Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
«իւր» որոնման արդյունք՝ 761 բառահոդված · Էջ 38 / 77
Էջ 453, սյունակ 1 Էջ 453
ՀԱՒԱՅ I «քաջագործություն, հաղթանակ»
Փոխառություն (հավանաբար)
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական (՞) (հավանաբար, բուն աղբյուրը հավաստված չէ)
իրանական աղբյուրից
Էջ 453, սյունակ 1 Էջ 453
ՀԱՒԱՆ I (ուղ` -ի, -ից) «հավանություն, հավանող»
Փոխառություն (թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական (՞) (թերեւս, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւանիլ, հաւանընկեր, հաւանութիւն, անհաւան, դիւրահաւան, դժուարահաւան, 미ահաւան, ինքնահաւան
Էջ 453, սյունակ 1 Էջ 453
ՀԱՒԱՆ II «սանդ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ ավ. hāvana-
Փոխառության աղբյուր՝ պ. hāvan
իրանական աղբյուրից
Մատենագիտություն
H. AG 180
Էջ 454, սյունակ 1 Էջ 454
ՀԱՎԱՏ -ոյ (աւատ) «հավատ, կրոն, հավատարմություն, վստահություն, ստուգություն»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ խոտա-սակ. hot «կարողանալ, ի վիճակի լինել»
Փոխառության աղբյուր՝ սողդ. awat «հավատ»
հմմտ. խոտա-սակ. hot «կարողանալ, ի վիճակի լինել» (<*fra-vat-), սողդ. awat «հավատ»: - Bailey, DKS 1, 498: Ջահուկյանը նախապես ենթադրել է բնիկ հնդեւրոպական ծագում՝ *hau-` *au- «զգալ, հասկանալ» արմատից, բայց հետո (ՊԲՀ 1995) հանգում է իրանական ծագման վարկածին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւատաւոր, հաւատարիմ, հաւատարմութիւն, առհաւատչեայ, անհաւատ, թերահաւատ, ճշմարտահաւատ, միահաւատ, դիւրահաւատ
Նոր՝
հաւատաբնակական, հաւատաքննութիւն, հաւատուրաց, հաւատալ, չաւատալ, չաւատալի, աւատապետ, աւատական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոտա-սակ. hot «կարողանալ, ի վիճակի լինել» (<*fra-vat-)
սողդ. awat «հավատ»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 498
Էջ 455, սյունակ 1 Էջ 455
ՀԱՒՐՈՏ (հօրօտ, հօրոտ, խօրօտ) «հնրոտ, հավրոն, մավրոտ, ճղանարկես»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական (՞)
իրանական աղբյուրից (դիցարան)։ հմմտ. ավ. haurvat «լիություն, կատարելություն»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավեստերեն haurvat «լիություն, կատարելություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 140
Էջ 455, սյունակ 1 Էջ 455
ՀԴՆԻ (հրդնի, հնդնի, հնդի) «սապատավոր»
Փոխառություն
Էջ 455, սյունակ 1 Էջ 455
ՀԵԼԻԲՈՎՍԱ (հելիբովրակ) «հացհամեմ»
Փոխառություն
Էջ 456, սյունակ 1 Էջ 456
ՀԵԾԱՆ «ծառի բուն, առաստաղի գերան, թիւր, փայտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sed- «նստել»
արմատից, որտեղից նաեւ հեծանել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեծանահերձ, հեծանաձգութիւն, միահեծան, մեծահեծան
Մատենագիտություն
Զահ. ՀԼՊ 146
Տե՛ս նաեւ
Էջ 457, սյունակ 1 Էջ 457
ՀԵՇՄԱԿԱՊԱՇՏ «դիվապաշտ, կռապաշտ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական *hesmak
հմմտ. ավ. aēšma- «բարկութիւն, բարկութեան ձեւ»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. aēšma- «բարկութիւն, բարկութեան ձեւ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 79-80
Էջ 457, սյունակ 1 Էջ 457
ՀԵՇՏ (-ի, -ից, -աց) «հաճելի, հաճոյք, հեշտալի, կամաւոր, հեշտ, դիւրին»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. hīštan «հեշտացնել»
հմմտ. մ. պ. hīštan «հեշտացնել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեշտանալ, հեշտութիւն, հեշտամոլ, բոլորահեշտ, ամենահեշտ, հեշտածին, հեշտոց, դիւրահեշտ
Նոր՝
հեշտամատ, հեշտալոյծ