Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«կապ» որոնման արդյունք՝ 1109 բառահոդված
· Էջ 39 / 111
Էջ 327, սյունակ 1
Էջ 328, սյունակ 1
ԽԵՐԵՒԵՇ(Տ)
(հարէժ)
(-ի, -աց)
«մանրադրամ, լումա, բարակ թերթ, փոքր կտոր»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«կտրել»
*k>*kh անցմամբ
Կասկածելի է կապը հնդեւրոպական *(s)ker- «կտրել» արմատի հետ` *k>*kh անցմամբ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 328, սյունակ 1
ԽԵՒ
«հիմար, խենթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kebh-
«կտրել, ճեղքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khebh-)
խեւ °
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *(s)kebh- «կտրել, ճեղքել» արմատի հետ (*khebh- > խեւ °), որտեղից ծագում են հ. սլավ. xabiti, ռուս. խաբիտյ «փչացնել», չեխ, բրբ., սլովակ. chábit «հիմարացնել», չեխ. pochabý «խելագար, խեւ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խեւ(ա)նալ,
խեւութիւն,
խեւուկ,
խեւաբար,
խեւանոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ.
xabiti
ռուս.
хабить «փչացնել»
չեխ.
pochabý «խելագար, խեւ»
Էջ 328, սյունակ 1
ԽԵՓ
«կարծր, պինդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kep-
«կտրել, ճեղքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kheph-)
խեփ (°)
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *(s)kep- «կտրել, ճեղքել» արմատի հետ` *kheph- > խեփ (°)։ Չկան վստահելի զուգահեռներ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խեփանալ,
խեփոր
Էջ 328, սյունակ 1
Էջ 328, սյունակ 1
ԽԶՐԱԿ
(խզբակ ծաղիկ կապակցության մեջ` ըստ Ալիշանի «Հայբուսակ»-ի)
(խզբած)
«ըստ Ալիշանի «Հայբուսակ»-ի»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ պ. xazrā (՞)
(կապ ունի՞)
«կանաչ»
Այս դեպքում ի՞նչ է նշանակում խզբած տարբերակը:
Էջ 329, սյունակ 1
ԽԵԺ
(խիժ, խեճ)
«խեժ, թանձր հյութ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel-
«կտրել, անջատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khei-gh-)
k>kh անցմամբ
որպես «ծառից անջատված»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զագիխեժ,
խեժուկ (խեզ)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
skiesti (skiedžiu) «նոսրացնել, ջրիկացնել» (*-d աճականով լիով.)
ռուս.
цедить «քամել»
Էջ 329, սյունակ 1
ԽԻԶԱԽ
«խիզախ, համարձակ, ինքնավստահ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kē-
«շարժ(վ)ել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khēi-gh-)
*k>*kh անցումով (*khēi-gh-> xiz + -ախ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խիզախել,
խիզախական,
խիզախումն,
քաջախիզախ (քաջախիզգակ)
Նոր՝
խիզախօրէն
խիզախօրէն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
syei, syen «հարձակվել»
հուն.
σευω «քշել, հալածել, նետել»
Էջ 329, սյունակ 1
ԽԻԶԱՐ
«մեծ սղոց»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kei-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khēi-gh-)
*k>*kh անցմամբ եւ *-gh- աճականով
ավելի հավանական է փոխառություն լինելը, թեեւ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 364) ճանճ. (լազ.) xizari-ն փոխառություն է համարում հայերենից (ինչպես նաեւ քրդ. xəzar-ը)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խիզարել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ճանճ. (լազ.)
xizari-
քրդ.
xəzar-ը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 364
Էջ 330, սյունակ 1
ԽԻԾ
«մեղադրանք, ստգտանք»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kei-d-
«կտրել, անջատել»
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)ed-
«ճեղքել, պատռել»
փոխաբերութեամբ եւ *k>*kh անցմամբ
Քիչ հաւանական է նաեւ կապը խիղձ կամ խեղճ արմատների հետ (Ջհաւկեան, ՕԻԱՊԱՅ 114)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խծբիծ,
խծբծել
Մատենագիտություն
Ջհաւկեան, ՕԻԱՊԱՅ 114
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։