Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված · Էջ 39 / 411
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՒԵԼ I «աւել, աւելելու գործիք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *obhel- «աւելել» այլեւ՝ «աւելացնել, շատացնել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւելել, աւիլել, աւելածու, աւելած, աւելուք, աւելուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ὀφέλλω «աւելել», այլեւ՝ «աւելացնել, մեծացնել» (հայ-հունական զուգաբանութիւն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 357
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՒԵԼ II «աւելի»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւելագոյն, աւելախնդիր, աւելադրել, աւելաբանել, աւելուածք, աւելի, աւելեաց
Նոր՝
աւելորդ, աւելորդաբան, աւելորդապաշտ, առաւել, առաւելութիւն, յաւել, աւելուլ, յաւելումն, յաւելուագործութիւն
Էջ 101, սյունակ 1 Էջ 101
ԱՒԵՏ (աւետ) «ուրախ լուր, բարի, ողջույն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *aued- «խոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *aueid-)
«խոսել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւետիք, աւետչեայ, աւետագիր, աւետաւոր, աւետապարգեւ, աւետարան, աւետարանել, աւետարանիչ, աւետարանագիր, նախաւետեալք, աւետեացաբեր, հրատտումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. vádati
հուն. αὐδή «խոսք, ձայն, լուր. գուշակություն, փառաբանություն»
բոխ. Բ watk «հրամայել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 358-359; Ջահ. ՀԼՊ 113
Էջ 101, սյունակ 1 Էջ 101
ԱՒԶԱՆ «երգիչ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արեւելապյուրք. avzan
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 360
Էջ 101, սյունակ 1 Էջ 101
ԱՒԹ I (-ի, -ից (°)) «գիշերում, մեկ օրվա ճանապարհ, երեկո, գիշեր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *au-ti- «գիշերել, քնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *au-)
*au-ti-` *au- «գիշերել, քնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւթել, աւթագայանալ, աւթագայիլ, աւթագանիլ, աւթանոց, աւթեկ, աւթեկան, աւթոց, ցայգաւթ, բացաւթեագ, բացաւթեայ, գիշերաւթիմ, երեկաւթոց, առօթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. αυθμος «գիշերատեղի»
Մատենագիտություն
H. AG 411; Աճ. ՀԱԲ 609-610
Տե՛ս նաեւ
Էջ 101, սյունակ 1 Էջ 101
ԱՒԹ II «հագնել»
Ստուգաբանություն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 101, սյունակ 1 Էջ 101
ԱՒԹՈՑ (-ի, -աց) «ծածկոց, վերարկու, թիկնոց»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *eu- «հագնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ou-t-)
Կազմված է -ng ածանցով՝ աւթ- արմատից, որ բնիկ հնդեւրոպական է՝ *ou-t- նախաձեւից (*eu- «հագնել»)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. aũtas «փաթաթան»
լատվ. áuts «փաթաթան, կտոր (շորի), կապ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 609
Տե՛ս նաեւ
Էջ 101, սյունակ 1 Էջ 101
ԱՒԺԱՆԴԱԿ (-ի, -աց) (աժ(ը)նդակ, ուժ(ը)նդակ) «օգնող, նպաստող»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական aw (Ավելի քիչ հավանական է)
Աղբյուր՝ իրանական *žand (Ավելի քիչ հավանական է)
Կազմված է aw (< abi) նախածանցով՝ *žand արմատից (Բենվենիստ. ըստ Բեյլիի, հ.-ե. *bhend- «բռնել, պահել»)։ Ավելի քիչ հավանական է ենթադրել իրան. *abi+ujant նախաձեւ (Периханян, МЭСДЯ 1 102)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւժանդակել, աւժանդակութիւն, ձեռնաւժանդակել, աւժանդակիչ, աւժանդ
Մատենագիտություն
Периханян, МЭСДЯ 102
Էջ 102, սյունակ 1 Էջ 102
ԱՒԺԻՏ (ուժիտ, ոժիտ, աւծիտ) «բաժինք, օժիտ, ընծա, պարգեւ, նվեր»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ իրանական *aw-žīt (հավանաբար)
žīti < հ.-ե. *guī-ti «կյանք»): Ավելի քիչ հավանական է առաջին բաղադրիչը համարել *av- «հոգալ, հոգ տանել, օգնել, նպաստել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւժտաբեր, աւժտել, աւժտութիւն
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 156
Էջ 102, սյունակ 1 Էջ 102
ԱՒԻՇ (աւիշկ, աւիշտ, աւիժ) «ավիշ, հյութ, անգույն մարմնահեղուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *au(e)- «խոնավացնել, թացացնել, հոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *wē-skh-` *auē-k'u-)
«խոնավացնել, թացացնել, հոսել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. avatā «ջրհոր»
լատվ. auots «աղբյուր»
հ. իռլ. a(i)ce «ջուր»