Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 559 բառահոդված (էջ 39/56)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 487, սյունակ 1 Էջ 487
ՃԱՄԱՐ ««քնար» (ԲՀ՝ «մուշարախ կամ քնար»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստոյգ բառ:
Էջ 487, սյունակ 1 Էջ 487
ՃԱՄԱՐՏԱԿ «ճամարտակ, մեծախոս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
Բաղադրութիւն՝ ճամարտակել։ Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճամարտակել
Էջ 487, սյունակ 1 Էջ 487
ՃԱՅ -ի, -ից «ուրուր, ագռաւացեղ մի թռչուն, մի արագիլ, մի տեսակ ծովաթռչուն»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Բնաձայնական կազմութիւն, որի նման կազմութիւններ կան հնդեւրոպական եւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում։ Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 180-181) բերում է այս ձեւերը, բայց դրանց յարաբերութիւնը անյայտ է համարում։ Կա նաեւ հայ. բ. ճարեց «սեւ կեռնեխ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճայեակ, ճայեկ, անտառաճայ, մայրեճայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
чайка
«ուրուր»
վրաց.
čari, čaro
«ուրուր»
թրք.
çay
«ցին»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 180-181
Էջ 492, սյունակ 1 Էջ 492
ՃԵՐՄԱԿ (-ի-ա) «սպիտակ (ձիու համար ասված)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *čarmak
հմմտ. պրս. čarma:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճերմակաձի, ճանճաճերմակ
Մատենագիտություն
H. AG 189; Աճ. ՀԱԲ 197; Ջահ. ՀԼՊ 533
Էջ 503, սյունակ 1 Էջ 503
ՄԱՂՁ (-ոյ, -ի, -ից) «մաղձ, լեղի, դառնություն, բարկություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *melg'h- «ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mlg'h-) որպես «ուռած բան»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 240) կասկածելի է համարում։ Աւելի կասկածելի է միացնել (մաղաս-ի հետ միասին) գոյնանիշ (մփին, կեղտոտ գոյների համար) *mel արմատին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաղձատել, մաղձայոյզ, մաղձախառն, մաղձութիւն, բազմամաղձ, մաղձոտ, մելամաղձիկ, մելամաղձոտ, մելամաղձութիւն
Մատենագիտություն
Pok. IEW 723; Աճ. ՀԱԲ 240
Տե՛ս նաեւ
Էջ 504, սյունակ 1 Էջ 504
ՄԱՄ «տատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mam(m)a (անմիջական նախաձեւ՝ *mā) բոբովաբառ է (մանկական բառ)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *mam(m)a նախաձեւից, որ ունի նաեւ ոչ կրկնավոր *mā ձեւը եւ բոբովաբառ է (մանկական բառ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մամխոտայ, նախամամ, երկմամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
mām(ā,-i)
«մայր»
հուն.
μάμμη
«մայր, տատ»
լատ.
mamma
«ստինք, մայր»
լիտվ.
māmā
«մայր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 604; ՀԱԲ 242
Էջ 505, սյունակ 1 Էջ 505
ՄԱՅԵԼ «մայել, բառաչել (ոչխարի մասին)»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *mei- «բնաձայնական արմատ»
Բնաձայնական կազմություն, որի հիմքերը, թերեւս, հասնում են մինչեւ հնդեւրոպական շրջանը։ Քանի որ հնից չի ավանդվել, Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 245) հայ. եւ հ. հնդկ. բառերի նմանությունը համարում է պատահական։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մայյիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
māyú-
«մայուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 245
Էջ 506, սյունակ 1 Էջ 506
ՄԱՅՊԵՏ «պարսկական մի պաշտոնյա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Բեյլին (DKS 1, 110) համարում է արքունի կանանոցի պետ։
Էջ 507, սյունակ 1 Էջ 507
ՄԱՆԴԻԿ (մանդ, մանդի, մանտի) «երկականի պայուսակ, խուրջին»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական? mandiki
Սակայն ավելի հավանական է հայ. եւ վրաց. բառերը փոխառյալ համարել մի երրորդ (իրանական՞) աղբյուրից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
—
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 252
Էջ 508, սյունակ 1 Էջ 508
ՄԱՆՂԱՅ «նախամարտիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մոնղ. manlay
Մատենագիտություն
Ղազ.-Ավ. ՄՀԲ 107