Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 57 բառահոդված (էջ 4/6)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 373, սյունակ 1 Էջ 373
ԿԱԽԱՐԴ (-ի, -աց) «կախարդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *kaxvarda
իրանական աղբիւրից՝ *kaxvarda:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կախարդանք, կախարդինք, կախարդութիւն, կախարդական, կախարդակից, դիակախարդ, դիւթակախարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
kaxvarəda-
«դիվական արարած»
Մատենագիտություն
H. AG 162; Աճ. ՀԱԲ 486-487; Ջահ. ՀԼՊ 527
Էջ 376, սյունակ 1 Էջ 376
ԿԱՂԱՄԱՍ(Ի) (կաղամադի, կաղամահի) «բարդի դողդոջուն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ուրարտերեն
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 492) համարում է փոխառություն ուրարտերենից (խալդերենից), բայց հմմտ. թրակ. (էդոնների ցեղում) kalamín-dar «սոսի, չինարի» (dar «ծառ»):
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 492
Էջ 391, սյունակ 1 Էջ 391
ԿԱՐԴԻՆ (տպուած՝ նարդիս) «նարդոս»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստոյգ բառ։
Էջ 391, սյունակ 1 Էջ 391
ԿԱՐԴԻՆԱԼ (-ի, -աց) (կարտինալ, կարտինար) «կարդինալ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատ. cardinalis
փոխատու լեզու՝ ֆր. cardinal
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 549
Էջ 405, սյունակ 1 Էջ 405
ԿԻՆ (-ոջ, -աւ, կան-ամբ, կան-այք, -անց, -ամբք) «կին»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷen- «կին» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷenā-)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. qinnatum «հետույք, հետեւի կողմ»
փոխատու լեզու՝ վրաց. ukan «հետո, հետեւում»
փոխատու լեզու՝ մեգր. keni «դեպի հետ»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *gʷenā- «կին» արմատից։ սեմական կամ քարթվելական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կնութիւն, զ-կնի, կնահան, զկնընթացաբար, կնամոլ, կնամոլի, կնասեր, կնամարդ, կնամարդի, կնատրութիւն, կնատիլ, կնահաճոյ, կնոջածին, կնոջական, կնոջասեր, կանամբի, կանանի, կանանոց, կանանցաբարոյ, կանանցածին, կանանցական, կանանցահանդերձ, կանացի, կանացաբար, անկին, բազմակնութիւն, երկկին, միակին, կննարմատ, քեռակին, տագերակին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gna
(*gʷnā-)
հուն.
γυνή
հ. իռլ.
ben
հ. վ. գ.
qena
պրուս.
gena
հ. սլ.
žena
Մատենագիտություն
H. AG 460; Աճ. ՀԱԲ 589; Pok. IEW 473-474
Էջ 442, սյունակ 1 Էջ 442
ՀԱՄԱՐԴԻԼ (հարամդիլ) «նեղվել, դժվարանալ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ:
Էջ 515, սյունակ 1 Էջ 515
ՄԱՐԴ (-ոյ, -իկ) «թռչուն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «մեռնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mr̥-to-)
փոխատու լեզու՝ իրանական *marg
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սիրամարգ, մարդակեր, լորամարգ, մարդաշատ, մարդակերպ, մարդատեաց, մարդկակերպարան, մարդկութիւն, մարդագայլ, աշխարհամարդ, տմարդի, բարեմարդիկ, կնամարդի, չմարդկապէս, կիսամարդի, անմարդի, մարդաբան, մարդաբանութիւն, մարդակազմական, մարդակազմութիւն, մարդահամար, մարդավայել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
marəγa
հ. հնդկ.
márta-
պրթ.
mrg
մ. պ.
mart
մ. պ.
mrg
սողդ.
mart
պ.
mrg
պ.
mard
ou.
murγ
հուն.
μορτός
«մարդ» (Հեսիք.)
հուն.
βροτός
«մահկանացու»
լատ.
mors, -tis
լիտվ.
mirtis
«մահ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 276; H. AG 472; Ջահ. ՀԼՊ 533; Աճ. ՀԱԲ 279
Էջ 517, սյունակ 1 Էջ 517
ՄԱՐԴԻՍ «մի սողուն» (կենդանաբանական)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 531, սյունակ 1 Էջ 531
ՄՇԵԼ (բրբ. մշրել) «մանրել, փշրել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
ծագումով կապուած է մաշել (*< մարշել) բայի հետ (տե՛ս)։ քիչ հաւանական է կապը հնդեւրոպական *mei- «կասեցնել» արմատի հետ։ Բրբ. ր-ն այս դեպքում կամ *մրշել ձեւի մնացորդն է, կամ փշրել բայի ազդեցութեան արդիւնք
Տե՛ս նաեւ
Էջ 549, սյունակ 1 Էջ 549
ՅԱՐԴ (-ի, -ից) (մ. հայ. յերդ) «հարդ, դարման»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յարդիլ, յարդ(ա)գող, յարդի, յարդատեսակ, յարդալից, յարդախառն, յարդանոց