Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված
· Էջ 38 / 411
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՆԴ
I
(-ոյ, ուշ՝ -ից, -աւք)
«ավանդ, պահ դրված բան, ավանդություն, սովորություն, գաղտնիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhendh-
«կապել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *o-bhendh-)
o-ձայնդարձ
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *o-bhendh- < *bhendh- «կապել» արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. bandhá «կապ. ավանդ», սակայն հնարավոր է բառի իրանական ծագումը միեւնույն արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւանդել,
աւանդութիւն,
աւանդակիր,
աւանդապահ,
աւանդառու,
աւանդատուր,
աւանդատուն,
առաքելաւանդ,
աստուածաւանդ,
տիրաւանդ
Նոր՝
աւանդաբար, աւանդավէպ, հնաւանդ, նորաւանդ
աւանդաբար, աւանդավէպ, հնաւանդ, նորաւանդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bandhá «կապ. ավանդ»
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՐ
-ի, -աց, -ոյ, ուշ՝ -ից
«կողոպուտ, ավար, ավարառություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. āvār
Աղբյուր՝ բելուջ. āvār
Աղբյուր՝ աֆղ. āvār
Փոխառութիւն իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ., բելուջ., աֆղ. āvār
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւարել,
աւարաբաշխ,
աւարաբար,
աւարառու,
աւար(առ)ութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 112;
Աճ. ՀԱԲ 355
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՐՏ
-ի
«վերջ, ծայր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. avart
Աղբյուր՝ մանիք. anāvard
Փոխառութիւն իրանական աղբյուրից՝ avart. հմմտ. մանիք. anāvard
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւարտել,
աւարտեղ,
աւարտակէտ,
աւարտուն,
աւարտահասակ,
անաւարտ,
նրբաւարտ,
բացաւարտել
Նոր՝
աւարտաճառ, դպրոցաւարտ, համալսարանաւարտ, նորաւարտ, շրջանաւարտ, ուսումնաւարտ
աւարտաճառ, դպրոցաւարտ, համալսարանաւարտ, նորաւարտ, շրջանաւարտ, ուսումնաւարտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 356
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՒՏ
«ժամանակ (°), լուսավոր ժամանակ, ցերեկ (°)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *aus-
«լուսավորել»
Կազմված է -աւտ վերջածանցով՝ հնդեւրոպական *aus- «լուսավորել» արմատից, որ հստակորեն հանդես է գալիս առաւաւտ բառում (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առաւաւտ,
շաղաւաւտ,
կամաւաւտ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԳՆ
«օգնություն»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«լավ վերաբերվել, սիրել, տրամադրված լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au- (*au-))
Աղբյուր՝ իրան. *apigūn-
(թերեւս)
Աղբյուր՝ պրթ. *apigūn-
(թերեւս)
Փոխառութիւն իրանական աղբյուրից՝ թերեւս պրթ. *apigūn- < *abi-gūna- (Բենվենիստ) կամ *abigan (Մեմերենյի)։ հմմտ. Պերիխանյան, МЭСДЯ, 103։ Ավելի քիչ հավանական է բնիկ հնդեւրոպական լինելու վարկածը՝ *au-s- (*au-) «լավ վերաբերվել, սիրել, տրամադրված լինել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւգնել,
աւգնութիւն,
աւգնական,
աւգնականութիւն,
անաւգ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 606
Էջ 100, սյունակ 1
ԱՒԳՈՒՏ
(-ի, -ից)
«շահ, վաստակ, պիտանութիւն, պիտանի, շատ, առատ, բավականաչափ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ պրթ. abigūt
(թերեւս)
իրանական աղբիւրից։ Ավելի քիչ հաւանական է բառի բնիկ հնդեւրոպական ծագումը *au-u-ից՝ *au- «լավ վերաբերվել, սիրել, տրամադրված լինել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւգտել,
աւգտակար,
աւգտածարաւ,
աւգտակարիլ,
աւգտակարապէս,
անաւգուտ,
անաւգտակար,
կենցաղաւգուտ,
հասարակաւգուտ
Մատենագիտություն
Benveniste, REA 4;
Աճ. ՀԱԲ 607
Էջ 100, սյունակ 1
ԱՒԴ
I
(-ոյ, ուշ՝ -ի, -ից)
«կոշիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *eu-
«հագնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ou-dh-)
*-dh- ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւդածետութիւն,
աւդագործ,
աւդափառ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
aoθra «կոշիկ»
լիտվ.
aũti «կոշիկ կրել»
ռուս.
об-увь «կոշիկ»
Մատենագիտություն
H. AG 411 (կասկածով);
Աճ. ՀԱԲ 607
Տե՛ս նաեւ
Էջ 100, սյունակ 1
ԱՒԴ
II
(-ոյ)
«օդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«փչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au-dh-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւդաբան,
աւդախաղաց,
աւդամուտ,
աւդընկալ
Նոր՝
աւդապարիկ, աւդանցք, աւդափոխութիւն
աւդապարիկ, աւդանցք, աւդափոխութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀημι «փչել»
ավ.
ao-ta «ցուրտ»
հ. հնդկ.
vāti «փչել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 608
Էջ 100, սյունակ 1
ԱՒԴԻ
(-իք/-այք, -եաց)
«ոչխար»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *owi-
«ոչխար»
*-dh- ածականով եւ *-iio ածանցով
հ.-ե. արմատ՝ *dhē(i)-
«դիել, սնել»
արմատի հաւելմամբ
Նոյն հիմքը *հովի- ձեւով պահպանուած է հովիւ բառի մէջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւդենի,
աւդիկ
Էջ 100, սյունակ 1
ԱՒԴՐԵԼ
«իրաւունք շնորհել, արտօնել»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հ. ֆրանս. otréier
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 609
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։