Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Արդյունք՝ 11298 բառահոդված (շտեմարանում ընդհանուր՝ 11298) · Էջ 398 / 1130
Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 324, սյունակ 1 Էջ 324
ԽԱՆԴ «տեր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. havand
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 350) բացատրում է «տիկին» եւ հանում պ. hānvāda ձեւից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 350
Էջ 324, սյունակ 1 Էջ 324
ԽԱՆԵԼ (ԲՀ) «վկայել»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 324, սյունակ 1 Էջ 324
ԽԱՒԱՐ (-ի, -աց) «խավար, մութ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. xvarvarān
Աղբյուր՝ պազ. xvawār
Աղբյուր՝ պ. xāvar «արեւմուտք, արեւմուտքի խավարային գոտի, խավար»
իրանական աղբյուրից: հմմտ. մ. պ. xvarvarān, պազ. xvawār, պ. xāvar «արեւմուտք», այլեւ «արեւմուտքի խավարային գոտի, խավար»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաւարիմ, խաւարին, խաւարային, խաւարազգած, խաւարակեաց, խաւարասէր, խաւարուտ, խաւարշուտ, խաւարշտական, խաւարշտին, անխաւար, խաւարամածեմ
Մատենագիտություն
H. AG 159; Աճ. ՀԱԲ 351; Ջահ. ԼՀԳ 25-26
Էջ 324, սյունակ 1 Էջ 324
ԽԱՒԱՐԾԻ
Ստուգաբանություն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 324, սյունակ 1 Էջ 324
ԽԱՒԵԱԿ «սափոր, խեցանոթ, կավե անոթ (հուն. κέραμιον )»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ կապ ունենա կաւ բառի հետ կ/խ լծորդությամբ: Հնարավոր է բառի իրանական ծագումը:
Էջ 324, սյունակ 1 Էջ 324
ԽԱՒԹ (խօթ, հաւդ, հօդ) «հիվանդ. ծույլ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)khai-t- «խփել, հրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khait-)
որից՝ խայթ, խէթ, խեթ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաւթանալ, խաւթամիտ, խաւթութիւն, խաւթասիրտ, խաւթապատճառ, խաւթակից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 432
Տե՛ս նաեւ
Էջ 324, սյունակ 1 Էջ 324
ԽԱՒԻԾ «ալյուրից պատրաստված մի կերակրատեսակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. xəwīśā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաւծարար, խաւիծխարան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 352
Էջ 324, սյունակ 1 Էջ 324
ԽԱՒԻՂ «պարտեզ, բանջարանոց»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 324, սյունակ 1 Էջ 324
ԽԱՒԼ (-ի, -աց) (խօլ, խուլ, բրբ. ղօլ) ««հիմար, խենթ. խեղճ» (բրբ. «տգեղ, անպըռգ, շատ կարճ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skēu-(t)- «կտրել, անջատել, քերել, քրքրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khəu-l-)
Իմաստով մոտ է *(s)k(h)el- «ծռել» արմատից ծագող խեղ, խուլ բառերի հետ, բայց հնչյունական առումով ունի այլ ձայնավորում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաւլանալ, խաւլութիւն, խաւլառատ, խաւլաբանութիւն, խաւլաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. skānti «փսխում է, քրքրում է»
լիտվ. kiãuras «ծակուծկեն»
մ. վ. գ. schiel «բեկոր»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 324, սյունակ 1 Էջ 324
ԽԱՒՇ (խտւշ-, խոշ-, խորշ-) «խշշոց, տխրության լռություն»
Բնաձայն
Բնաձայնական կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաւշիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 433