Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 235, սյունակ 1
ԶԲԱՒՍ-
(զբուս-, սբաւս-, սբուս-)
«ժամանակի անցկացում խոսակցությամբ (զրույցով) կամ մի այլ բանով, մտքի զբաղմունք, զբաղմունք, հոգս, մտմտուք, տագնապ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhā-
«խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhā-u-k-)
Կազմված է զ- նախդիր-նախածանցով՝ բաւս- արմատից: Եթե սրա նախնական իմաստն է «խոսակցություն, զրույց», որից զարգացել են մնացած իմաստները, ապա թերեւս բնիկ հնդեւրոպական է՝ *bhā-u-k-` *bhā- «խոսել» արմատից, որտեղից են հայ. բան, բառ, բայ, բաւ, (բայ), բանկն «առասպել», այլեւ հուն. փղմի (ղոր. փամի ) «ասել», լատ. for, fārē «խոսել», ռուս. բայատ «խոսել, պատմել», բասնյա «առակ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զբաւսնուլ,
զբաւսանք,
զբաւսուցիկ,
անզբաւս,
բռնազբաւսել,
բռնազբաւսութիւն,
մեծազբաւս,
զբօսաշրջիկ,
զբօսավայր,
զբօսարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φήμη (դոր. φάμα)
«ասել»
լատ.
for, fārē
«խոսել»
ռուս.
баять
«խոսել, պատմել»
ռուս.
басня
«առակ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 244, սյունակ 1
ԶՐԱՒ
«վերջ, ավարտ, մահ, սպանություն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *ǵ'er-
«հասունանալ, ծերանալ»
*-u- կազմիչով
Ծագումն անհայտ է: Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *ǵ'er- «հասունանալ, ծերանալ» արմատից *-u- կազմիչով կազմված իրանական որեւէ կորած բառի հետ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զրաւել,
զրաւամահ,
զրաւարար,
եղբայրազրաւ,
երազագրավելի,
անզրաւ,
անզրաւական,
հանճարազրաւ,
շարազրաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
zaurvan
«զառամություն, ծերունական թուլություն»
ավ.
zrvan-
«ժամանակ»
Էջ 247, սյունակ 1
ԸՄԲՈՆԱՂ
(բոճամաղ)
«հոտը ձմեռելու ուղարկելու ժամանակը (նոյեմբերի 24)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատ. hibernalis
«ձմեռային»
(հուն. միջնորդութեամբ)՝ ըմբռնել ձեւի հետ բաղարկուած:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 121
Տե՛ս նաեւ
Էջ 257, սյունակ 1
ԹԱՄՈՒԶ
«կուժկոտրուկ, ադոնիս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ փյունիկ. Tammuz
«դիցանուն»
նոր ժամանակներում հարմարեցված է Tammuz փյունիկյան դիցանունից որպես Adonis անվան համապատասխանություն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 149
Էջ 273, սյունակ 1
ԹՈՒԵԼԻԴ
«մի փոքր ժամանակաչափ՝ 60 թուենիթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. talītat
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 201
Էջ 273, սյունակ 1
ԹՈՒԵՆԻԹ
«մի փոքր ժամանակաչափ, (երկ)վայրկյան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. θāniyat
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 201
Էջ 279, սյունակ 1
ԺԱՄ
(-ու, մյուս հոլովները՝ -ի, -աց)
«մեկ ժամ, եկեղեցական ժամասացություն, եկեղեցի, ժամանակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական žamān
Առանձնացված է իրանական žamān ձեւից՝ -ān եւ հայ. -ան ածանցների բաղարկմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժամաբաշխ,
ժամադէտ,
ժամադիր,
ժամադրել,
ժամակալ,
ժամալար,
ժամապահ,
ժամակոչ,
ժամագիրք,
ժամակարգութիւն,
ժամատուն,
ժամատեղի,
յայնժամ,
ցայնժամ,
յորժամ,
առժամայն,
նոյնժամայն,
գիշերաժամ,
տարաժամ,
դատարկաժամ,
բարեժամ,
ապաժամեան,
ժամանց,
ժամագործ,
ժամացոյց,
ժամասացութիւն,
ժամասէր,
ժամասիրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 223
Տե՛ս նաեւ
Էջ 279, սյունակ 1
ԺԱՄԱԿ
«ժամանակ»
Ստուգաբանություն ()
Ժամանակ բառի սխալագրությունը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 224
Էջ 279, սյունակ 1
ԺԱՄԱՆ
I
«ժամանակին հասնող, փութկոտ. գործունյա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. žamān
Բաղադրություններ՝ ժամանել, կանխաժաման, ապաժաման, ապաժամանութիւն, ապաժամանել, բարեժամանութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժամանել,
կանխաժաման,
ապաժաման,
ապաժամանութիւն,
ապաժամանել,
բարեժամանութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 223
Էջ 279, սյունակ 1
ԺԱՄԱՆ
II
«պարապ» կամ «հրապարակ»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն ()
Հին ձեռագրերում՝ «անպարապ», որ մոտավորապես արտահայտում է ժաման բառի իմաստը
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։