Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1998 բառահոդված (էջ 4/200)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 29, սյունակ 1 Էջ 29
ԱԿԱՄԱՅ -ի, -ից «կամքին հակառակ, ակամա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրթ. *akāmāy
փոխատու լեզու՝ մ. պ. akāmak
Հյուբշմանը եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 104) նշում են բառի իրանական ծագումը՝ առանց պրթ. ձեւին տեղյակ լինելու։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ակամայանամ, ակամայաբար
Մատենագիտություն
H. AG 164; Ջահ. ՀԼՊ 513; Աճ. ՀԱԲ 104
Էջ 30, սյունակ 1 Էջ 30
ԱԿԱՏՍ (-ի, -ից) «ակոս, վարի ժամանակ խոփի առաջացրած երկարավուն փոս»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թերեւս փոխառություն որեւէ հնդեւրոպական centum տիպի լեզվից՝ *ag- «քշել, տանել» (հայ. ած-) արմատից, որտեղից՝ խեթ. aggala, հ. հուն. αὖλαξ «ակոս»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ակասաբեկ, ակասաձեւ, ակասաձիգ, ակասել, ակասախոտ, ակոսատր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խեթ.
aggala
հ. հուն.
αὖλαξ
«ակոս»
Էջ 30, սյունակ 1 Էջ 30
ԱԿԱՐ I «մանր որդ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կեղծ բառ՝ ստացված աքալար (աքարար) բառի սխալ սրբագրությամբ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 105
Էջ 30, սյունակ 1 Էջ 30
ԱԿԱՐ II (ակարոն) «խնկեղեգ, բաղշտակ, ակիթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἄκορος
փոխատու լեզու՝ հուն. ἄκορον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 105
Էջ 30, սյունակ 1 Էջ 30
ԱԿԱՊԹԱԶԻԿ «մի տեսակ փուշ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կեղծ բառ, որ ստացվել է հուն. ἀκανθαλευκη-ի ականթաղիկ (-է) տառադարձության աղավաղումից
Տե՛ս նաեւ
Էջ 30, սյունակ 1 Էջ 30
ԱԿԵԼԴԱՄԱՍ «գերեզման»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀκελδαμά
փոխատու լեզու՝ եբր. aqel «գյուղ»
փոխատու լեզու՝ եբր. dām «արյուն»
Ակեղդամա հատուկ անունից, որ նշանակում է «արյան գյուղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 105
Էջ 30, սյունակ 1 Էջ 30
ԱԿԻԹ «խնկեղեգ, բաղշտակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. agīr (egir)
փոխատու լեզու՝ թրք. egir
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 106
Էջ 30, սյունակ 1 Էջ 30
ԱԿՆ (հգն. աչ-ք, այլեւ -ունք, -անթ) «աչք, հույս, փոս, ական, աղբյուրի ակ, թանկագին քար, բողբոջատեղ, խաչափայտի միջնակետ, ձովաժժմակ», նոր՝ «անիվ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *okʷ- (անմիջական նախաձեւ՝ *okʷ-n-) ակն
հ.-ե. արմատ՝ *okʷ- (անմիջական նախաձեւ՝ *okʷi-) երկակի թիվ -> աչք
-n-ով հիմքի համար հմմտ. հ. հնդկ. սեռ. aksnak երկակի ձեւի - kṷi > չ անցման համար հմմտ. սլավ. oči (ռուս. очи):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ականել, յականել, զականել, ականողիք, ականատես, ականաւոր, ականի, միականի, ակնհար, ակնածու, ակնահաճոյ, ակնակայիճ, ակնարկել, ակնդի, ակնիտ, ակնկոր, զիջակն, խայտակն, կորակնել, չարակն, ակնկալութիւն, անակնկալ, ակնահաւատ, ակնանմամ, ականոց, ականատ, ակնատ, աղբերակն, ակնաղբիւր, ականակապ, ականակերպ, ականակիտ, ակնագործ, ականագոյն, ոսկեակն, ակնապիշ, ակնաբոյժ, ակնաբուժութիւն, ակնոց, ակնոցաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
aksnak
սեռ.
համագերմ.
augō(n)
պրուս.
agins
սլավ.
oči
ռուս.
очи
Մատենագիտություն
H. AG 413; Աճ. ՀԱԲ 107-108
Էջ 31, սյունակ 1 Էջ 31
ԱԿՈՒՄԲ (-ի, -ից) «նստելու տեղ, հավաք, հավաքույթ, ժողով, բազմություն, հանդես, ճաշկերույթ, նստատեղ եւ ուտելիք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ակմբահոյլ, ակմբիլ, եռակմբաբանոց, բազմակմբանոց
Էջ 31, սյունակ 1 Էջ 31
ԱԿՈՒՌԿ «կառչում, ընդդիմություն, կռիվ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
թերեւս կապված է կռիւ «կռիվ, կառչելու տեղ» բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առակուռկ, առակռունք, ակռկիլ