Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Արդյունք՝ 11298 բառահոդված (շտեմարանում ընդհանուր՝ 11298) · Էջ 392 / 1130
Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 319, սյունակ 1 Էջ 319
ԽԱՐԱԿ «կարծր քար, ապառաժ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. xārāk
իրանական աղբյուրից. հմմտ. պ. xārā «գրանիտ»
Մատենագիտություն
H. AG 158; Աճ. ՀԱԲ 341
Էջ 319, սյունակ 1 Էջ 319
ԽԱՐԱԿՏԵԼ (խարտակել, խաստակել, խայակել, այլեւ՝ խորտակել) ««ծեծել» (այլ ձեռ. «ծածկել») (ԲՀ)»
Անստույգ
Եթե խորտակել բայի աղավաղված գրությունը չէ, ապա ծագումն անհայտ է
Էջ 319, սյունակ 1 Էջ 319
ԽԱՐԱՀԱՐ (խադահար) «մի տեսակ բույս (խոտ)՝ արեւամայր (արեգական մայր)»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
-հար-ը թերեւս հայերեն բաղադրիչն է, բայց այս դեպքում ի՞նչ է խադ/ր-
Էջ 319, սյունակ 1 Էջ 319
ԽԱՐԱՃ «հարկ, գլխահարկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. harāj
Մատենագիտություն
H. AG 268; Աճ. ՀԱԲ 341
Տե՛ս նաեւ
Էջ 319, սյունակ 1 Էջ 319
ԽԱՐԱՄ «հալվածքի մնացորդ»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *ker- «կեղտագույն, գորշագույն» (անմիջական նախաձեւ՝ *ker-/*k'er-)
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *ker-/*k'er- «կեղտագույն, գորշագույն» արմատի հետ... Քիչ հավանական է կապը նաեւ խարել «այրել, դաղել» բայի հետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. kardama «կեղտ, աղբ»
հ. վ. գ. uoz
հ. սաքս. hrot «մուր, մրուր»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 319, սյունակ 1 Էջ 319
ԽԱՐԱՄԱԶ(ԱՆ) «գնարբուք, թավրնջակ»
Փոխառություն
բուն աղբյուրը չի հավաստված (իրանական՞)
Էջ 319, սյունակ 1 Էջ 319
ԽԱՐԱՄԱՆ(Ի) (խարամայնի, հարամանի) ««դեւ, սատանա, չար օձ» (հրամանի «դաժան»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. harmanā «օձ»
իմաստի հետագա ընդլայնմամբ՝ իրան. Ahr(a)man-ի հետ զուգակցվելով
Մատենագիտություն
H. AG 26; Աճ. ՀԱԲ 341
Էջ 319, սյունակ 1 Էջ 319
ԽԱՐԱՏ «մի տեսակ պտուղ կամ հունդ»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 320, սյունակ 1 Էջ 320
ԽԱՐԱՏԻԼ «կարծրանալ (մորթի մասին)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kar- «պինդ, կարծր» *k/kh անցմամբ
Եթե կապ չունի խարել «այրել, դաղել» արմատի հետ, ապա ծագում է հնդեւրոպական արմատից:
Էջ 320, սյունակ 1 Էջ 320
ԽԱՐԱՓ I «խորխորատ» կամ «որոգայթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khorəph-) *k/kh անցմամբ
Եթե ուղղելի չէ խարխափ կամ խարակ, ապա ծագում է հնդեւրոպական արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ. scræf «քարայր, խոռոչ, խորշ»