Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Արդյունք՝ 11298 բառահոդված (շտեմարանում ընդհանուր՝ 11298) · Էջ 388 / 1130
Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 317, սյունակ 1 Էջ 317
ԽԱՆՓՈՒԼ «հագուստի քղանցքից կախուող պատկանելիք»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 317, սյունակ 1 Էջ 317
ԽԱՇ «ձորձին»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. hāšā
Աղբյուր՝ արաբ. hāšā
Էջ 317, սյունակ 1 Էջ 317
ԽԱՇԱՐ «ձող, ցից, նեցուկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ վրաց. xašari (ինչ-որ աղբյուրից) «նեցուկ, ցից»
Աղբյուր՝ արաբ. hšr (ինչ-որ աղբյուրից) «ի մի հաւաքել»
Փոխառութիւն ինչ-որ աղբիւրից, որտեղից նաեւ վրաց. xašari «նեցուկ, ցից»։ Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 333) Մառի հետ միասին հասկանում է որպէս «մարդկային բազմութիւն»։ Այս դէպքում կարելի է ենթադրել արաբ. վաղ փոխառութիւն՝ hšr «ի մի հաւաքել» արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. xašari «նեցուկ, ցից»
Մատենագիտություն
Աճառեան 333
Էջ 317, սյունակ 1 Էջ 317
ԽԱՇԸՐ «գերի»
Փոխառություն
Փոխառութիւն, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած։
Էջ 317, սյունակ 1 Էջ 317
ԽԱՇԽԱՇ (խաժխաժ) «կակաչ» (բուսաբանություն)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. xašxaš
Աղբյուր՝ թրք. խաշխաշաքար
Բաղադրութիւն՝ թրք. խաշխաշաքար: Փոխառութիւն՝ պ. xašxaš:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաշխաշաքար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 333
Էջ 317, սյունակ 1 Էջ 317
ԽԱՇԽԱՇԵԼ «փչացնել, ապականել»
Ծագումն անհայտ է
(ԲՀ՝ «եղծ զեղծ ինչ գործել»)։
Էջ 317, սյունակ 1 Էջ 317
ԽԱՇՆ (-շին, -շինք, -շանց) «ոչխարների կամ այծերի հօտ»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Ծագումն անհայտ է (ենթաշերտային բա՞ռ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաշնադարման, խաշնասիրութիւն, խաշնարած, խաշնարատ, խաշնաւէտ, խաշնդեղ, խաշնտես, խաշնահաւ
Էջ 317, սյունակ 1 Էջ 317
ԽԱՉ (խայչ, խէչ), -ի, -ից «խաչ, խաչափայտ. (փխբ.) վիշտ, չարչարանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *khet- «փայտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *khotiō-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)ai-d/t- «խփել, բռնցքահարել, հրել, խփել»
Աղբյուր՝ թրք. խաչագող (թերեւս)
Աղբյուր՝ թրք. խաչդուռ (թերեւս)
Աղբյուր՝ թրք. խաչեղբայր (թերեւս)
Աղբյուր՝ թրք. խաչերկաթ (թերեւս)
Աղբյուր՝ թրք. խաչմերուկ (թերեւս)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *khotiō- *khet- «փայտ» արմատից։ Ջահուկեանը (ՀԼՊ 147) միացնում է հնդեւրոպական *(s)k(h)ai-d/t- «խփել, բռնցքահարել, հրել, խփել» արմատի հետ՝ նրա համար նշելով ձայնաւորման եւ ձայնդարձի տարբեր տիպեր։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաչական, խաչակիր, խաչակից, խաչել, խաչելութիւն, խաչամահ, խաչափայտ, խաչապան, խաչկրան, խաչվերաց, խաչարձան, խաչքար, խաչագող, խաչդուռ, խաչեղբայր, խաչերկաթ, խաչմերուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. xada «ուղիղ եւ երկար ճիւղ, ձող, կախաղան» ((հայ-իրանական զուգաբանութիւն))
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 334; Լիդեն None; ՀԼՊ 147
Տե՛ս նաեւ
Էջ 317, սյունակ 1 Էջ 317
ԽԱՉԵՆ(Ե)ԱԿ «մի արու չորքոտանի (քարա՞յծ)»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 317, սյունակ 1 Էջ 317
ԽԱՊԱԶ «հացթուխ, հացագործ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. xabbāz
Մատենագիտություն
H. AG 268; Աճ. ՀԱԲ 335