Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որի» որոնման արդյունք՝ 422 բառահոդված · Էջ 38 / 43
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 731, սյունակ 1 Էջ 731
ՏՂԵԼ «շարժել, հուզել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *del- «երերալ, տատանուել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dēl- *del-)
արմատից, որից, թերեւս, նաեւ տաղտուկ։ Աճառեանը (ՀԱԲ 4, 413-414) համեմատում է հուն. δενδίλλω «բազմաշանակ նայել, աչքով անել» արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տղութիւն, տղելութիւն, տղել, տղեցուցանել, անտիղ, անտղելի, տնտղել, անտղաբար
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 117; Աճ. ՀԱԲ 413-414
Էջ 731, սյունակ 1 Էջ 731
ՏՂՈՒԿ «ջրային փոքրիկ որդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *del- «կաթել»
կապ ունի հնդեւրոպական *del- «կաթել» արմատի հետ, որից նաեւ տեղ «անձրեւ», տաղ «արտաթորանք»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 731, սյունակ 1 Էջ 731
ՏՈԿ «տոկում, դիմացկունություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *deu- «հեռանալ, տարածում, տեւողութիւն» (անմիջական նախաձեւ՝ *dou-)
արմատից, որից նաեւ տեւ, տեւել, երկար, երկայն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տոկալ, տոկուն, անտոկ, անտոկունութիւն, դժուարատոկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 415
Էջ 732, սյունակ 1 Էջ 732
ՏՈՂ II «արտաթորանք, սեկրեցիա, մարմնի արտադրած հեղուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *del- «կաթել»
Աճառեանը (ՀԱԲ 4, 419) բխեցնում է *stel- «հոսեցնել, միզել» արմատից, որ հնչիւնապէս կասկածելի է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տողիք, տողուկք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 419
Էջ 733, սյունակ 1 Էջ 733
ՏՈՉՈՐ «այրում»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տոչորական, տոչորումն, տոչորիլ, հրատոչոր, հոգետոչոր
Էջ 733, սյունակ 1 Էջ 733
ՏՈՐԳ «ոստայն, սարդոստայն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *deru- «փայտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *doru-)
հ.-ե. արմատ՝ *dorgh- «բռնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dōrgh-so+ակ)
կարելի է իրոք միացնել հնդեւրոպական *doru- «փայտ» հիմքին, որից ծագում է տարգալ բառը կամ տրցակ-ի հետ միասին բխեցնել *dorgh- «բռնել» արմատից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 422
Տե՛ս նաեւ
Էջ 733, սյունակ 1 Էջ 733
Տ(Ո)ՐՈՄԵԼ (տորորել) «տորորել, ճմռել»
Ստուգաբանություն
հ.-ե. արմատ՝ *der- «քերթել, ճեղքել, պատռել»
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «պտտելով տրորել, շփել» իրանական միջնորդությամբ
Իմաստային առումով քիչ հավանական է բխեցումը հնդեւրոպական *der- արմատից, որից հայ. տոռ «կոշտուկ» եւ տեռ «շղարշ»։ Բավարար հիմնավորում չունի նաեւ միջնորդական (իրանական միջնորդությամբ) բխեցումը *ter- բառից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տրոսանք, տորոսանք, տրոր, տրորել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 742, սյունակ 1 Էջ 742
ՑԱՐԱՄԻ «ցարամի, սպիտակ կեչի»
Անստույգ (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *k'er- «աճել»
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *k'er- «աճել» արմատի հետ, որից՝ հայ. սեր, սերել, սերմ։
Էջ 744, սյունակ 1 Էջ 744
ՅՆՈՐ (-ի) «ցնորք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ken- «հանդես գալ, երեւալ»
Թերեւս կապ ունի հնդեւրոպական *(s)ken- «հանդես գալ, երեւալ» արմատից, որից մենք բխեցնում ենք ցնցիլ բայը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցնորիլ, ցնորական, ցնորակ, խելացնոր, խելացնորեցուցանել, զայցագնոր
Էջ 747, սյունակ 1 Էջ 747
ՈՒԼՆ I (ուղն, յուղն) (-ան, -անց) (ուղն, յուղն) «պարանոց» վիզ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *el- «ծռել, թեքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *olen-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *olen-` *el- «ծռել, թեքել» արմատից, որից նաեւ ողն (տե՛ս)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուլնագեղութիւն, ուլնափող
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 592
Տե՛ս նաեւ