Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 509, սյունակ 1
ՄԱՆՈՒԿ
(-ան, -ունք)
«նորածին, երեխա պատանի, երիտասարդ, սպասաւոր, զինուոր, փոքր ձագ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *men-
«փոքր, փոքրացնել, առանձին, մեկուսի»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mǝnu-)
*-u-ով հիմքով
-ուկ-ը համարւում է ուշ յաւելում, բայց հնարաւոր է ենթադրել *mǝnu-kon- սկզբնաձեւ՝ *-k-ի (անտեղաշարժ *k) պահպանմամբ՝ -կն (սեռ. -կան), ուղղականում -ն-ի ուշ անկմամբ (-ուկն-ի համար՝ հմմտ. ձուկն, մուկն, արմուկն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանլիկ,
մանլուկ,
մանլտի,
մանկանալ,
մանկամարդ,
մանկամայր,
մանկաբարձ,
մանկաբարոյ,
մանկապէս,
մանկակորուստ,
գեղեցկամանուկ,
մանկապարտէզ,
մանկավարժ,
մանկատուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μάνυ
«փոքր, քիչ»
ըստ Հեսիքիոսի
Մատենագիտություն
H. AG 272;
Աճ. ՀԱԲ 255
Տե՛ս նաեւ
Էջ 526, սյունակ 1
ՄԻԶՆ
(-ին (եւ -ան) (բ. մզին))
«բարակ մաշկ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մզնիք,
մզանիք,
մզնաձեւ,
մզնաձեւ,
մզնատեսակ,
մզննատեսակ,
մզնարհեստ
Էջ 530, սյունակ 1
ՄՆՈԴԱՎԱՐ
-ի
«պալատական, զինվորական մի բարձր աստիճան»
Ստուգաբանություն ()
Էջ 532, սյունակ 1
ՄՈԹԻՆ
«աղոթքի կանչող մահմեդական, կրոնավոր, մուեզզին»
(բրբ.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. mu’addin
«մուեզզին»
Թերեւս փոխառություն՝ արաբ. mu’addin «մուեզզին» բառի հայ. խոսակցական ձեւ:
Էջ 583, սյունակ 1
ՇԱՐԺ
(-ի, -ից)
«երերում, շարժում, երկրաշարժ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«պտտել, դարձնել, շրջել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sker-gh-)
*gh > ժ անցման համար հմմտ. *eghi- > իժ
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *(s)ker- «պտտել, դարձնել, շրջել» արմատի հետ՝ *sker-gh- > շարժ (*gh > ժ անցման համար հմմտ. *eghi- > իժ)։ Կասկածելի է իրանական ծագման վարկածը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շարժել,
շարժահիմն,
շարժումն,
շարժուն,
շարժիչ,
անշարժ,
գետնաշարժ,
դյուրաշարժ,
թեթեւաշարժ,
հողմաշարժ,
երկրաշարժ,
զինաշարժ,
արագաշարժ,
դժվարաշարժ,
շարժապատկեր,
շարժառիթ,
շարժօն,
անշարժութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 603, սյունակ 1
ՈՊՂՈՆ
(հիպղոն, ապղովն, հոպղոն)
«զենք, սպառազինություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ὅπλον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 563
Էջ 604, սյունակ 1
ՈՍՏ
II
«արգելք»
Ստուգաբանություն ()
հավանաբար ոստ «ճյուղ» բառն է՝ նեղ իմաստով գործածված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զինչոստ,
զինչոստել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 607, սյունակ 1
ՈՐԻԶ
(ուշ՝ ըռիզ, ռուզ, ըռուզ) այլեւ՝ ռետեզին (ԲՀ)
«բրինձ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ὄρυζα
փոխատու լեզու՝ արաբ. aruz
Մատենագիտություն
H. AG 369;
Աճ. ՀԱԲ 580-581
Էջ 623, սյունակ 1
ՊԱՏ
I
«շրջան, պտույտ, չորս կողմ, բոլորտիք, որմ, պատ, պատում, փաթաթում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *pet-
«տարածել (հատկապես թեւերը)»
հ.-ե. արմատ՝ *pet-
«տապալել, թռչել, ընկնել»
արմատների ածանցյալներից
փոխատու լեզու՝ իրան. *pat
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *pat. հնդեւրոպական *pet- «տարածել (հատկապես թեւերը)» եւ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» արմատների ածանցյալներից։ պատիկ-ի համար հմմտ. սողդ. pat «անգամ» (< հնդեւրոպական *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատել,
պատան,
պատանել,
պատեն,
պատենիկ,
պատենագեն,
պատենաթեւ,
պատենաւոր,
պատիճ,
պատատել,
պատատուկ,
մառախլապատ,
միջապատ,
բակարդապատել,
շրջապատել,
պաճուճապատանք,
զինապատեան,
ոսկեպատեան,
դիպապատիկ,
բազմապատիկել,
բիւրապատիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
pat
«անգամ»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 80-81
Էջ 635, սյունակ 1
ՊԵՏ
(-ի, -աց)
«պետ, սկիզբ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *pet
փոխատու լեզու՝ իրան. *pet- (*pa-ita-)
Աճառյանը բխեցնում է (ըստ Nyberg-ի) *upaita- ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պետութիւն,
պիտանի,
մարդապետ,
պիտանութիւն,
հայրապետ,
պիտոյ,
քահանայապետ,
պիտակ,
հազարապետ,
պիտակութիւն,
դահճապետ,
պիտառ,
գաւառապետ,
պիտառել,
տիեզերապետ,
պիտի,
պետական,
ումպետ,
պետականացնել,
յումպետս,
խմբապետ,
յուպետ,
հանրապետութիւն,
զինչպետ,
մեծապետական,
զինչպիտութիւն,
նահանգապետ,
թեպետ,
որպետ,
չպետք,
չպիտոյ,
համապիտան,
անպիտան,
սակաւապետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
paiti-
մ. պ.
apāyēt
հ. պ.
pati-
պ.
bāyad
«պետք է»
արք.
bēd
մ. պ.
pat
պ.
pet
Մատենագիտություն
H. AG 229;
Ջահ. ՀԼՊ 542;
Աճ. ՀԱԲ 74;
Աճ. ՀԱԲ 79;
Ջահ. ՀԼՊ 542
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։