Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 4294 բառահոդված (էջ 39/430)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 101, սյունակ 1 Էջ 101
ԱՒԹՈՑ (-ի, -աց) «ծածկոց, վերարկու, թիկնոց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *eu- «հագնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ou-t-)
Կազմված է -ng ածանցով՝ աւթ- արմատից, որ բնիկ հնդեւրոպական է՝ *ou-t- նախաձեւից (*eu- «հագնել»)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
aũtas
«փաթաթան»
լատվ.
áuts
«փաթաթան, կտոր (շորի), կապ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 609
Տե՛ս նաեւ
Էջ 102, սյունակ 1 Էջ 102
ԱՒԼԱԽ «գրաստ, փոստակայանի ձի` հեծնելու, լծելու, բեռնակրության համար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մոնղ.-թաթ. ulay
Մատենագիտություն
Ավագյան, ՎԱԲ 195, 197
Էջ 102, սյունակ 1 Էջ 102
ԱՒԾ «յուղ, քսուք, օծելու նյութ, օծող, պարարտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ongʷ- «օծել, զօծել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ngʷ-)
«օծել, զօծել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւծանել, աւծելութիւն, աւծութիւն, ոսկեզաւծ, արծաթազաւծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
anákti
«օծել, քսել»
լատ.
unguo
«օծել, քսել»
հ. վ. գ.
ancho
«կարագ»
Մատենագիտություն
H. AG 426; Աճ. ՀԱԲ 611
Էջ 102, սյունակ 1 Էջ 102
ԱՒՃ «պատասխան, պատգամ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *aued- «խոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *au-) *auēd-io > *աւիճ>աւճ
Եթե բնիկ հայերեն է, ապա թերեւս ծագում է հնդեւրոպական *aued- (*au-) «խոսել» արմատից` *auēd-io > *աւիճ>աւճ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւճումն
Էջ 103, սյունակ 1 Էջ 103
ԱՒՆ II (օն) «աղէ՛, շո՛ւտ, ապա՛, դէ՛»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Ծագումն անյայտ է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
օն անդր, օն առ, օն իսկ, օն եւ օն
Էջ 103, սյունակ 1 Էջ 103
ԱՒՇ I (օշ) «երանի, երանի թէ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au- «սիրել, ցանկանալ, նպաստել» *-sk ածանցի *-skh տարբերակով (՞)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ávas
«նպաստում, ուրախութիւն, ցանկութիւն, պահանջ»
աւ.
avah
«օգնութիւն»
հայ.
աւիւն
լատ.
aveō
«փափագել»
հ. լիտվ.
austi
«թարմանալ, կազդուրվել» թերեւս նաեւ
Էջ 103, սյունակ 1 Էջ 103
ԱՒՇ II (օշ) «մսի պատառ, կտոր»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւշատել, աւշատումն, յաւշատել, յաւշուած, յաւշոտել
Էջ 103, սյունակ 1 Էջ 103
ԱՒՏԱՐ -ի, -աց «օտար, ապարդիւն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *awtar
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւտարագոյն, աւտարազգի, աւտարանալ, աւտարախառն, աւտարակերպ, աւտարաձայն, աւտարամիտ, աւտարասէր, աւտարոտի, օտարահպատակ, օտարերկրացի, օտարամոլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ.
aiwitara
Մատենագիտություն
H. AG 112; Աճ. ՀԱԲ 615
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐ II (-ոյ) «մաղձ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au- «թացացնել, խոնավացնել, հոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *au-ro-)
Արմատից. հմմտ. h. հնդկ. vár(i) «ջուր», հայ. գայռ, լատ. urina «մեզ», կիմր. gwer «ճրագու»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vár(i)
«ջուր»
հայ.
գայռ
լատ.
urina
«մեզ»
կիմր.
gwer
«ճրագու»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐ III (աւուր, յօրէ, աւուրք, աւուրբ, աւուրց, աւուրբք) «օր, գիշեր եւ ցերեկ միասին, ցերեկ, ցերեկվա տեւողութիւնը, ժամանակ, կեանք, տարի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *āmōr- «օր»
Արմատից։ հայ-հունական զուգաբանութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւրհաս, հանապազաւր, առաջաւրեայ, այսաւր, երկաւրեայ, երկաւուրդ, օրագիր, օրավարձ, օրացույց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἡμέρα
«օր»
հուն.
ἄμαρα
«օր»
Մատենագիտություն
H. AG 426; Աճ. ՀԱԲ 616