Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 202, սյունակ 1
ԴՈՅԶ(Ն)
«քիչ, մի քիչ, սակավ, աննշան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dheugh-
«շոշափել, դիպչել»
Թեեւ հնչյունապես համապատասխանում է հնդեւրոպական *dheugh- «շոշափել, դիպչել» արմատին, բայց իմաստային կապը կասկածելի է («նպատակակետ, կետ» միջանկյալ օղակո՞վ)։ Էլ ավելի հեռու է մնում *dheu- «փոշի, ծուխ» արմատը, թեեւ «փոշի» իմաստից հնարավոր է «մանր» եւ ապա՝ «քիչ, սակավ» իմաստների ածանցվելը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դոյզնագիտ,
դոյզնաբար,
դոյզնաքնեայ
Էջ 202, սյունակ 1
ԴՈՆ
«մի տեսակ կլոր հաց, ճարտարապետական մի զարդ, պաքսիմատ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhōnā-
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhōnā- հիմքից։ կասկածելի է, որ հ.-ե. ō-ն չի դառնում ու, մանավանդ ռնգայինի մոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dhānā- «(հացա)հատիկ»
բոխ.
tāno «հացահատիկ»
լիտվ.
dúona «հաց»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 679
Էջ 202, սյունակ 1
ԴՈՒ
քո, քեզ, ի քէն, քեւ, դուք, ձեր, ձեզ, ի ձէնջ, ձեւք (ձեաւք)
(դուն)
«դու»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *to-
*t-ի ձայնեղացմամբ
Բնիկ հնդեւրոպական *to- արմատից (*t-ի ձայնեղացմամբ)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
tu
լատ.
tu
գոթ.
θu
լիտվ.
tu
հ. սլավ.
ty
թոխ. B
tu
Մատենագիտություն
H. AG 440;
Աճ. ՀԱԲ 681
Էջ 203, սյունակ 1
ԴՈՒՂԱՅ
I
«մի տեսակ թանկագին կերպաս»
Փոխառություն (թերեւս)
(ըստ Աճ. (ՀԱԲ 1, 683) ուղղելի է դուռայ). թերեւս փոխառություն թյուրք-թաթարական աղբյուրից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 683
Էջ 204, սյունակ 1
ԴՈՒՆ
I
«քիչ, հազվագյուտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dheu-
«փոշի»
Հազիվ թե կապված լինի հնդեւրոպական *dheu- «փոշի» արմատի հետ՝ «մանր» > «քիչ» անցմամբ (հմմտ. դոյզն բառի մասին ասվածը)։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 204, սյունակ 1
ԴՈՒՌՆ
(դրան, դրունք), դրանց, դուրք, դուրս, դրաց
«դուռ. լեռնանցք, պալատ, սպասավոր, գրքի գլուխ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhuer-
«դուռ»
Բնիկ հնդեւրոպական *dhuer- «դուռ» հիմքից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դռնապան,
դռնպան,
դռն(ա)բաց,
դռնբացեք,
դռնակ,
բազմադուռն,
անդրուռն,
նախադուռն,
վերնադուռն,
մայրադրունք,
դրանիկ,
դրանդ(ի),
դրաց-ի,
դրակից,
ի դրուստ
Նոր՝
դրսեցի, դրսեւորել
դրսեցի, դրսեւորել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dvára
հզն. հյց.
dúrah
հուն.
θύρα
h. բրետ.
dor
կոռն.
dor
հ. վ. գ.
turi
լիտվ.
durìs
հ. սլ.
dvьri «դուռ»
Մատենագիտություն
H. AG 440;
Աճ. ՀԱԲ 685
Էջ 204, սյունակ 1
ԴՈՒՍՏՐ
(-եր, -երք, -երց կամ -երաց)
«դուստր, աղջիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhughter-
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhukter-)
Բնիկ հնդեւրոպական *dhukter-՝ ավելի նախնական *dhughter- ձեւից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դստ(ե)րագիր,
դստրասէր,
դստրիկ,
խոստովանադուստր
Նոր՝
արքայադուստր
արքայադուստր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
duhetár
ավ.
dugədar
պ.
duxt(ar)
հուն.
θυγάτηρ
գոթ.
dauhtar
հ. պ.
dьšti, -ere
բոխ. Ա
tkācer
Մատենագիտություն
H. AG 440;
Աճ. ՀԱԲ 686
Էջ 204, սյունակ 1
ԴՈՒՐԳՆ
-ան
«բրուտի անիվ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhregh-
«վազել, պտտվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhōrgh-)
Բնիկ հնդեւրոպական *dhōrgh- (ավելի քիչ հավանական է *dhrgh-, որովհետեւ հայերենին *r- > ուր անցումը հատուկ չէ) *dhregh- «վազել» (եւ «պտտվել»)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τροχός
հ. իռլ.
drooh «անիվ»
Մատենագիտություն
H. AG 440;
Աճ. ՀԱԲ 687;
Pok. IEW 273
Էջ 204, սյունակ 1
ԴՈՒՐՃ
II
«խանձարուր (՞)»
Անստույգ (՞)
թերեւս ուղղելի է «տուփ, արկղ»։ Եթե Ն. Բյուզանդացու ֆրանսերեն-հայերեն բառարանի layette բառի
Էջ 205, սյունակ 1
ԴՌԻՆՃ
«մի բոյս»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *dher-
(անմիջական նախաձեւ՝ *dh(ē)rendio- (՞))
տարբեր բոյսերի համար կասկածով վերականգնուող *dheregh-no-(e)s- հիմքերի կողքին
տարբեր բոյսերի համար կասկածով վերականգնուող *dheregh-no-(e)s- հիմքերի կողքին:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կելտ.
drageno «փշաբուփ» (<*dhrg'h)
գ. բրբ.
dirnlein «հոն»
լիտվ.
drigne «բանգի (թունաւոր խոտ)»
ռուս.
дерен «հոն»
հուն.
τρεχνος «ճյուղ»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։