Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 50 բառահոդված (էջ 4/5)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 440, սյունակ 1 Էջ 440
ՀԱՄ II -ի, -աց «սեռական օրգան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sap/b- «համ առնել, ընկալել»
ինչպես կարծում է Լիդենը (AS 67), հ. հնդկ. sάpa- եւ լատ. sōpiō «առնանդամ» բառերի հետ միասին կապված է հնդեւրոպական *sap/b- «համ առնել, ընկալել» արմատի հետ, որից ծագում է նաեւ համանուն համ «ճաշակ» բառը
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sάpa-
«առնանդամ»
լատ.
sōpiō
«առնանդամ»
Մատենագիտություն
AS 67
Տե՛ս նաեւ
Էջ 485, սյունակ 1 Էջ 485
ՃԱԿ I «էգ, էգ ձի, մատակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ խալդերեն
հմմտ. ճակաճան՝ իրանական ծագման -ճան ածանցով, այն հավանաբար ամբողջովին փոխառություն է): Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 175), նկատի առնելով բարբառակական caki, սվան. cag համիմաստ ձեւերը, ենթադրում է երրորդ մի ընդհանուր աղբյուր, որ թերեւս խալդերենն է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճակաճան, ճակաճանութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սվան.
cag
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 175
Էջ 528, սյունակ 1 Էջ 528
ՄԻՑԻԼ (բբ) «առնել» (բարբառային)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 531, սյունակ 1 Էջ 531
ՄՇԽԵԼ «խառնել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *meik- «խառնել»
փոխառութիւն իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած
Էջ 548, սյունակ 1 Էջ 548
ՅԱՌԵԼ -իլ, -ուլ «հառել, մեկնել, սեւեռել, անթթիթ նայել (-ուլ) «կախվել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «հարմարեցնել, կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ar-s-) յ- նախածանցով
յ- նախածանցով բնիկ հնդեւրոպական՝ *ar-s-` *ar- «հարմարեցնել, կապել» արմատից, որից նաեւ հայ. առնել «առնել» (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յառումն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 548, սյունակ 1 Էջ 548
ՅԱՌՆԵԼ (յարեայ, արի՛) «վեր կենալ, կանգնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er- «շարժվել, գրգռել, հուզել, բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *r-n-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *r-n-` *er- «շարժվել, գրգռել, հուզել, բարձրացնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յառուցանել, յարուցիչ, յարութիւն, չյարութիւն, վաղայարոյց, դիւրայարոյց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rnoti
«բարձրացնում է, շարժվում է»
ավ.
ar-
«շարժ(վ)ել»
հուն.
όρνυμαι
«բարձրանում է»
լատ.
orior
«բարձրանալ»
Մատենագիտություն
H. AG 477; Աճ. ՀԱԲ 384
Էջ 557, սյունակ 1 Էջ 557
ՅՈՒՐԱՆ (-ոյ) (յաւրան, յօրան, սխալմամբ՝ ցուրան) «ցորենի դեզ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er- «բարձրացնել»
կապ ունենա հնդեւրոպական *er- «բարձրացնել» արմատի հետ, որից յառնել:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 569, սյունակ 1 Էջ 569
ՆԿԱՏ I «նկատում, հայացք, նայել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *kwei- «ուշադրություն դարձնել, նկատել»
փոխատու լեզու՝ իրանական *ni-kata
իրանական աղբյուրից՝ *ni-kata (<հնդեւրոպական *kwei- «ուշադրություն դարձնել, նկատել»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նկատել, նկատութիւն, նկատումն, նկատիչ, յայտանկատ, նախանկատ, աննկատելի, նկատողութիւն, նկատի առնել
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 487
Էջ 589, սյունակ 1 Էջ 589
ՇԿԱԹԱԿ (շկօթակ, ըշկոթակ) «աքսոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *šikaftak
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 523) որպես աղբյուր նշում է մ. պ. *šikaftak ձեւը՝ կցելով šikaf-tan «ճեղքել» (ըստ Աճառյանի՝ «թիվը բյուր եւ անհամար առնել») բային՝ իմաստային յուրահատուկ անցումով՝ իբր «խեղելով աքսորել»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 523
Էջ 590, սյունակ 1 Էջ 590
ՇՄԿԵԼ «խառնել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շմկել