Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 186, սյունակ 1
ԴԱՏԱՏԵԼ
(դատակել)
««ծանակել, անարգել» (ԲՀ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կազմված է դատ արմատից՝ -ատ ածանցով
Էջ 187, սյունակ 1
ԴԱՐ
II
(-ի, -ից)
«բարձրավանդակ, զառիվայր բարձրություն, հրվանդան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dher-
«ցատկել, ոստնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhər-)
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ, ինչպես հունարենում... Թեեւ կա դարաւանդ, որ խոսում է ամբողջ կազմության հնարավոր իրանական ծագման մասին (հմմտ. band), բայց սա կարող է լինել բարձրաւանդակ տիպի կազմություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարահոս,
դարակ,
դարափն,
դարափոս,
դարուփոս,
դարափոյլ,
դարափլակ,
դարավէժ,
դարաճակատ,
դարաւանդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
θρωσμός «բարձունք, դար»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 187, սյունակ 1
ԴԱՐԱՆԱԿ
(դարունակ)
«շրջանակ»
(ԲՀ)
Անստույգ (թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ պ. daruna
(թերեւս)
«աղեղ, ծիածան»
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 634) համարում է վրիպակ՝ փոխանակ պարունակ-ի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
daruna «աղեղ, ծիածան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 634
Տե՛ս նաեւ
Էջ 188, սյունակ 1
ԴԱՐԳԻՃ
(ուշ՝ -ի, -աց)
«պատգարակ»
Փոխառություն (՞)
Փոխառության աղբյուր՝ իրան. *dargič
(հավանաբար, թերեւս, կասկածով եւ առանց իրան. ձեւի վերականգնման)
Փոխառություն հավանաբար իրանական աղբյուրից՝ *dargič (*darg < հ.-ե. *dher-gh-) «պահել» կամ թերեւս, *drag < *dhreg- «քաշել» ձեւից + -ič (՞), որտեղից՝ ասոր. dargūštā «պատգարակ», արամ. dargaš «անկողին»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարգճակալ,
դարգճաձեւ
Մատենագիտություն
H. AG 137;
Աճ. ՀԱԲ 637;
Ջահ. ՀԼՊ 523
Էջ 191, սյունակ 1
ԴԵԳԵՐ
«ժամանակ անցկացնելը, հապաղում, դանդաղում», նոր՝ «թափառում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu-
«պտտվել, ցրիվ գալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dheu-er-)
որի համար վերականգնվում է «պտտվել, ցրիվ գալ» իմաստը։ Այդ նույն արմատից է համարվում դեդեւիլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեգերանք,
դեգերումն,
դեգերել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
α-θυρω «խաղալ, զվարճանալ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 191, սյունակ 1
ԴԵԳՆԻ
«դիրտ, մրուր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu-
«պտտվել, ցրիվ գալ, փոշի, ծուխ, գոլորշի»
թրք. դեգ- «աղբ, թրիք, տղմուկերթ» համեմատությամբ։ cognates with *-m- suffix (fimus, dumblas) and *-l- suffix (dubli).
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
fimus «գոմաղբ, աղբ. կեղտ» (*-m- կազմիչով)
լիտվ.
dumblas «տղմ, տղմնում»
լատվ.
dubli «տղմ. կեղտ» (*-l- կազմիչով)
Էջ 192, սյունակ 1
ԴԵՂԱՍՈՐ
«(ինչ-որ բացասական ածական)»
Անստույգ (թերեւս)
Թերեւս կազմված է դեղ եւ մոր «մորմ» բաղադրիչներից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեղ,
մոր
Էջ 192, սյունակ 1
ԴԵՂԱՆԻ
(տեղանի)
«մախաղ, պարկ, տոպրակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *thel-
«ուռուցիկություն, կամար կամ փոս, խոռոչ»
Կազմված է -անի ածանցով՝ դեղ- արմատից, որ թերեւս բնիկ հնդեւրոպական ծագում ունի՝ *thel- «ուռուցիկություն, կամար» կամ «փոս, խոռոչ» արմատից (*«ծռել»)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
θολος «կամարավոր կառույց»
հուն.
θολια «ամառային կլոր գլխարկ»
մ. նիդեռ.
doel «փոս»
գ.
dole «փոքր փոս»
գ.
dul «խողովակ»
հ. եկեղեցսլավ.
долъ «անցք, փոս»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 192, սյունակ 1
ԴԵՂԵԽ
(դեղեղ-, դեխեխ)
«պղտոր, խռով», դեղեխ (դեղեղ) «դավաճան, նենգ մարդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
«տարուբերել, դողալ, տարուբերվել»
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhel- «տարուբերել, դողալ, տարուբերվել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեղեխել,
դեղեխիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
դող
հայ.
դողալ
հայ.
դեխ-
շվեդ. բրբ.
dilla «տարուբերել»
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՌ
«դեռ, տակաւին, նոր միայն, ժամանակ, տարիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dher-
«պահել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhers- / *dher-)
արմատից, որտեղից` դարել, դադար։ Հյուբշմանը (AG 438) եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 654) համեմատում են լիտվ. dar «դեռ, տակաւին» բառի հետ, բայց սա լիտվ. dābar «դեռ, տակաւին» բառի կրճատ ձեւն է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեռեւս,
դեռադեռ,
դեռաբողբոջ,
դեռաբոյս,
դեռահաւատ,
դեռընտիր,
մինչդեռ,
դեռահաս,
դեռատի
Մատենագիտություն
AG 438;
Աճառյան (ՀԱԲ) 654;
Fraenkel, LEW 79
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։