Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 656 բառահոդված (էջ 4/66)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 82, սյունակ 1 Էջ 82
ԱՏԵԱՆ (-ի, -ից) «ժողով, նիստ, ժողովասրահ, դատարան, դատաստան, հարցաքննություն, տաճարի բեմի առաջամաս, ժամանակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sed- «նստել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sodin- կամ *sod- (+ եան))
Կա իրան. ծագման վարկած, բայց չկա համապատասխան վստահելի վկայութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատենակալ, ատենաքարշ, ատենադպիր, հանդիսատեան, ատենընտիր, ատենաբանել, ատենախոսել, ատենախոսութիւն, ատենապետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խոլ.
suide (sodiam)
«նստելու տեղ, նստում»
լատ.
solium
«գահ, բազկաթոռ»
Մատենագիտություն
H. IF. Anz. 47; Աճ. ՀԱԲ 287; Ջահ. ՀԼՊ 146
Էջ 82, սյունակ 1 Էջ 82
ԱՏԼՈՑԵԼ «աքսորել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 83, սյունակ 1 Էջ 83
ԱՏՐԱՔ (ատրութ) «ալոճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀνδράχνη «դանդուռ, փրփրեմ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 290
Էջ 84, սյունակ 1 Էջ 84
ԱՐԱՍՏՈՅ (արագոյ, երաստոյ), ուշ` յ-ոյց (արագոյ, երաստոյ) «որձաքար» (երկրաբանական)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հնարավո՞ր է արդյոք ար- (արու, արական) եւ աստոյ «կայուն, հաստատուն, ամուր» կազմություն
Էջ 86, սյունակ 1 Էջ 86
ԱՐԱՔ (արագ) «ուղտափուշ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. arāk
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 298
Էջ 86, սյունակ 1 Էջ 86
ԱՐԱՔՈՍ «մի թռչուն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կեղծ բառ, որ ստացվել է տրոքիլոս բառի (տե՛ս) տրոքոս սխալ գրությունից` տ-ի շփոթմամբ ա-ի հետ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 298
Տե՛ս նաեւ
Էջ 86, սյունակ 1 Էջ 86
ԱՐԲՈԿ (աբբոկ) «չորս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. Άρβόκ «քաղաքանուն»
փոխատու լեզու՝ եբր. arba «չորս»
հուն. Άρβόκ (Άρβι, Άρβοα եւ այլն) քաղաքանուն (< եբր. Arba քաղաքանուն` arba «չորս» բառից):
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 73-74
Էջ 90, սյունակ 1 Էջ 90
ԱՐԻՒՆ (-եան) (մ. հ. այրիւն, այրոյն, արոյն) «արյուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *esr- «արյուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *ésr-) ձեւից՝ + -իւն ածանց
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *esr- «արյուն» արմատի *ésr- (> *esar, *asar > *ahar > *ar) կամ *esr- (> *asar > *ahar > *ar) ձեւից՝ + -իւն ածանց
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արիւնագոյն, արիւնակալ, արիւնահան, արիւնահեղ, արիւնանալ, արիւնանշան, արիւնարբու, արիւնոտ, անարիւն, արեանագին, արեանապարտ, արեանառու, արեանհեղութիւն, արեանաջուր, արեանապարտ, արեանալ, արիւնել, անարիւնութիւն, զտարիւն, պաղարիւն, սառնարիւն, տաքարիւն, արենակցական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ásrk
հուն.
εαρ
լատ.
aser
խեթ.
ešhar
բոխ. ԱԲ
yšār
«արյուն»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 44; Աճ. ՀԱԲ 317
Էջ 91, սյունակ 1 Էջ 91
ԱՐԾՆԵԼ «տաք երկաթով փայտին գծագրել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *arg'- «փայլուն, սպիտակ»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
árjuna
«սպիտակ, լուսաւոր»
հուն.
άργός
«վառ ճերմակ, շողշողուն»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 92, սյունակ 1 Էջ 92
ԱՐՁԱԿ (-ի, -աց) «ազատ, համարձակ, չփակուած, ընդարձակ, հասարակ, սովորական, հեռու, այն կողմը»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *serg՛-
փոխատու լեզու՝ աւ. harəz «արձակել»
փոխատու լեզու՝ պրթ. hirz «արձակել»
իրանական աղբիւրից՝ հմմտ. աւ. harəz, պրթ. hirz «արձակել» (< հ.-ե. *serg՛-)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արձակել, արձակահեր, հերարձակ, արձակավայր, արձակաքաղաք, արձակերտասանակ, արձակումն, արձակուրդ, ընդարձակ, ընդարձակել, համարձակ, համարձակելի, համարձակագոյն, արձակիլ, բացարձակ, ձիարձակ, ձիարձակարան, բազմարձակ, բուսարձակ, սանձարձակ, նախայարձակ, երեքարծեն, լայնարձակ, լուսարձակ, ընդարձակածաւալ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 324; Ջահ. ՀԼՊ 517