Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԵՒԵՆ
«գազ, մոշա»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ։
Էջ 159, սյունակ 1
ԳԶՄԱԶ
(գզմազին, գզմաստ, գոզմազիճ, գոզմոս)
(գզմազին, գզմաստ, գոզմազիճ, գոզմոս)
«մոշ, կարմրան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. gazmāzak
փոխատու լեզու՝ պ. gazmāzu
փոխատու լեզու՝ պ. gazmāzik
որի արմատն է gaz (այստեղից է գազ «մոշ, կարմրան». տե՛ս):
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 548
Տե՛ս նաեւ
Էջ 159, սյունակ 1
ԳԷՇ
-ոյ, -ի, -ից, -ու
««դիակ, պատառ, մարմնի պատառ», (ուշ՝ «վատ, գէջ»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *ueis-
«հոսել, խոնավութիւն»
փոխատու լեզու՝ զնդ. vaeša
«փտել, նեխել»
Թերեւս փոխառութիւն իրանական աղբիւրից. հմմտ. զնդ. vaeša «փտել, նեխել»: (ըստ Ղափանցյանի): Աւելի քիչ հաւանական է բնիկ հնդեւրոպական ծագման վարկածը՝ *ueis- «հոսել, խոնավութիւն» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիշակեր,
գիշախանձ,
գիշատել,
գիշահոտ,
գիշահոտութիւն,
գիշագէջ,
գազանագէջ,
հոգեգէջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
զնդ.
vaeša
«փտել, նեխել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 550;
Pok. IEW 1134
Էջ 170, սյունակ 1
ԳՈՒԳԱԶ
«անկանոն զորք, զորքի ամբոխ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 173, սյունակ 1
ԳՈՒՆԴ
II
(-ի, -աց)
«բազմութիւն. բանակ. զօրագունդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gund
իրանականից փոխառեալ կամ հայերէնում կազմուած են գնդակ «մեղուավարս», գնդապետ, գունդագունդ, հրեշտակագունդ, համագունդ, նախարարագունդ, գազանագունդ եւ այլն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնդակից,
հեծելագունդ,
երկգնդիլ,
յաճախագունդ,
զօրագունդ,
գնդակ,
գնդապետ,
գունդագունդ,
հրեշտակագունդ,
համագունդ,
նախարարագունդ,
գազանագունդ
Մատենագիտություն
H. AG 130;
Աճ. ՀԱԲ 595
Էջ 219, սյունակ 1
ԵՐԱԳԱԶ
-ի, -ից, նաեւ -անք
(արագազ)
«որսացանց, թակարդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արխ. aragua
«թակարդ, ծուղակ»
Հավանաբար փոխառություն, բայց կովկասյան ծագման (հմմտ. արխ. aragua «թակարդ, ծուղակ» - Ջահ. ՀԼՊ 603-612) եւ իրանական ծագման (իրան. *razg) < հ.-ե. *rezg- «հյուսել, ոլորել» (Փերիխանյան, ՄԷՍԴՅԱ 39-42) վարկածները համոզիչ չեն:
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 603-612;
Փերիխանյան, ՄԷՍԴՅԱ 39-42
Էջ 219, սյունակ 1
ԵՐԱԶԳԱՅ
-ի, -ից (Երազգա-որս)
«?»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *rezg-
«հյուսել, ոլորել»
փոխատու լեզու՝ իրան. razg/ragz
Փերիխանյանը (ՄԷՍԴՅԱ 32-49) միացնում է երագազ (արագազ) «որսացանց, թակարդ» բառի հետ եւ բխեցնում իրան. razg/ragz < հ.-ե. *rezg- «հյուսել, ոլորել» արմատից:
Մատենագիտություն
ՄԷՍԴՅԱ 32-49
Տե՛ս նաեւ
Էջ 223, սյունակ 1
ԵՐԵԿԻՆՔ
«գափսի խալանջ (հավամրգազգի մի բույս)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ερείκινη
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 46
Էջ 235, սյունակ 1
ԶԳԱԾԻԼ
(զգածնուլ)
«հագնել, իր մեջ կրել, համակվել, զբաղվել»
Ստուգաբանություն ()
Կազմված է զ- նախածանցով՝ գած արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
միազգած,
խաւարազգած,
խորհրդազգած,
սգազգած,
սեւազգած,
անզգած,
իրազգած
Էջ 237, սյունակ 1
ԶԵՐԾ
«զերծ, զատ, ազատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *serg-
«արձակել»
զ- ածանցով
Կազմված է զ- ածանցով՝ թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *երծ արմատից, որ ծագում է serg- «արձակել» ձեւից: Պոկոռնու բառարանում (Pok. IEW 1, 900-901) հնդիրանական բառերը բերված են *selg- արմատի տակ, եւ հայերենը չի տրված (հայերենում *l > ր հնչյունափոխություն չկա). դրա փոխարեն բերված են հ. հոլ. selg «որս», մ. վ. գ. selken «կաթիլ-կաթիլ թափվել», հ. անգլ. solcen «ծույլ» զուգահեռները, որոնք Աճառյանը արդարացիորեն կասկածելի համարում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զերծանել,
զերծուլ,
զերծուցիչ,
մորթազերծ,
արագազերծ,
դիազերծ,
դյուրազերծ,
անզերծանելի,
մեհենազերծ,
սեղանազերծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sarjati
«արձակում է, հոսում է, թափում է»
ավ.
harǝz
«արձակել, թողնել»
Մատենագիտություն
H. AG 446;
Աճ. ՀԱԲ 92;
Pok. IEW 900-901
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։