմպել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
bi-bō
<*pi-bō
հ. իտլ.
ibid
«խմում է» <*piberti
հ. հնդկ.
pāti
հուն.
πινω
հ. սլաւ
piti
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 144; AG 108; ՀԱԲ 599-600
Էջ 249, սյունակ 1 Էջ 249
ԸՆԹՐԻՔ «ընթրիք, երեկոյան ուտելիք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունենա (փոխառությո՞ւն) խեթ. etriia «անել», etri «ուտելիք, կերակուր» բառերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընթրել, ընթրատու, ընթրակից, ընթրեկերք, անընթրիս, հացընթրիք, նախընթրակ, հիւրընթրեաց
Էջ 258, սյունակ 1 Էջ 258
ԹԱՆԼԻՔ «նեղություն, պակասություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ չաղաթ. tanlik (tenlik)
(ոչ՝ «հացկատակ»)
Էջ 266, սյունակ 1 Էջ 266
ԹԷՆՍՈՒԽ (բբ) «անուշահոտ ծխանելիք» (բժշկարան բառարան)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թրք. tensux
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 181
Էջ 267, սյունակ 1 Էջ 267
ԹԻՒ (-ոյ) «թուարկում, թուանշան, թուաբանութիւն, թուական, գրքի գլուխ, համար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *teuo- *tēu- «ուռչել»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *teuo- *tēu- «ուռչել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թուել, թուիք, թուելիք, թուական, տոհմաթիւ, բազմաթիւ, մարդաթիւ, մեծաթիւ, եղբայրաթիւ, քոյրաթիւ, երկթուեան, թուաբանութիւն, թուաբանական, թուահամար, թուարկել, թուարկութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tuvas
«ուժեղ, հզոր»
պրուս.
tūlan
«շատ»
գոթ.
pūsundi
ռուս.
тысяча
«հազար»
ուրարտ.
atibi
«բյուր, տասը հազար»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1080
Էջ 290, սյունակ 1 Էջ 290
ԼԱԿ- («լակում, լակելը» (բրբ. լակ «շան լակ, շան հեղուկ ուտելիք»))
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lak- «չայպացնելով ուտել, լակել» (անմիջական նախաձեւ՝ *lakk-) բնաձայնական
արմատից, որ բնաձայնական է եւ զուգահեռներ ունի այլ լեզվախմբերում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լակել, լակոտալ, շնլակ, կատուլակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
lakti
«լակել»
հ. սլ.
lakati
«լակել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 260; Pok. IEW 653
Էջ 294, սյունակ 1 Էջ 294
ԼԵԼԱԼ «երերալ, շարժվել» (բրբ.)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lel- բնաձայնատիպ արմատ
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *lel- բնաձայնատիպ արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
liliuoti
«օրորել, ճոճել»
չեխ.
leleti
«հուզել»
ռուս. բրբ.
лелеять
«ալիքների վրա օրորել»
Մատենագիտություն
H. AG 254; Աճ. ՀԱԲ 293
Տե՛ս նաեւ