Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 192, սյունակ 1
Էջ 193, սյունակ 1
ԴԵՂՁ
(դեղձան «դեղին»)
««դեղձ (պտուղ)» («*դեղին»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
«ծաղկել, կանաչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhel-dhi-)
արմատից (*dhal-ի կողքին, որտեղից՝ դալ, դալար)
այստեղից է նաեւ դեղձ «դեղին»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեղձ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
դալ
հայ.
դալար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 649
Էջ 199, սյունակ 1
ԴԼՈՒԿ
«բծավոր զինագոխ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
Հավանաբար կապված է դեղ, դալար խմբի հետ՝ *dhel- ձեւից, միայն եթե ճիշտ է Ռ. Ղազարյանի «Բուսանունների բառարանի» (էջ 26) աղբյուրը:
Էջ 200, սյունակ 1
ԴԻՔ
դից (դից-), դիաւք (անեզ.)
«աստված, կուռք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhes-
«կրոնական բնույթի արմատից»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhēses-)
հուն. θεός «աստված» բառը հակված են բխեցնելու *dheues-ից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիցախելար,
դիցապաշտ,
դիցախառն,
դիցասեր,
դիցազն,
դիցազնական,
դիցազներգ,
դիցազներգակ,
դիցազներգական,
դիցազներգու,
դիցազներգութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
fanum
«սրբատեղի, աստծուն նվիրված տեղ»
լատ.
festus
«տոնական («կրոնական տոններին նվիրված»)»
հուն.
θεός
«աստված»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 672
Էջ 210, սյունակ 1
ԵԼ
-ի, -ից
«ելնելը, ելք, ընթացք, ավարտ, հաջող ավարտ, արեւածագ, արեւելք, բխում, հետույք, մորթի, ծակոտի, ծախս, հեռանալը, հրաժարում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
(անմիջական նախաձեւ՝ *ele-/lā-, *el-ei-, *el-eu-)
հիմքային ձեւերով, ընդ որում՝ *el-eu-ghe > ելոյզ
ընդել-ը գրված է նաեւ ընտել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ելանել,
ելեմուտ,
ելամուտ,
ելանելի,
ելուստ,
խաչելեալ,
խաչելութիւն,
վերելակ,
վերելք,
ելուն,
ելակետ,
ելարան,
զելանել,
ընդելանիլ,
ընդելակից,
անընդել,
մարղընդել,
ձեռնընդել,
ելուզանել,
ելոյզ,
ելուզումն,
ելուզակ,
եղուզակ,
յեղուզակ,
մարդելոյզ,
նախելուզակ,
ընդելուզանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ελθω
հուն.
ελατιω
«քշել»
հ. իռլ.
luid
«գնում էր»
(<*ludhe)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 8-9;
Pok. IEW 306-307
Տե՛ս նաեւ
Էջ 241, սյունակ 1
ԶՈԽ
(-ի, -ից)
«բանջարի դալար ցողուն, աշտանակի բուն»
(բուսաբանական)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զոխոյ (զոխօ)
Էջ 258, սյունակ 1
ԹԱՆՁՐ
(-ձու, -ձունք, ուշ՝ -րու, -րոյ, -րունք)
«թանձր, խիտ, ստվար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tengh-
«ձգել, լարել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tnghiur-, *tng'hur-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թանձրանալ,
թանձրալեզու,
թանձրախիտ,
թանձրախուռն,
թանձրամած,
թանձրամայրի,
թանձրամարմին,
թանձրամիտ,
թանձրայատակ,
թանձրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
tang
«ձգել, լարել»
լիտվ.
tingùs
«ծույլ, մեղկ»
հ. իսլ.
tungr
«ծանր»
ռուս.
тягость
«ծանրություն»
Մատենագիտություն
H. AG 448;
Աճ. ՀԱԲ 153;
Pok. IEW 1067
Էջ 263, սյունակ 1
ԹԵԼ
I
(-ոյ)
«թել, դերձան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tek-
«գործել, հիւսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tek-lo-)
Այստեղ է նաեւ թելուկ բուսանունը, եթե այն չի կապուած թալ, թաղթ, թայլ բառերի հետ։ Ըստ Աճառեանի, հայերէնից են փոխառուած պրսկ. tēla «առասան» եւ թրք. tel «թել, լար, առասան» բառերը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոսկեթել,
թելադիր,
թելադրեմ,
թելադրութիւն,
անթել,
թելաւոր,
մետաքսաթել,
մետաղաթել,
հեռագրաթել,
թելանման,
թելուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
օս.
an-dax
«թել»
հ. վ. գերմ.
that
«պատրույգ, քուղ, թել»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 169-170
Տե՛ս նաեւ
Էջ 268, սյունակ 1
ԹՂՔԻ
(թղկենի, թղկի, թխկի, թխկենի, ղղքի, տխկի)
«մի ծառ՝ բիձիխի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tel-
«աճել, կանաչել»
*tāl-ի կողքին
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
«ծաղկել, կանաչել»
*dhāl-ի կողքին
եթե նախնականը ղղքի ձեւն է։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
թայլ
առաջին դեպքում
հայ.
թաղթ
առաջին դեպքում
հայ.
դեղձ
երկրորդ դեպքում
հայ.
դեղին
երկրորդ դեպքում
հայ.
դալար
երկրորդ դեպքում
Էջ 268, սյունակ 1
ԹՄԲԻ
I
«գրտնակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *temp-
«ձգել, լարել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tempiiā-)
նույն ծագումն ունի, ինչ թմբի ծառանունը
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։