Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված
· Էջ 38 / 454
Էջ 85, սյունակ 1
ԱՐԱՏ
I
(-ոյ, ուշ՝ -ուէ, -աւ)
«արատ, պակասություն, բիծ, կեղտի նշան, վնաս»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *arəd-
*g' > ծ եւ տ արտացոլմամբ
արած-ի տարբերակը՝ *g' > ծ եւ տ արտացոլմամբ, ինչպէս *bhrg' - > բարդի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արատաւոր,
արատել,
անարատ,
անարատութիւն
Էջ 85, սյունակ 1
ԱՐԱՏ
II
(-այ)
«արագիլ (՞)»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *arədā-
«(ծովային) մի թռչուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *arōd/*arəd-)
Կասկածելի է -այ հոլովիչի պատճառով, որ բուն հայերեն հասարակ անունների համար անսովոր է
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ερωδιος
լատ.
ardea «ձկնկուլ» ((<*arəd))
սերբ.
rōda «արագիլ»
Էջ 85, սյունակ 1
ԱՐԱՒՇ
(զարաւշ՞)
«մի թռչուն»
Անստույգ
Եթե բուն ձեւը արաւշ-ն է, կարող է կապված լինել *tr-nv սկսվող հնդեւրոպական բնաձայնական որեւէ արմատի հետ (հմմտ. արտոյտ), զ-ով սկսվելու դեպքում՝ կարող է փոխառյալ լինել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 85, սյունակ 1
ԱՐԱՒՍ
I
«ջրային մի թռչուն՝ otis tarda»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tr-nv
(անմիջական նախաձեւ՝ *trəu-k-)
բնաձայնական մի արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τρυγων «տատրակ» ((τρυζω «ղունղունալ»))
կիմր.
trydw «կեռնեխ»
հայ.
արտոյտ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 85, սյունակ 1
ԱՐԱՒՍ
II
«խոպան, կորդ հող»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter-
«կոշտ, կարծր, պինդ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *trəuk-)
Բաղադրութիւն՝ արաւսախոտ (եթե ոչ՝ արաւս «մի թռչուն» բառից)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արաւսախոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խոլ.
trūga «անհարթ դարձնել, գգգզել»
Էջ 85, սյունակ 1
ԱՐԱՒՍԻ
«սին (ծառ եւ պտուղ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ωτις
«արաւս (թռչուն)»
Սխալ բառ՝ ստեղծված հուն. ωτις «արաւս (թռչուն)» բառը οή «սին» բառի հետ շփոթելու հետեւանքով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 349
Էջ 85, սյունակ 1
ԱՐԱՒՏ
«արոտ, արածելու խոտ եւ դաշտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«տորորել, շփել, շփելով մաշել, ծակել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *trəg'-)
*g'-ի տ արտացոլմամբ (հմմտ. *ag'ro- > արտ, *g'əlou-> տալ «տագերկին» եւ այլն) եւ ւ-ի ներմուծմամբ (ա-ի երկբարբառացմամբ)
ւ-ի ներմուծմամբ (ա-ի երկբարբառացմամբ, ինչպես՝ մաւտ (մատչիլ) եւ յաւտ (յատանել) բառերում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արաւտակից,
արաւտական,
արաւտատեղի,
արաւտաբոյծ,
արաւտանալ,
խաշնարաւտ,
պաճարարաւտ,
պարարտարաւտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τρωφω «ուտել (հում բան), կրծել»
թոխ. ԱԲ
trāsk «որոճալ»
հայ.
արածել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 349
Տե՛ս նաեւ
Էջ 85, սյունակ 1
ԱՐԱՒՐ
I
-ոյ (ուշ՝ հարաւր)
«հողը վարելու գործիք՝ արոր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *arə-
«վարել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *arətrom-)
*-trom գործիքանիշ ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արաւրադիր,
արաւրադրել,
արաւրածիգ,
արաւրավար,
արաւրել,
կրկնարաւր,
երեքնարաւր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άρατρον
լատ.
aratrum
մ. հոլ.
arathar «արոր, գութան»
Մատենագիտություն
H. AG 423;
Աճ. ՀԱԲ 350
Էջ 85, սյունակ 1
ԱՐԱՒՐ
II
«բաղանման մի թռչուն»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *er-/or-
«մեծ թռչուն(՞)»
թռչնանիշ արմատ
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *er-/or- թռչնանիշ («մեծ թռչուն(՞)») արմատի հետ, որտեղից ծագում են հայ. որոր, ուրուր, հուն. ώρνις «թռչուն» բառերը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արօրիկ,
ճշնարօր,
արօրկերեն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
որոր
հայ.
ուրուր
հուն.
ώρνις «թռչուն»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 86, սյունակ 1
ԱՐԲ
«գինարբուք», արբ- «խմել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *srebh-
«ծծել, կլանել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *srbh-` *srebh-, *srobh-)
Բաղադրություններ` արբանել (լրացնում է ըմպել բայի պակասավոր ժամանակները` արբի, ա՛րբ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արբանել,
արբենալ,
արբիլ,
արբեցութիւն,
գինարբուք,
գինարբու,
ջրարբիլ,
դառնարբոյց,
հարբեցութիւն,
հարբել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ροφάω
լատ.
sorbeō «ագահորեն ծծել, կլանել»
լիտվ.
sribli «մեծ կում անել, խապշտել»
Մատենագիտություն
H. AG 423;
Աճ. ՀԱԲ 299
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։