Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 234 բառահոդված (էջ 4/24)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 77, սյունակ 1 Էջ 77
ԱՍԻՕՍ «քորակ» (ԲՀ < Գաղիանոս)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 80, սյունակ 1 Էջ 80
ԱՍՏՂ -եղ, -դանի «աստղ, ծովային մի կենդանի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ster/l- «աստղ» (անմիջական նախաձեւ՝ *əstēr-lā-, *əstel-nā)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստղաբաշխ, աստեղատուն, աստ(ե)ղագէտ, աստեղագիտութիւն, աստեղանշմար, համաստեղութիւն, աստղանշան, աստղիկ, աստղկեան, անաստղ, բազմաստղ, աստղալից, աստղածաղիկ, աստղանիշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀστήρ
լատ.
stellā
գոթ.
staērnō
«աստղ»
Մատենագիտություն
H. AG 421; Աճ. ՀԱԲ 278
Էջ 83, սյունակ 1 Էջ 83
ԱՏՐԱԳՈՒՅՆ (-ի, -ից) «հրագույն մի ծաղիկ՝ ագարիոն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. āturgōn
իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. āturgōn, հայ. (< արաբ. < պ.) ագարիոն
Մատենագիտություն
H. AG 290; Աճ. ՀԱԲ 290
Էջ 87, սյունակ 1 Էջ 87
ԱՐԳ III «ընդերք, որովայն, փոր, աղիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *arkw- արմատից
Հնարաւոր է նաեւ հ.-ե. *ark- (*oreu-) նախաձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգանդ, արգանտ, արգանդախեղդ, արգանդակից, արգանդային, արգանդաբերան, արգահատել, արգահատանք, արգահատելի, արգահատութիւն, անարգահատելի, յարգահատել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կիմր.
arffed
«ծոց, գիրկ» <*arpet
զանդ.
arcuinn
«կովի ստինք»
հուն.
ὀρύα
«աղիք»
լատ.
arvina
«ճարպ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 303
Էջ 88, սյունակ 1 Էջ 88
ԱՐԴԱԽԻԼ (խարթաղի (՞)) «կործանվել, տապալվել, քանդվել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er- «նոսր, իրարից հեռու, իրարից հեռանալ, բաժանվել, քայքայվել, քանդվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *rdh-) + ախ-
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rdhak
«առանձին»
հ. հնդկ.
ordha
«մաս, կողմ»
հ. հնդկ.
ardhá
«կես»
լիտվ.
ardýti
«քննել, բաժանել, ճեղքել, քայքայել, քանդել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 91, սյունակ 1 Էջ 91
ԱՐԿ II «ձգում, նետում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *(h)ark
փոխատու լեզու՝ ավ. harǝk-
Դժուարութիւնն այն է, որ (h)ark արմատը քիչ է տարածուած իրանական լեզուներում, մանաւանդ առանց h-ի:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արկանել, արկած, արկանելի, վերարկու, գլխարկ, հիմնարկել, աղիւսարկ, երգարկ, արկնոց, արկեատ, քարարկել, անուանարկ, ակնարկել, առարկ, առարկել, բանսարկել, բանսարկու, բանտարկել, ենթարկիլ, խնկարկու, խնկարկել, կանխարկ, խուզարկ, խուզարկու, ձեռնարկել, յուղարկել, յուղարկաւորութիւն, սիրարկու, փոխարկել, փորձարկութիւն, շարարկութիւն, առարկայ, առարկայական, խաղարկութիւն, խաղարկել, փորձարկել, ձեռնարկ, խնդրարկու, սակարկութիւն, թուարկութիւն, ներարկել, կիրարկել, գլխարկաւոր, գլխարկակար, գլխարկավաճառ, յարկ, յարկանել, յարկել, յարկակից, վերնայարկ, միջնայարկ, ներքնայարկ, ետնայարկ, միայարկ, կրկնայարկ, եռայարկ, գետնայարկ, ստորնայարկ, բազմայարկ, երկյարկանի, վեցյարկանի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
harǝk-
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 321-322; Ջահ. ՀԼՊ 517
Էջ 98, սյունակ 1 Էջ 98
ԱՒԱԶ (-ոյ, ուշ՝ -աւ) (աւազ, հող, փոշի) «ավազ, հող, փոշի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhes- «տրորել, մանրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sabh-) +-ա՞զ
փոխատու լեզու՝ մ. պ. āvač
արմատի՞ց Փոխառութիւն իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. āvač
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւազածիր, աւաշական, աւազակապ, աւաշել, աւազեղէն, աւաջել, աւազին, դիւրաւաշ, աւազուտ, աւազել, աւազահիմն, ընդաւազել, նաւազել, աւազաքար, աւազաման, աւազային, աւազախառն, շաքարաւազ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
sabulum
մ. պ.
āvač
հուն.
ψάμμος
հուն.
ψάμαθος
գերմ.
sand
«ավազ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 355
Էջ 99, սյունակ 1 Էջ 99
ԱՒԳԵՐ «մի ծաղիկ՝ անդամալույծի ծաղիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. awgār
Փոխառութիւն՝ պ. awgār
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 356
Էջ 101, սյունակ 1 Էջ 101
ԱՒԵՆԻԱ «մի ծաղիկ՝ հարսնածաղկի տեսակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Էջ 102, սյունակ 1 Էջ 102
ԱՒՂԻ (ուղի, եաղի) «օղի, գինի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au(e)- «հոսել, թաց, ջուր» (անմիջական նախաձեւ՝ *aulio-)
«հոսել, թաց, ջուր» արմատից, որտեղից` *(a)ued-> հայ. գետ, ռուս. вода «ջուր», водка «օղի»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մեղրաւղի, ամբրաւաւղի, օղեվաճառ, բարկօղի, խնձորօղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
вода
«ջուր»
ռուս.
водка
«օղի»