Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 151, սյունակ 1
ԳԱՍՈՒՐ
«սոված, չհագեցած»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uak՛-
«ցանկանալ»
-ուր ածանցով
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *uak՛- «ցանկանալ» արմատից՝ -ուր ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գասրել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vas
«ցանկանալ, փափագել»
հուն.
κίων
«կամովին»
կրետ. φεκών
խեթ.
uek
«ցանկանալ, խնդրել, պահանջել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 154, սյունակ 1
ԳԵԼ
(գէլ «ծուռ»)
«ոլորված, պիրկ, ծուռ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uelu-
«պտտել, որորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uel-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գելուլ,
գելանիլ,
գելումն,
գելոց,
գելարան,
գելակի,
գելաքար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ειλύω
«փաթաթել, ծածկել»
լատ.
volvō
«ոլորել, գլորել»
լատ.
volumen
«ոլորք, գալար»
հ. հնդկ.
valati
«պտտվում է»
հ. հնդկ.
valaya
«շրջան»
հ. հնդկ.
valitá
«շրջված, ծռած»
ռուս.
вал
«ալիք, պատնեշ»
ռուս.
валять
«թավալել»
ռուս.
валить
«գլորել»
Մատենագիտություն
H. AG 433, 435;
Աճ. ՀԱԲ 530-531;
Pok. IEW 1140
Տե՛ս նաեւ
Էջ 154, սյունակ 1
ԳԵԼԱՄ
-ի
(գելած, գիլաս)
«կտավատ՝ ձեթ հանելու համար ծեծված եւ թրջված, կտավատի դիրտ»
Ստուգաբանություն ()
գելած (գելուլ «ոլորել») բայածնցից։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 531
Էջ 154, սյունակ 1
ԳԻԼ
I
(գիղ-)
«գլորվելը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uēl-
«պտտել, գլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uel-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլել,
գլաթաւալ,
գլումն,
գլան,
գլոր,
գլորել,
գլորակում,
գլորումն,
գլտոր,
գլտորել,
մղտագիլ,
թաւալագլոր,
խաղագլոր
Տե՛ս նաեւ
Էջ 154, սյունակ 1
ԳԻԼ
II
-ի, -աց
«քար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uēl-
«պտտել, գլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uel-)
այլեւ գել-ի տակ բերված օրինակները։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
валун
«գլաքար»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 155, սյունակ 1
ԳԵՂԱԶԱՍՏ
(գելազաստ)
«արու ձի, հովատակ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
բարդութիւն՝ գել- (գեղ-) (գելուլ) եւ ազատ բաղադրիչներից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 533
Էջ 155, սյունակ 1
ԳԵՂԳԵՂ
II
(գեղաւ(ն) «երգ, գեղգեղանք»)
«գեղգեղում, դայլայլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghel-
«ձայն արձակել, կանչել»
բնաձայնական արմատ
հ.-ե. *gh-ի անցմամբ գ-ի, ինչպես գեղձ բառում. այլուր *ghe-ն տալիս է ջե-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղգեղել,
գեղգեղանք,
գեղգեղումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χελιδών
«ծիծեռնակ»
հ. հոլ.
gjalla
«հնչել»
հ. անգլ.
giellen
«գոչել»
հ. իսլ.
gala
«գոչել, երգել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 535;
Ջահ. ՀԼՊ 127
Էջ 155, սյունակ 1
ԳԵՂՁ
III
«իղձ, փափագ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«ցանկանալ, ընտրել»
-ձ- աճականով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղձիլ,
գեղձումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vara
«ցանկություն, ցանկության առարկա»
ավ., հ. պ.
var
«ցանկանալ, ընտրել»
լատ.
volō
«ցանկանալ»
գոթ.
wiljan
«ցանկանալ»
հ. վ. գ.
wellan
«ցանկանալ»
հուն.
έλδομαι
«տենչալ, փափագել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 535
Էջ 157, սյունակ 1
ԳԵՐԱՍՏԱՆ
«պատսպարան, ապահով տեղ»
(բբ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«նկատել, ուշադրութիւն դարձնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *գեր-)
հայերեն կազմութիւն՝ առանձին չպահպանուած *գեր- «ապահով լինել» արմատից եւ -(ա)ստան ածանցից։ *գեր-ը կարող էր ծագել հնդեւրոպական *uer- «նկատել, ուշադրութիւն դարձնել» արմատից։ Հնարաւոր է ամբողջովին իրանական աղբիւրից ծագելու մասին վարկածը, բայց նման բառ չի հաւաստուած:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ουρος
«պահապան»
արա
ωρα
«պահպանութիւն, հոգս, խնամք»
գոթ.
war(s)
հ. իռլ.
varr
«ուշադիր»
հ. անգլ.
warian
«պահպանել»
հ. վ. գ.
wart
«պահապան»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 161, սյունակ 1
ԳԻԼ
(գլոյ), -ի, -աց
«գլորում, քար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«շրջել, ոլորել, պտտել, գլորել»
Հ. Աճառյանը յառզգեմ-ը բերում է առանձին՝ առանց կապելու գիղ բառի հետ. «քար» իմաստի համար հմմտ. ռուս. валун «գլաքար»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլաշարող,
գլաթաւալ,
գլեմ,
գլեցուցանեմ,
գլումն,
մշտագիլ,
գլան,
գլոր,
գլորեմ,
գլորակամ,
գլորումն,
բաւալագլոր,
խաղագլոր,
գայթագլիմ,
յառզգեմ,
գ(լ)ճղուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
válati
«ոլորել, գլորել, փաթաթել»
լատ.
volvō
«ոլորել, գլորել, դարձնել»
հ. վ. գերմ.
welzan
«գլորել»
ռուս.
валун
«գլաքար»
Մատենագիտություն
H. AG 435;
Աճ. ՀԱԲ 555
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։