Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 156, սյունակ 1
ԳԵՐ
II
«վեր, բարձր, ավելի քան»
(գործածված որպես նախդիր եւ հունաբան երկերում որպես նախածանց՝ հուն ὑπέρ-ի իմաստով)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«բարձրացնել»
արմատից
ըստ ձեւի եւ իմաստի ընդհանրության՝ հայ-հուն-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերահրաշ,
գերագոյն,
գերակատար,
գերապայծառ,
գերապատիւ,
գերբնապէս,
գերիմաստ,
գերուհի,
գերբնական,
գերմարդ,
գերմարդկային,
գերիշխան,
գերիշխանութիւն,
գերակշիռ,
գերակշռել,
գերադաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αείρω, αίρω
«բարձրացնել»
Էջ 159, սյունակ 1
ԳԶԻՐ
III
(գզեր)
«խոչ, խոչընդոտ»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրութիւն՝ գզրել: Անստոյգ բառ: Կապ ունի՞ գզրել «զղջալ, ափսոսալ» բայի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գզրել
Էջ 162, սյունակ 1
ԳԻՐԿ
(-ի, -աց)
«գիրկ, գոգ, ծոց, մեկ գրկաչափ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ueig-
«ծռել, կորացնել, թեքել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ue-gro-)
իմաստային հարաբերությունը նույնն է, ինչ գոգ եւ *ghegh- «ծռել, թեքել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրկալիր,
գրկախառն,
գրկախառնիմ,
գրկատարած,
ընդգրկեմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
veikja
«ծռել, կորացնել, թեքել»
հ. իսլ.
vik
«ծովածոց, ծովախորշ»
լիտվ.
vigrús
«առույգ, աշխույժ, դյուրաշարժ»
կազմության համար՝ հմմտ.
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 163, սյունակ 1
ԳՁՈՒՁ
(գձուժ)
«անարգ, նվաստ, համեստ, խոնարհ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *guhdei-
«անհետանալ, կործանվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *guhdio- *guhdei-)
կրկնությամբ
կրկնությամբ եւ կծիծ արմատից ազդված։ ընդհանրապես այս արմատի տակ միավորվող ձեւերի հնչյունական փոխհարաբերությունը պարզ չէ, եւ հայերենի գձուժ-ի միացումը կասկածելի է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գձձել,
գձձիլ,
գձձութիւն,
գձձասէր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ksināti
«ոչնչացնում է, կործանում է»
հուն.
φθίνω
«ոչնչացնել, կործանել (անանց.), ոչնչանալ, կործանվել»
Էջ 165, սյունակ 1
ԳՈԳ
I
(-ոյ)
«գիրկ, ծոց. ծովախորշ, ծովածոց, առագաստի ուռած մաս, գոգավոր, փոս ընկած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghegh-
«ծռել, գոգավորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghogho-)
կրկնավոր ձեւ
(ըստ Լիդենի, կասկածով)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոգել,
ընդգոգել,
գոգած,
գոգաձեւ,
գոգնոց,
անգոգ,
երկայնագոգ,
գոգի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
gag
նորվ.
gagr
«շուռ տված, շրջված»
լիտվ.
gõgas
«ձիու թամբամաս»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 569;
Ջահ. ՀԼՊ 127
Էջ 165, սյունակ 1
ԳՈԶՐՈՒՄ
(գոբոզեն, գոռոզեն, գոբզեն, գոբոզմն)
«կատակ, կատակերգություն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ: Աճառյանը ( ՀԱԲ 1, 571) նշում է նմանությունը գոռոզեն ձեւի հետ, բայց սրա տարբերակ գոռոզեն-ը բերում է առանձին՝ «կտակ» սխալագրությամբ: Ընդհակառակն, Ամալյանը (ԲՀ 69, 357) չի նշում գոռոզեն-ի՝ գոզրում-ի հետ ունեցած կապը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոզրումական
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 571;
ԲՀ 357
Էջ 166, սյունակ 1
ԳՈՂ
-ոյ
««գող» (գող- «անհետացում, ջնջում, գրավում, զավթում»°)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«պոկել, շորթել, թալանել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uolo-)
Հ. Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 573) կապում է զատել «ծածկել» ու գոդել «ծածկել, թաքցնել» ձեւերի հետ եւ բխեցնում *uel- «խաբել» արմատից, որ քիչ հավանական է, թեեւ այն ընդունում է նաեւ Զոլտան (Solta, DAKIS 452)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գողակից,
գողություն,
գողունի,
գողանք,
գողացիկ,
գողուղի,
գողումն,
գաղտագողի,
զրգողել,
մարդագող,
գողախեժ,
գողախիժաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
vellō
«պոկել, քանդել»
գոթ.
wilwan
«թալանել»
գոթ.
vulwa
«գողություն, թալան»
խեթ.
ualh
«խփել, զարկել, կռվել, հաղթել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 573;
Solta, DAKIS 452
Էջ 171, սյունակ 1
ԳՈՒՃ
I
«ծնկոսկր, ծունկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գճիլ,
գճկել,
դիւրագուճ,
ընդգճիլ,
ընդգճել,
ընկճել,
ընդգիծել,
ընգումս
Էջ 185, սյունակ 1
ԴԱՍՏԱՊԱՆ
(-ի)
«երախակալ, սրի կոթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. dastpānak
«աքցան, ունելի»
փոխատու լեզու՝ պ. dastbāna
«ձեռնոց»
իրանական աղբիւրից («ձեռք պահող» ընդհանուր իմաստից)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
dastpānak
«աքցան, ունելի»
պ.
dastbāna
«ձեռնոց»
Էջ 193, սյունակ 1
ԴԵՄԵՍՈՍ
«ընդհանուր բաղնիք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. δημόσιος
Մատենագիտություն
H. AG 346;
Աճ. ՀԱԲ 652
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։