Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված
· Էջ 38 / 400
Էջ 96, սյունակ 1
ԱՐՏԱԽՈՒՐԱԿ
«թագ, գլխարկ, ծածկոց»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական arta-xōr-ak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արտախուրակել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 96, սյունակ 1
ԱՐՏԱԿԷՏ
(-ի, -ից)
«?»
Ստուգաբանություն
Ակնհայտորեն կազմված է արտա- եւ կետ բաղադրիչներից եւ «կետ կարթիւ արտակիտիւ» տեքստաշարում հակադրվում է կետ բառին։
Էջ 96, սյունակ 1
ԱՐՏԱՍՐ
(հգն. արտասուք, -սուաց)
«արտասուք, արցունք (փոխաբերաբար) ծառի հեղուկ, խեժ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *drak'ru-
(անմիջական նախաձեւ՝ *drak'ur-)
-i- միջահավելվածով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արտասրագութ,
արտասրալից,
արտասրալիր,
բազմարտասր,
մշտարտասր,
արտասրաբեր,
արտասուալից,
արտասուագոշ,
արտասուակաթ,
արտասուակցորդ,
արտասուել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
δαχρυ(ον)
լատ.
lacrima
գոթ.
tagr
Մատենագիտություն
H. AG 425;
Աճ. ՀԱԲ 344
Էջ 97, սյունակ 1
ԱՐՏՈՒՅՏ
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *t-r-
բնաձայնական
հ.-ե. արմատ՝ *trozdos-/*trodos-
հ.-ե. արմատ՝ *tet(e)r-
«տատրակ»
առանց բաղաձայնական տեղաշարժի
հ.-ե. արմատ՝ *t/dreut/d-
«արտույտ»
նախաձեռն
բնաձայնական *t-r- պարունակող մի ձեւից։ Հայերենի համար ենթադրելի են *t/dreut/d- (> արտույտ) կամ *t/drut(d)- (> արտուտ) նախաձեռները։ Ժողովրդական ստուգաբանություն է արտույտ < *արտ + ույտ = ուտ (իբրեւ «արտ ուտող»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արտուտիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. խոլ.
truit, druit «սարյակ»
ռուս.
дрозд «կեռնեխ»
լատ.
tordus
հուն.
τρύφων «տատրակ»
Էջ 97, սյունակ 1
ԱՐՏՈՐԱԼ
«շտապել, փութալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *der-
(անմիջական նախաձեւ՝ *drā-)
-որ ածանցով եւ հայերենին հատուկ դրափոխությամբ
-որ ածանցով եւ հայերենին հատուկ դրափոխությամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արտորնալ,
ուշ-արտորցնել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dráti «վազում է, շտապում է»
հուն.
εδραν «վազել, փախչել»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 35
Էջ 97, սյունակ 1
ԱՐՓ
(-ի, -ից, արփի, -ւոյ, -եաւ)
«եթեր»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունի հնդեւրոպական *ser- «կարմիր, կարմրավուն» արմատից ծագող լիտվ. sirpti «հասունանալ» (*«կարմրել» կամ «դեղնել») բայի հետ՝ *srph>արփ (ըստ Պետերսոնի՝ Walde- Pokorny 2, 499)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արփագեղ,
արփամերձ,
արփային,
արփաճաճանչ,
արփայագնաց,
արփեգնաց,
արփենի,
արփիզարդ,
արփիակեզ,
արփիադեմ,
գերարփի,
լուսարփի,
հրաշարփի,
արփնաթել,
երեքարփին,
եաթնարփին,
արփող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
sirpti «հասունանալ»
Մատենագիտություն
Walde- Pokorny 499
Էջ 97, սյունակ 1
ԱՐՔԱՅ
(-ի, -ից)
«թագավոր»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ հուն. άρχων
(Թերեւս)
Աղբյուր՝ հուն. άρχιος
(Թերեւս)
հին փոխառություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արքայագունդ,
արքայենի,
արքայատուր,
արքայիկ,
արքայություն,
արքայորդի,
թագարքայ,
բագարքայածին,
արքունի,
արքունիք,
արքունատուր,
արքունական,
գեղարքունի,
արքագունք,
արքապատկեր,
արքակորույս,
արքինի,
արքիանալ,
արքինանալ
Նոր՝
արքայադուստր, արքայամորի, արքայախնձոր
արքայադուստր, արքայամորի, արքայախնձոր
Էջ 97, սյունակ 1
ԱՐՔԵՊԻՍԿՈՊՈՍ
(-ի, -աց, -ունք)
(արհ(ի)եպիսկոպոս, արշիեպիսկոպոս, եպիսկոպոս արհի, եպիսկոպոս արշի, արհի)
«արքեպիսկոպոս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. αρχιεπίσχοπος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արքեպիսկոպոսապետ,
արքեպիսկոպոսութիւն
Նոր՝
արքեպիսկոպոսական, արքեպիսկոպոսարան
արքեպիսկոպոսական, արքեպիսկոպոսարան
Մատենագիտություն
H. AG 342;
Աճ. ՀԱԲ 347
Էջ 97, սյունակ 1
ԱՐՔԵՐԷՑ
«ավագ երեց, ավագ քահանա»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. αρχιερεύς
երկրորդ մասի բաղարկմամբ հայ. երեց բառի հետ
Էջ 97, սյունակ 1
ԱՐՔԻԴԻԱԿՈՆ
(արքդիակոն, արշիդիակոն)
«ավագ սարկավագ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. αρχιδιάκονος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արշիդիակոնութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 342;
Աճ. ՀԱԲ 348
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։