Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 83 բառահոդված (էջ 4/9)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 266, սյունակ 1 Էջ 266
ԹԷԶ «շուտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. tēz
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 180
Էջ 266, սյունակ 1 Էջ 266
ԹԷՂՔ «թել, թելաշար»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կապ ունի՞ արդեօք թել բառի հետ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 266, սյունակ 1 Էջ 266
ԹԷՅ (նոր բառ) «թեյ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հարավ. չին. tē
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեյաման, թեյասեղան, թեյավաճառ, թեյավաճառանոց, թեյատուն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 180-181
Տե՛ս նաեւ
Էջ 266, սյունակ 1 Էջ 266
ԹԷՆ.
Ստուգաբանություն ()
Տե՛ս նաեւ
Էջ 266, սյունակ 1 Էջ 266
ԹԷՆՍՈՒԽ (բբ) «անուշահոտ ծխանելիք» (բժշկարան բառարան)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թրք. tensux
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 181
Էջ 266, սյունակ 1 Էջ 266
ԹԷՍԱՐԱՄ (ԲՀ) (թեսամար) «մեծություն» (Բառարան Հայկազեան)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ծագումն անհայտ է:
Էջ 301, սյունակ 1 Էջ 301
ԼՈՐՁՆ (-ին, -ունք, -անց, ուշ՝ լորձ, -ոյ, լորձիք) «լորձ, լորձունք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)lend(h)- «սահել» ոչ ռնգական ձեւ
հ.-ե. արմատ՝ *(s)leu- «թոյլ կախուել, թոյլ» *-r- ածանցով
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական ծագման, բայց բուն աղբիւրի վերականգնումը առայժմ քիչ արդիւնաւէտ է. եթէ հնարաւոր է վերականգնել *(s)lend(h)- «սահել» արմատն (Pok. IEW 1, 901), ապա թերեւս կարելի է բխեցնել ոչ ռնգական ձեւից. Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 298) հայերենից է բխեցնում վրաց. lorco «լորձանյութ» բառը, բայց քարթվելագէտները (տե՛ս Климов, ЭСКЯ 189) փորձում են վերականգնել *porco «լորձ, լորձունք» քարթվելական արմատը եւ lorco-ն կապել նրա հետ։ Քիչ հաւանական է կապ տեսնել հնդեւրոպական *(s)leu- «թոյլ կախուել, թոյլ» արմատի հետ, որտեղից *-r- ածանցով՝ մ. վ. գ. slier (<*sleura) «տիղմ, կաւ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լորձնային, լորձնատեսակ, լորձնատեսակութիւն, լորձնաթաղանթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
lumbricus
«ճիճու» <*lonabr-īko
վրաց.
lorco
«լորձանյութ»
մ. վ. գ.
slier
«տիղմ, կաւ» <*sleura
Մատենագիտություն
Pok. IEW 901; Աճ. ՀԱԲ 298; Климов, ЭСКЯ 189
Տե՛ս նաեւ
Էջ 322, սյունակ 1 Էջ 322
ԽԱՐՇԱՓ (խաշափ) «խշրտոց, սոսափյուն»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *khrs- (անմիջական նախաձեւ՝ *khor-s-, *khərs-) բնաձայնական արմատից՝ *k/kh անցումով եւ -ափ ածանցով
Թերեւս ինքնուրոյն պատկերաւոր-բնաձայնական կազմութիւն է՝ -ափ ածանցով կամ կրկնաւոր տիպի:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խարշափել, խարշափումն, խարշափուն
Էջ 357, սյունակ 1 Էջ 357
ԾԱԽ (-ոյ, -ի, -ից) «ծախս, վատնում, սպառում, վաճառում, վաճառք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թէ կապ ունի օս. cūx/cox «պակաս. զուրկ» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծախել, ծախսումն, ծախիչ, մարդածախ, մեծածախ, բազմածախ, գազանածախ, դիւրածախ, եզնածախ, հացածախ, անծախ, անծախական, անծախող, ծախսել, ծախսարար, մանրածախ
Էջ 367, սյունակ 1 Էջ 367
ԾՈՐ «ծոր, ծորվանք»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter- «անմաքուր հեղուկ»
փոխատու լեզու՝ քարթվ. *cur «քամել»
թերեւս փոխառութիւն կովկասեան (քարթվէլական) աղբիւրից, կամ, թերեւս, վերջինիս հետ մասին մի երրորդ աղբիւրից։ Եթէ ճիշտ են թմրիլ-ծմրիլ, թոյլ-ծոյլ զուգահեռները (թ/ծ հերթագայութեամբ), ապա կարող է գալ հնդեւրոպական արմատից, որտեղից՝ թոր, թորել, թարախ, եւ այս դէպքում Աճառեանի կարծիքը հնարաւոր է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծորել, ծորածոյ, ծորան, ծորուն, ծորենի, ծո(ր)ծոր, անծորելի, երկնածորան, հրածորան, շարաւածոր, քարափածոր, ծորակ, ծորակաւոր, մեղրածոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
cur
մեղր.
cur/cir
ճան.
(n)cor
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 469
Տե՛ս նաեւ