Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 322 բառահոդված (էջ 4/33)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 107, սյունակ 1 Էջ 107
ԱՔՍՈՐ (էքսորի, էքսոռի), -ից «աքսոր, տարագրություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. aksoria (eksoria)
փոխատու լեզու՝ հուն. εξορία
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աքսորել, աքսորանք, աքսորական, աքսորավայր, աքսորատեղի, աքսորում
Մատենագիտություն
H. AG 301; Աճ. ՀԱԲ 370
Էջ 114, սյունակ 1 Էջ 114
ԲԱՂ I «կից, հար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhendh- «կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhendh-la-) ածանցյալ ձեւ
Բաղ-ը գործածված է հատկապես հունաբան հեղինակների երկերում որպես նախածանց՝ փադ-ին զուգահեռ: Ծագումը չի պարզված: Մնացած վարկածներն ավելի անհավանական են. 1. բաղեղն-ի եւ հնդեւրոպական *bhel-eno- (թունավոր խոտերի նշանակում) հիմքի նմանությունը պատահական է: 2. բաղ-ի եւ փադ-ի նույնացումը որպես բարբառային հնագույն տարբերակներ կասկածելի է. պատահական պետք է համարել նմանությունը բյուրք. bār «կապել» արմատի հետ, եթե նկատի առնենք, որ հայ դ-ն նախապես ձայնորդային հնչում է ունեցել:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաղայք, բաղել, բաղբաղայք, բաղաբաղել, բաղբաղանք, բաղբաղել, անբաղայ, անբաղայապես, անբաղապես, անբաղադայ, կողբաղ, բաղեղն, բաղել, բառեղ, բարեխ, զբաղիլ, սբաղիլ, զբաղնուլ, զբաղանք, զբաղասեր, զբաղկոտ, ընդզբաղիլ, անզբաղապես, բազմազբաղ, զբաղայեղ
Էջ 116, սյունակ 1 Էջ 116
ԲԱՆԱԿ -ի, -աց «բանակ, զորաբանակ, ուղեւորների խումբ, բանակատեղի» (ռազմական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
իրանական աղբիւրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բանակիլ, բանակից, բանակամէջ, բանակետղ, բանակատեղ, շրջաբանակ, զօրաբանակ, մեծաբանակ
Էջ 117, սյունակ 1 Էջ 117
ԲԱՆԴ «նուագարանի ստեղնաստեղի, ստեղնաթել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. band
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բանդախառն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 406
Էջ 117, սյունակ 1 Էջ 117
ԲԱ(Ն)ԴԱԿ (բադակ) «մաք, ռուպ, եփած թանձր պտղահիւթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
բուն աղբիւրը չի հաւաստուած, որտեղից՝ վրաց. badagi, ուտ. badaq
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
badagi
ուտ.
badaq
Էջ 123, սյունակ 1 Էջ 123
ԲԱՒԵՂ «խնդուկ (բոյս)» (բուսաբանություն)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bheu- «աճել, ուռչել, ծագել, լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bheu-el-)
որտեղից՝ բոյս բառը:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 124, սյունակ 1 Էջ 124
ԲԴՈՒՁ (բրբ. պտուզ, պտօ) «փոքրամարմին, կարճահասակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հազիվ թե կապ ունենա (բարբառային *փութ > բուդ ձայնեղացմամբ) հնդեւրոպական *pōu-pū- «փոքր, մանր» արմատի հետ, որտեղից նաեւ հայ. փոքր:
Էջ 126, սյունակ 1 Էջ 126
ԲԵՐԵՇԱՏ «խեժաբեր մի բույս եւ սրա խեժը՝ բաղբան, բարկժար (՞)» (բուսաբանություն)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. bārzad
փոխատու լեզու՝ արաբ. bārzad
որ անտեղի է (նկատի ունի Աճառյանի կասկածը)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 443
Էջ 131, սյունակ 1 Էջ 131
ԲՆԱԿ -ի, -աց «բնակարան, բնակատեղի, գերեզմանոց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. bunak
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բնակիլ, բնակիչ, բնակարան, բնակութիւն, անբնակ, եղեգնաբնակ, դիաբնակ, հեռաբնակ, վրանաբնակ, մարդաբնակ, անմարդաբնակ, լեռնաբնակ, երկնաբնակ, ազգաբնակչութիւն, բնակատեղ, բնակչութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 121
Էջ 136, սյունակ 1 Էջ 136
ԲՈՍՈՐ -այ «արիւն, արնագոյն, արնակարմիր, կարմիր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. βοσόρ
փոխատու լեզու՝ եբր. bāsərā
քաղաքանուն, որ հայ հեղինակների մեկնաբանութեամբ եւ բարկութեամբ` «...կարմրութիւն ձորձոց իւրոց ի Բոսորայ», ստացել է նշուած իմաստները։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոսորաբուխ, բոսորած, բոսորակայլակ, բոսորային, բոսորատիպ, բոսորերանգեան, բոսորագեղ, բոսորագոյն, բոսորաներկ, բոսորավառ, բոսորափայլ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 473