Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 487 բառահոդված (էջ 38/49)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 634, սյունակ 1 Էջ 634
ՊԵՆՏԱԹԼՈՍ «հնգամարտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. πένταθλον «հնգամարտիկ»
փոխատու լեզու՝ հուն. πένταθλος «հնգամարտ»
Մատենագիտություն
H. AG 72; Աճ. ՀԱԲ 72
Էջ 637, սյունակ 1 Էջ 637
ՊԻՂԾ (-ոյ) (պեղծ, պխղծ, պխծ) «պիղծ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կապված է պղտ-որ արմատի հետ, ինչպես պարծ-ը հ-պարտ-ի։ Աճառյանը համարում է հայերենից փոխառված վրացերեն pilci/bilci «անմաքուր, պիղծ» բառերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պղծել, պղծաբան, պղծալից, պղծաշուրթն, եղծապիղծ, մկնապիղծ, չարապիղծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
pilci/bilci
«անմաքուր, պիղծ» ըստ Աճառյանի՝ փոխառություն հայերենից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 82
Էջ 645, սյունակ 1 Էջ 645
ՊՍՊՈՒԶԵԼ (պսպղել) «ճակատամարտել» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 649, սյունակ 1 Էջ 649
ՋԱԽԵԼ (ջաղխել) «խփել, ջախջախել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
մի կողմից՝ խեթ. zah(h)- «խփել», zahhāi- «ճակատամարտ» եւ, մյուս կողմից, վրաց. jah «խփել», ճան. jax «մրճահարել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջախջախ, ջախջախել, ջա(ղ)խումն, ջախջախանք, անջաղխաջախ, ջանջախել, ջանջխել, ջնջխել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խեթ.
zah(h)-
«խփել»
խեթ.
zahhāi-
«ճակատամարտ»
վրաց.
jah
«խփել»
ճան.
jax
«մրճահարել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 320; Աճ. ՀԱԲ 119
Էջ 649, սյունակ 1 Էջ 649
ՋԱՂՋԵՐ «վարտիք, անդրավարտիք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. čaxjīr
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջաղջերակապ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 120
Էջ 653, սյունակ 1 Էջ 653
ԶՈԿ (-ի, -ից, -ոյ ՞) «խումբ, ջոկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *jōk
իրանական աղբյուրից՝ *jōk:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զոկապան, ջոկատ, ջոկադրել, ջոկել, մարտիրոսաջոկ, երկջոկիլ, անջոկական, արովբեաջոկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրս.
jōx
Մատենագիտություն
H. AG 232; Աճ. ՀԱԲ 130
Էջ 662, սյունակ 1 Էջ 662
ՍԱԹԵԿ «մի տեսակ միակայմ նավ, տարտան»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բառարանային նորակազմություն Բյուզանդացու կողմից, բայց անհայտ են բաղադրիչները:
Էջ 663, սյունակ 1 Էջ 663
ՍԱԼՈՐ (շլոր, շլոռ) «սալոր»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կան արտաքնապես նման ձեւեր, բայց հարաբերությունը հայերենի հետ պարզ չէ։ Ակկադ. šallūru(m)-ի հարմար կասկածով ենթադրում են «զկեռ» իմաստը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սալորենի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
слива
հնդեւրոպական *sleivā- «կապտաւուն» ձեւից
վրաց.
qliavi
ակկադ.
šallūru(m)
Էջ 664, սյունակ 1 Էջ 664
ՍԱԿՌ (-եր) «կայսերական հրովարտակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. σάκρα
փոխատու լեզու՝ լատ. sacra
Մատենագիտություն
H. AG 376; Աճ. ՀԱԲ 161
Էջ 665, սյունակ 1 Էջ 665
ՍԱՂԱՒԱՐՏ (սաղավարտ, սաղուարտ) «սաղավարտ, գլխարկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական աղբյուր sāravart(i)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սաղաւարտաւոր, սաղաւարտել
Մատենագիտություն
H. AG 235; Աճ. ՀԱԲ 165