Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«այց» որոնման արդյունք՝ 773 բառահոդված · Էջ 39 / 78
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 422, սյունակ 1 Էջ 422
ԿՈՏՈՇ «եղջյուր»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ պ. kudāš (gadaš ՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Փոխառության աղբյուր՝ թրք. qodoš (բուն աղբյուրը չի հավաստված) «եղջյուրակիր, կոտոշավոր (խաբված ամուսին), կավատ»
Փոխառության աղբյուր՝ վրաց. kotoši (բուն աղբյուրը չի հավաստված) «արյուն առնելու եղջյուր»
արեւելյան մի աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոտոշաւոր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 641
Էջ 423, սյունակ 1 Էջ 423
ԿՈՐԴԻՒՆ (կորդոյն, կորդին, կուրդին, կորդոն, կորդում, բ. կորթին) «ձորթին»
Փոխառություն
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված
Տե՛ս նաեւ
Էջ 423, սյունակ 1 Էջ 423
ԿՈՐԻԶ I (-ոյ) «կորիզ, կուտ, ուռուցք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *-r- ածանցական մասնիկով (*-rio-) կազմված)
արմատից՝ *-r- ածանցական մասնիկով (*-rio-) կազմված (ըստ Լիդենի), բայց անբացատրելի է մնում զ-ն։ Կասկածելի է նաեւ *gorig'h- ձեւ ենթադրելը՝ *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից
Մատենագիտություն
Pok. IEW 397; Աճ. ՀԱԲ 648
Էջ 424, սյունակ 1 Էջ 424
ԿՈՐԿՈՏ «կորկոտ, թեփահանված եւ ծեծված ցորեն կամ գարի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gred- «քերել, քերել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gogrod-)
որ ներկայացվում է միայն ալբաներենով եւ գերմանականով (ալբանա-գերմանական զուգաբանություն)։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 650-651) նույնպիսի *grod- արմատ ենթադրում է *ghreu- «շփել, տրորել» արմատի *-d-ով աճած ձեւերի հիման վրա` ենթադրելով *gh-ի դիմաց *g- (բայց այս դեպքում դուրս են ընկնում գերմանական զուգահեռները եւ առանց *-d ածականի ձեւերը):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորկոտապուր, գարեկորկոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ. gerrusε «քերոց»
հ. շվեդ. kratta «քերել, ճանկռել»
գ. krutzen «քերել, քերել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 650-651
Էջ 424, սյունակ 1 Էջ 424
ԿՈՐԿՈՏԻՃ «մաշկի խայտուց, բիծ»
Ծագումն անհայտ է
Առանձնացելի է -իճ վերջածանց, բայց կորկոտ-ի նույնացումը կորկոտ բառի հետ իմաստով դժվար է հիմնավորել, եթե չփնտրենք մի այլ կորկոտ բառ:
Էջ 424, սյունակ 1 Էջ 424
ԿՈՐՃ III «ծուռ, ծուռումուռ, անհարթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gord'o- (կամ *gorg'o-?))
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 652) համարում է Կորճայք նահանգի անունից, բայց սա էլ իր հերթին ծագում է կորճ բառից. կորճայ, կործալեզու, կործաբար բառերը գալիս են Կորճայք-ի հիմքից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորճայ, կործալեզու, կործաբար, բեկկորճ, պեկկորճ, ծակկորճ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
արեւելաֆրիզ. kret «կնճռոտված պտուղ» (*ger-d->)
լատվ. grùods «խիստ ոլորված, պիրկ»
անգլ. crook «կեռ. ոլորան» (*ger-g->)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 652
Տե՛ս նաեւ
Էջ 426, սյունակ 1 Էջ 426
ԿՈՒՃՈՒՄ «մի տեսակ խունկ»
Փոխառություն
Էջ 427, սյունակ 1 Էջ 427
ԿՈՒՆՁՆ -ան (կունձն, կունձ, բրբ. կունձդ) (բրբ. կունձ «կոյտ, դեզ», կունձալ «գունձ» եւ «խմորի գունդ», կունծի «կանեփի ցողուն») «գունձ, հողակոշտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geng-/*gong- «գունդ, գունձ» (անմիջական նախաձեւ՝ *gong'- կամ *gong'o-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 589) միացնում է գունձն նույնիմաստ բառի հետ, բայց պետք է ենթադրել տարբեր ծագման երկու ձեւերի բաղարկություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կունձնուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. γογγύλις, γογγύλη «շաղգամ»
հ. իսլ. kokkr «գունդ»
լիտվ. gùnga «կուզ, գունդ, գունձ»
հ. պրուս. gunsix «կոնդոմ»
ռուս. гуз «թռչնի հետույք»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 589
Էջ 427, սյունակ 1 Էջ 427
ԿՈՒՊԱԿ «բաստեոն, դեսպակ, գահավորակ»
Փոխառություն (թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ իրան. (՞) (թերեւս)
իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Էջ 429, սյունակ 1 Էջ 429
ԿՈՒՐԲԻԿՈՂ «զինված պահակ, պահապան»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ լատ. cruppelarius (բուն աղբյուրը չի հավաստված) «զրահակիր զինվոր»
բայց բուն աղբյուրը (հունարեն կամ լատիներեն) չի հավաստված (կասկածելի է լատ. cruppelarius «զրահակիր զինվոր»)