Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 591, սյունակ 1
ՇՈԳՄՈԳ
(ուշ՝ -ի, -աց)
«բանսարկու, քսու, բամբասող, շողոքորթ»
Ստուգաբանություն ()
Թերեւս կրկնաւոր կազմութիւն՝ ինչ-որ շոգ արմատից, որ հազիվ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *skeu- «գցել, հալածել» արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շոգմոգել,
շոգմոգութիւն
Էջ 592, սյունակ 1
ՇՈՃ
II
«դատարկ, ունայն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(k(h)ed-
«ճեղքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k*edio-)
k*edio- > շոճ
կապ ունենայ հնդեւրոպական արմատի հետ, որտեղից շերտ բառը (*skhed-ri)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շոճմտութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 602, սյունակ 1
ՈՂՋ
(-ոյ)
«առողջ, ամբողջ, ամբողջական, ողջամիտ, ողջախոհ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *solo-
«անվնաս, ամբողջական»
(անմիջական նախաձեւ՝ *solio-)
Հյուբշմանը (IF 19, 476) եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 558) բխեցնում են *olyo- արմատից (հմմտ. հ. հոլ. oll «ընդարձակ, մեծ», գոթ. alla, հ. վ. գ. all, անգլ. all «ամբողջ, ողջ»): Հնարավոր է երկու հիմքերի բաղարկություն: Կապ ունի՞ ուրարտ. alguse «կյանք» բառը հայ. ողջ-ի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողջանալ,
ողջոյն,
ողջախոհ,
նախողջոյն,
առողջ,
ամբողջ,
բխջախոհ,
ողջերթ,
անառողջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sarva
«ամբողջ, բոլոր»
հուն.
ὀλος
«ամբողջ, ամբողջական»
լատ.
salvus
«ողջ, անվնաս»
լատ.
salus
«առողջություն»
թոխս. A
salu
«ամբողջովին»
թոխս. B
solme
«ամբողջ, ամբողջական»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 979-980;
IF 476;
Աճ. ՀԱԲ 558
Էջ 607, սյունակ 1
ՈՐՁ
(ուշ՝ -ի, -ից)
«որձ, արու, պինդ, կարծր, կորող, ոչ բերրի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *org'hi-
«ձու, (ամ)որձի»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որձակոտոր,
որձամուլ,
որձաքար,
որձեւէգ,
որձիք,
որձ(ա)խոտ,
միորձի,
ամորձիք,
ամորձի,
ամորձատ,
ամորձատել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
ərəzi
«ամորձապարկ, փուշտ»
հուն.
ὄρχις
«ձու, (ամ)որձի»
Մատենագիտություն
H. AG 483;
Աճ. ՀԱԲ 582
Էջ 612, սյունակ 1
ՉԱՐ
II
«մի հարկ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 616, սյունակ 1
ՊԱԽԱՃՃԱՄ
«կարկանդակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
պախ-ը նույնն է պախել «եփել» արմատի հետ
Էջ 616, սյունակ 1
ՊԱԽԱՐԱԿԵԼ
(պահարկել)
«պախարակել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
Արմատը թերեւս փոխառություն է իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պախարականք,
պախարակութիւն,
անպախարակելի
Էջ 616, սյունակ 1
ՊԱԽՏ
-ի, -ից
«տանահարկ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 616, սյունակ 1
ՊԱԽՐԷ
(ուշ՝ պախրայ), -ի, -ից
«տավար, ուտելիք, ունեցվածք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. baqra
փոխատու լեզու՝ արաբ. baqra
սեմական աղբյուրից: Աճառյանը կասկածելի է համարում հնչյունաբանական հիմունքով: Անհավանական են ինչպես հնդեւրոպական (*paku-), այնպես էլ ուշ արաբական ծագման (pahili, pahari) վարկածները
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պախրէիկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 7
Տե՛ս նաեւ
Էջ 617, սյունակ 1
ՊԱՀ
I
(պարհ)
(-ու)
«պահում, պահպանություն, պահպանության մեկ հերթ, երեք ժամ, պահ, ժամանակամիջոց, կարճ ժամանակ, մեկ ժամ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *pahr
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պահել,
պարհել,
պահունք,
պահայոյզ,
պահանորդ,
պահարկել,
պահեստ,
պահնակ,
անպահ,
գիշերապահ,
շաբաթապահ,
դժուարապահ,
տեղապահ,
գանձապահ,
ժամապահ,
խորհրդապահ,
կողմնապահ,
թիկնապահ,
դռնապահ,
անասնապահ,
անասնապահութիւն,
անվերապահ,
անվերապահօրէն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
pahr
«պահպանութիւն»
մ. պ.
pās
«պահակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 9;
Ջահ. ՀԼՊ 539
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։