Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
«իւր» որոնման արդյունք՝ 761 բառահոդված
· Էջ 39 / 77
Էջ 457, սյունակ 1
Էջ 457, սյունակ 1
ՀԵՍՍԱՅՔ
(հգն.)
«(ԲՀ՝ «գործնականք» կամ «իմաստունք»»
Փոխառություն
(տառադարձութիւն)
Էջ 459, սյունակ 1
ՀԵՐՔԵԼ
«դուրս անել, վանել, հերքել, մերժել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *perk-
«ցնցել, ոտքով դեն հրել, թպրտալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)p(h)er-)
*-k- աճականով
*-k- աճականով: հայերենից, այլ զուգահեռներ չունի. *perk'- «պատռել, ճեղքել, փորփրել» արմատը պիտի տար *հերս-, *pers արմատից ծագող փորձ բառի նախաձեւը պարզ չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերքիչ,
հերքութիւն,
հերքումն,
դիւրահերքելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
spark «ոտքով հրել»
Էջ 460, սյունակ 1
ՀԷՆ
I
(-ի, -ից)
«հեն, հրոսակախումբ, հրոսակ, ավազակ, ասպատակություն, աղաղակ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական hēn
Փոխառություն իրանական աղբյուրից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հինել,
հինախաղաց,
հինական,
հինահար,
հինավանդ,
հինավանդություն
Նոր՝
ծովահեն
ծովահեն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
hēn
հ. պ.
hainā
ավ.
haena
Մատենագիտություն
H. AG 180;
Աճ. ՀԱԲ 91
Էջ 463, սյունակ 1
ՀԻՒՐ
(-ոյ)
(հին՝ հետր)
«այցելու, հրավիրված անձ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *seue-
(անմիջական նախաձեւ՝ *seuero-, *setro-)
անդրադարձ դերանունից
անդրադարձ դերանունից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հյուրացյալ,
հյուրամեծար,
հյուրասեր,
հյուրասիրություն,
հյուրություն,
հյուրընկալ,
հյուրանոց
Նոր՝
հյուրասենյակ, հյուրասրահ, անհյուրընկալ
հյուրասենյակ, հյուրասրահ, անհյուրընկալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
յուր «իր, յուր»
Էջ 466, սյունակ 1
ՀՈՇԻԲՈՒԱԿ
«մի տեսակ խունկ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական հոշի (հոշ-ի)+բուակ
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. bōyak
հոշի (հոշ-ի)+բուակ < bōyāk
Մատենագիտություն
H. AG 123;
Աճ. ՀԱԲ 114
Տե՛ս նաեւ
Էջ 466, սյունակ 1
ՀՈՌԻ
«հայկական տոմարի երկրորդ ամիս»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ կովկասյան (՞)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
ori «երկու»
սուան.
jori «երկու»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 114
Էջ 466, սյունակ 1
ՀՈՍ
«հոսում, հոսք»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոսել,
հոսիչ,
հոսանք,
յորդահոս,
յորդահոսան,
մեծահոսան,
բազմահոս,
կարկաչահոս,
առատահոս,
երկնահոս,
երագահոս,
դառնահոսան,
դարահոս,
դիւրահոս,
գետահոս,
բիւրահոս,
եալթնահոսան,
ծովահոս,
հողմահոս,
ջրհոս
Էջ 468, սյունակ 1
ՀՈՒՆՁ
(-ի, -ից)
«հնչում, ձայն»
Բնաձայն
Բնաձայն կազմութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնչել,
հնչական,
հնչիւն,
հնչումն,
բազմահունչ,
հոգեհնչող,
բազմահնչումն,
դիւրահնչելի,
զուգահնչիւն,
խրոխտահնչական,
հողմնահնչեղ,
հնչաբանութիւն,
հնչիւնախօսութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 123
Էջ 468, սյունակ 1
ՀՈՒՊ
(-ոյ, ուշ` -ի, -ից)
«մոտ, կից, սեղմ, անմիջապես»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ub-
«սեղմել»
Աճառյանը, (ՀԱԲ 3, 124) առանձնացնում է հնից եկող հուպ «մոտ» եւ հուպ «սեղմում, սեղմելը» արմատները եւ երկրորդն է համեմատում հ. հնդկ. ubjάti ձեւի հետ, իսկ առաջինը համեմատում է լատ. sub «տակ, մոտ» բառի հետ, որ ծագում է *sub- ձեւից: Հնարավոր է երկու ձեւերի բաղարկում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հպիլ,
հպաբար,
հպատուր,
հպելիք,
դիւրահուպ,
երկրահուպ,
վաղահուպ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ubjάti «ցած է սեղմում»
լիտվ.
ūbyti «շտապեցնել»
Մատենագիտություն
Աճառյան (ՀԱԲ) 124
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։