Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված
· Էջ 39 / 290
Էջ 129, սյունակ 1
ԲԻԾ
(-ի, -ից, -աց)
«մաշկի արատ, նշան, կեղտ. բշտիկ, արատ, պակասութիւն, վէճ, վէճի նիւթ, կեղտոտ, պիղծ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bheid-
«ճեղքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhidio- (կամ *bhid-s-))
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *bhidio- (կամ *bhid-s-)` *bheid- «ճեղքել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բծել,
բծկան,
բծկանութիւն,
բծամիտ,
բծաւոր,
անբիծ,
ամբիծ,
անբծութիւն,
ամբծութիւն,
բազմաբիծ,
խժբիծ,
խժբժել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhinádmi «ճեղքում եմ, պոկում եմ, կոտրում եմ»
հ. հնդկ.
bhidā «խզում, խզուածք, ճեղք, պատռուածք»
հ. հնդկ.
bhidyā «քայքայում»
լատ.
findō «ճեղքել»
լատ.
fissam fissūra «ճեղք»
գոթ.
beitan «կծել»
հ. վ. գերմ.
bizzo, bizza «կտոր, սեպ»
Էջ 129, սյունակ 1
ԲԻԼՍ
«կամարի միջնաբար (՞)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-k'-
«գերան, տախտակ»
Հազիվ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *bhel-k'- «գերան, տախտակ» արմատի հետ (*bhēlkh (՞)> բիղխ):
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 451
Տե՛ս նաեւ
Էջ 129, սյունակ 1
ԲԻՐ
(-ի, -աց, ուշ` -ոյ)
«փորիչ, հաստ գաւազան, մահակ, կռանի կոթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«խփել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bher)
Բնիկ հնդեւրոպական` *bher «խփել» արմատից, ըստ ոմանց` *bhi-ro-` ըստ այլոց` *bhi-tro, իբր *tr> հր> հ անցմամբ, ինչպէս բահ-ի ժամանակ (տե՛ս), մանաւանդ որ կայ բարբառային բիրդ ձեւը` միջին օղակի հ-ի պահպանմամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրել,
բրածեծ,
բրատուր,
բրածոյ,
բրիչ,
բրագոռ,
բրաքարի,
գետնաբիր,
երկրաբիր,
հողաբիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φιτρός «գերան»
հ. հոլ.
bїail
հ. վ. գ.
bi(h)al «տապար, կացին»
գ.
Bille «բրիչ. տապար, կացին»
ռուս.
бич «մտրակ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 117;
Աճառյան 392, 452
Տե՛ս նաեւ
Էջ 130, սյունակ 1
ԲԻՒՐ
(բեր)
(-ու, -ոյ (°), ուշ՝ -ի, -ից)
«տասը հազար, շատ, բազմաթիւ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. bēvar
Փոխառության աղբյուր՝ մանhp. պհլ. bivr
Փոխառության աղբյուր՝ օս. bewrā
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բիւրազգի,
բիւրապատիկ,
բիւրատոր,
բազմաթիւ
Մատենագիտություն
H. AG 121;
Աճ. ՀԱԲ 453
Էջ 130, սյունակ 1
ԲԼԻԹ
««կլոր փափուկ հաց, ականջի բլթակ, լեարդի ծայրի մաս, չորացրած թուզ» (բրբ. «թխուածք», «փոքրիկ ուռուցք, բշտիկ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փչել, ուռցնել, ուռչել, բխել, հորդել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhli-t- կամ *bhlē-)
-t ածանցանով
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *bhli-t- կամ *bhlē- (-t ածանցանով) *bhel- «փչել, ուռցնել, ուռչել, բխել, հորդել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բլթակ,
բլթենի,
բլթեն,
բլթել,
բլթիլ,
բլթուշաքար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. բրբ.
bleine «բշտիկ»
դան.
blegn(e) «այտուցք, ուռուցք»
անգլ.
bloat (blaiton) «ուռչել»
լատվ.
bli-tu, blēdu «հաստանալ»
հուն.
φλιδάω «ուռչել» (<*bhlē-)
հ. շվեդ.
bloemma «մորթաբշտիկ»
հ. վ. գերմ.
blāt(t)ara «բշտիկ»
հ. անգլ.
bladara «բշտիկ, փուչիկ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 117
Էջ 130, սյունակ 1
ԲԼՇԱՆԱԼ
«աղոտանալ, մթագնել, տկարանալ (տեսողութեան մասին), գլանալ, բթանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փայլուն, սպիտակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhlēskh- կամ *bhleskh-)
հմմտ. հայ. բալ «մառախուղ, մեգ, մշուշ, աղոտ, մթագոյն», գոթ. bala «դժգոյն», ռուս. бельмо «աչքի փառ», այլեւ (*bhles- >) մ. վ. գ. blas, գ. blals «դժգոյն, գունատ», եթե կապ չունի պշնուլ (պիշ) «ակնապիշ նայել» բայի հետ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բլշակնիլ,
բլշակնութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բալ «մառախուղ, մեգ, մշուշ, աղոտ, մթագոյն»
գոթ.
bala «դժգոյն»
ռուս.
бельмо «աչքի փառ»
մ. վ. գ.
blas «դժգոյն, գունատ»
գ.
blals «դժգոյն, գունատ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 130, սյունակ 1
ԲԼՈՒՐ
-ոյ
(ուշ՝ -ի, -ից, -եր)
«բլուր, բարձունք»
(աշխարհագրական)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փչել, ուռցնել, բխել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhlō-ro-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *bhlō-ro-` *bhel- «փչել, ուռցնել, բխել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բլրացի,
բլրածեւ,
բլրակ,
բլրակերպ,
հողաբլուր,
անտառաբլուր,
հանդիպաբլուր
Նոր՝
բլրակաձեւ, բլրանման
բլրակաձեւ, բլրանման
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կիմր.
bāl «բարձունք, գագաթ»
հ. իռլ.
bali «բարձունք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 455
Էջ 131, սյունակ 1
ԲՂԵՏ
(-բղետ, -պղետ)
«բիծ, պիսակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փայլուն, սպիտակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhlei-d-)
*bhlei- «փայլել, սպի» արմատից
արմատից. հմմտ. հ. անգլ. bli «գոյն. գունաւոր», չեխ. bli-zna «սպի» (*bhledo-s)` հ. անգլ. blāt, ռուս. бледный, «դժգոյն, գունատ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայտաբղետ,
խայտաբղետութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
bli «գոյն. գունաւոր»
չեխ.
bli-zna «սպի»
հ. անգլ.
blāt
ռուս.
бледный «դժգոյն, գունատ»
Մատենագիտություն
Ջահուկյան ՀԼՊ 117
Էջ 131, սյունակ 1
ԲԼՁ
«տոփանք, սեռական գրգիռ, ցանկութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փչել, ուռցնել, բխել, հորդել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhōldhi-)
o-ձայնդարձային ձեւ
արմատից. հմմտ. հայ. բեղմն «արական սերմ», հուն. φαλλός «առնանդամ», նորվ. böl «կտուց, սեռական գրգիռ»։ Իմաստով մօտ է հատկապես նույն արմատի՝ *bhlendh- ձեւից կազմված սլավ. ձեւերին՝ հ. սլավ. bleda, blesti bloždo, bloditi «մոլորվել, անառակություն անել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բղջախոհ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բեղմն «արական սերմ»
հուն.
φαλλός «առնանդամ»
նորվ.
böl «կտուց, սեռական գրգիռ»
հ. սլավ.
bleda, blesti bloždo, bloditi «մոլորվել, անառակություն անել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 117;
Աղայան, ԲՍՀ 48
Էջ 131, սյունակ 1
ԲՆԴԵՌՆ
-ռան, -ռունք
(բնդիռն, փնդեռն)
«մի սեւ բզեզ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *pen-
«տիղմ, ցեխ, ճահիճ, ջուր, խոնաւ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *phen-)
կապ ունենայ հնդեւրոպական *pen- (*phen-) արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փնդեռնաբատակ,
կոյաբնդիռ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։