Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«նա» որոնման արդյունք՝ 5512 բառահոդված
· Էջ 396 / 552
Էջ 585, սյունակ 1
ՇԵՇՏ
-ի
«կտրուկ, հատուկ, շեշտ»
Անստույգ
Աղբյուր՝ խեթ. sesd- (sayd)
(քիչ հավանական է)
«բարգավաճել, աճել, ավելանալ»
բխեցնել խեթ. sesd- (sayd) «բարգավաճել, աճել, ավելանալ» բառից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեշտել,
շեշտակի,
յանգաշեշտ,
շեշտումն,
յարաշեշտ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀՀՀԼ 152
Էջ 585, սյունակ 1
ՇԵՊ
«զառիվայր, ափափա»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *sep
Աղբյուր՝ պ. šīb
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քարշեպ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 510
Էջ 585, սյունակ 1
ՇԵՌ
«մեզ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sk'er-
«արտաթորություն, կղկղանք, գոմաղբ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skher-)
որտեղից՝ հայ. ցեռ: Հին ձեւը կարող էր -ճ ունենալ, որից առաջ եղել է ռ-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շռատ,
շռծակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ցեռ
ավ.
sairya «գոմաղբ»
հուն.
σκώρ «կղկղանք, գոմաղբ»
լատ.
muscerda «խոզի աղբ»
ռուս.
срать «կղկղել»
ռուս.
мусор «աղբ»
Էջ 586, սյունակ 1
ՇԵՐԱՄ
(հին եւ ճիշտ ձեւը՝ շերաս, գրված նաեւ շէրաս)
«շերամ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. šerāyā
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
«մետաքսեղեն»
մոտ է ասոր. šerāyā «մետաքսեղեն» բառին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շերամաբոյծ,
շերամագործ,
շերամանոց,
շերամապահ,
շերամապահութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 510
Էջ 586, սյունակ 1
ՇԵՐՆ-
«երկինք»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շերնագոյն
Էջ 586, սյունակ 1
ՇԵՐՏ
(-ի, -ից)
«շերտ, երկար եւ տափակ կտոր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)ed-
«ճեղքել, ցրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhed-ri-)
Աճառյանը համարում է կասկածելի։ Ավելի քիչ հավանական է բխեցնել *skerd- «կտրել» արմատից (*skherd- >շերտ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շերտակոտոր,
շերդակոտոր,
շերտափակ,
շերտաւոր,
շերտաւորում,
շերտաւորութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
skhadatē «ճեղքել»
հուն.
σκεδάννυμι «ցրել, կոտորել»
լիտվ.
škedėns «կտոր, տաշեղ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 919;
Աճ. ՀԱԲ 511-512
Էջ 586, սյունակ 1
ՇԵՔ
(բ. շէք, շէնք, շքեռ)
«շեք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *skek-
«ցատկել, արագ շարժում»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhek-)
Ավելի անհավանական է Աճառյանի վարկածը (ՀԱԲ 3, 512) ասորերենից ծագելու մասին՝ ասոր. saga «ազդր»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեք-շեքել,
շեքատակ,
շեքամէջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
scehan «շտապել»
մ. վ. գ.
schicken «ուղարկել»
հ. սլավ.
skoka «ցատկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 512
Էջ 586, սյունակ 1
ՇԷԿ
(-ի, -աց)
(շեկ)
«շեկ, դեղնակարմիր»
Փոխառություն (թերեւս)
հմմտ. ատրաշէկ՝ ատր- «կրակ» բաղադրիչով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շիկնիլ,
շիկաթան,
շիկակարմիր,
շիկափոկ,
շիկխարի,
հրաշէկ,
հրաշիկանալ,
ատրաշէկ,
ատրաշէակ
Նոր՝
շիկահեր, շիկամորթ, շիկանալ
շիկահեր, շիկամորթ, շիկանալ
Էջ 586, սյունակ 1
ՇԷՆ
(-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից)
«շինվածք, շինություն, գյուղ, ավան, մարդաբնակ, ուրախ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *šēn
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շինել,
շինութիւն,
շինական,
շինականաշէն,
շինակեաց,
շինամէջ,
շինարար,
շինասէր,
անշէն,
նորաշէն,
մարդաշէն,
բարեշէն,
խորանաշէն,
մեհենաշէն
Նոր՝
շինարարական, շինարարութիւն
շինարարական, շինարարութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
šayana «բնակատեղի»
սողդ.
šēn «հանգստավայր»
Մատենագիտություն
H. AG 213;
Աճ. ՀԱԲ 513
Էջ 587, սյունակ 1
ՇԵՐԽԻՇՏ
(շիրխիշտ, շիրախում, շիրախուշկ)
«մանանա»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. širxišt
«մանանա»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 515
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։